ذاکری و همکاران در مقاله‌ایی به تدوین شاخص‌های سنجش عملکرد واحد های پژوهشی در شرکت پالایش گاز سرخون و قشم پرداختند، نتایج حاصل از این پژوهش در ششمین همایش مراکز تحقیق و توسعه صنایع و معادت در سال ۱۳۸۶ ارائه گردید (ذاکری و همکاران، ۱۳۸۶). میرزایی در سال ۱۳۸۸ پژوهشی با عنوان طراحی مدل ارزیابی و سنجش اثربخشی طرح های پژوهشی کاربردی در وزارت صنایع و معادن بر روی طرح های پژوهشی انجام شده، را مورد بررسی قرار داده است و به سنجش نتایج این طرح ها با اهداف از پیش تعیین شده پرداخته است (میرزایی،۱۳۸۸).

کائو و هافمن در مقاله­ای به ارائه رویکردی برای توسعه یک سیستم ارزیابی عملکرد پروژه پرداختند. در این پژوهش از یک رویکرد دو مرحله­ ای برای طراحی یک سیستم ارزیابی عملکرد استفاده شد. در گام اول از رویکردی با عنوان (FM&T)^[53] برای تعیین معیار­های عملکرد پروژه­ ها استفاده شد و در مرحله دوم مدل تحلیل پوششی داده ­ها برای ارزیابی کارایی با بهره گرفتن از معیار­های تعیین شده به کار گرفته شد(کائو و هافمن^[۵۴]، ۲۰۱۱).

در مقاله­ای با عنوان” تاثیر خیرخطی بر عملکرد پروژه­ های “تحقیق و توسعه” علاوه بر تعیین روابط بین عملکرد پروژه­ ها و عوامل تعیین کننده مؤثر بر آن­ها با شبکه عصبی مصنوعی^[۵۵]، به بررسی تاثیر سه عامل کیفیت محیط پروژه، مهارت مدیر پروژه و اثربخشی تیم پروژه بر عملکرد پروژه نیز پرداخته شد(چن، چانگ و چانگ^[۵۶]، ۲۰۱۲).

پریتو و زفیو در سال ۲۰۰۷ کارایی تکنیکی بالقوه را با مقایسه تکنولوژی‌های متناسب با اقتصادهای مختلف ارزیابی نمودند (پریتو و زفیو، ۲۰۰۷).در سال ۲۰۰۸ یو و لین مقاله ایی با عنوان کارایی و اثربخشی عملکرد راه آهن با بهره گرفتن از مدل تحلیل پوشش داده های شبکه ایی چند فعالیته ارائه نمودند (یو لین، ۲۰۰۸). مقاله “تجزیه کارایی در تحلیل پوشش داده های شبکه ایی: یک مدل واقعی”توسط کائو در سال ۲۰۰۹ ارائه گردید. در این مقاله هر سیستمی سری شامل ساختار موازی است. بدین ترتیب بر اساس ساختار‌های سری و موازی کارایی سیستم تولید به کارایی‌های مراحل سری و ناکارایی‌های هر مرحله این سری، به مجموعه ناکارایی‌های فرایند‌های جزء که به صورت موازی به همدیگر متصل شده‌اند، تقسیم می‌شود (کائو، ۲۰۰۹).

ویتنر و همکاران در مقاله‌ایی به بررسی امکان استفاده ار زویکرد تحلیل پوششی داده ها برای ارزیابی عملکرد پروژه ها در یک محیط چند پروژه ایی پرداخته‌اند که هر پروژه معمولا رویکردی غیر تکراری دارد (ویتنر و همکاران،۲۰۰۴).

درانگلن وهمکارانش در مقاله ای، عملکرد پروژه­ های تحقیقاتی را از جنبه­ های کیفیت، نوآوری، زمان و هزینه، در نظر گرفتند. همچنین روش­های چک لیست، مدل مقیاس بندی و مدل نمره دهی را برای ارزیابی عملکرد پروژه ذکر کردند(درونگلن و همکاران^[۵۷]، ۲۰۰۰). پوه و همکارانش^[۵۸] در مقاله خود روش­های ارزیابی پروژه تحقیق و توسعه را به دو دسته اصلی روش­های رتبه بندی و وزن­دهی و روش سوددهی، تقسیم ‌می‌کنند (پوه و همکاران، ۲۰۰۱). سایواتانو پیلای و همکارانش^[۵۹] نیز در مقاله ای، یک مدل برای اندازه‌گیری عملکرد پروژه­ های تحقیق و توسعه، در یک محیط چند پروژه­ای و مهندسی همزمان، ارائه نمودند. آن­ها سه مرحله انتخاب، اجرا و پیاده ­سازی را برای دوره عمر یک پروژه در نظر گرفتند، سپس یک شاخص عملکرد یکپارچه را پیشنهاد دادند که عملکرد یک پروژه تحقیق وتوسعه را به وسیله یکپارچه کردن فاکتور­های کلیدی مؤثر در هر مرحله از عمر پروژه اندازه ­گیری می­ کند(سایواتانو پیلای و همکارانش، ۲۰۰۲).

کلمانز^[۶۰] در مقاله ای با عنوان” موفقیت پروژه و ارزیابی عملکرد” روش (WBS)^[61]را به کار گرفت. با بهره گرفتن از این روش موفقیت و عملکرد یک پروژه می‌تواند ارزیابی شود. WBS تفکیک پروژه یا کار به بخش­های کوچکتر است. ‌بنابرین‏ یک پروژه می‌تواند به سلسله مراتبی از بخش­های، وظایف (سطح۱)، وظایف فرعی (سطح۲) و بسته­های کاری (سطح ۳) و غیره تقسیم بندی شود. در این مدل فاکتور­های مؤثر در موفقیت یک پروژه برنامه، رضایت مشتری، ابزار­ها و فنون، کیفیت، تیم پروژه، بودجه و امنیت و سلامت محیط پروژه در نظر گرفته شده است(کلمانز، ۲۰۰۴).

سعیدی مهرآباد و احسانی در پژوهشی با عنوان” طراحی یک مدل ارزیابی عملکرد برای پروژه­ های تحقیقاتی ‌بر اساس مثلث پروژه” شاخص­ های مؤثر در سنجش اثربخشی پروژه­ ها و یا به عبارتی مثلث پروژه در مقاله خود را انحراف زمان، هزینه و کیفیت معرفی کردند، سپس تابعی برای محاسبه عملکرد یک پروژه تعیین شد که این سه شاخص را با بهره گرفتن از منطق تابع زیان درجه دو در مهندسی کیفیت، یکپارچه می­ کند (سعیدی مهرآباد و احسانی, ۱۳۸۴).

عبدالرشیدی و همکاران در پژوهشی با عنوان “ارزیابی عملکرد پروژه‌ با استفاده ار تکنیک‌های تصمیم گیری چند شاخصه به ارزیابی عملکرد پروژه با بهره گرفتن از تکنیک­های تصمیم ­گیری چند شاخصه، در گروه صنعتی “ندا” پرداخت. با توجه به ماهیت این تحقیق، مدل سرآمدی پروژه به عنوان مبنایی جهت تعیین معیارهای مؤثر بر عملکرد پروژه ها، انتخاب شد. به کمک این مدل، ۹ معیار اصلی جهت ارزیابی عملکرد پروژه­ ها مدنظر قرار گرفت. پس از تعیین درجه اهمیت یا وزن هر یک از شاخص­ های فرعی، پروژه­ های مورد بررسی نسبت ‌به این شاخص ­ها مورد ار زیابی قرار گرفته و اولویت بندی شدند. جهت انجام عملیات ارزیابی و اولویت­ بندی روش­های تاپسیس، تحلیل رابطه خاکستری و مجموع ساده وزین که از جمله تکنیک­های تصمیم ­گیری چند شاخصه می‌باشند، مورد استفاده قرار گرفتند و در پایان نیز نتایج حاصل شده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفتند (عبدالرشیدی, ۱۳۸۵).

جبارزاده در پژوهشی به”بررسی و تعیین معیار­های موفقیت پروژه­ های پتروشیمی و ارائه الگویی برای ارزیابی آن­ها” پرداخت. در این تحقیق لیست جامعی از معیار­ها برای ارزیابی موفقیت پروژه­ های پتروشیمی پیشنهاد شد. با بهره گرفتن از تحلیل عاملی، این معیار­ها در قالب پنج عامل گروه­بندی و با بهره گرفتن از فرایند تحلیل سلسله مراتبی اوزان معیار­ها و فاکتور­ها تعیین شدند و سپس بر اساس مدل مجموع سلسله مراتب وزنی الگویی برای ارزیابی پروژه­ های پتروشیمی پیشنهاد شد (جبارزاده, ۱۳۸۵).

«آیا آزاده ای نیست که این طعام پس مانده را بیفکند و برای آنان که در خورش هستند واگذارد؟! جانهای شما را بهایی جز بهشت نیست پس جز بدان مفروشید».

در این بیان، دنیا و تعلّقات آن درپستی و حقارت به پس مانده غذای دیگران تشبیه شده است که آزادی انسان که همان بندگی خدای متعال است می طلبد و که با بزرگواری و بی اعتنایی ازکنار آن بگذرد و اسیر آن نشود. پس انسان برای اینکه کرامت خود را حفظ کند باید از گناه کردن اجتناب کند چرا که شامل این گفته ی امام علی(ع) می شود.

امام علی (ع) می فرماید: «هَلَکَ امرُءُ لَم یَعرِف قَدرَهُ » (نهج البلاغه، حکمت ۱۴۹).

« کسی که ارزش خود را نشناخت، تباه گشت».

حاصل کلام آنکه، خود را بشناسید تا کمتر گناه کنید و دیگران را به خودشان بشناسانید تا آنکه کمتر گناه کنند (علوی،۱۳۸۹، ص ۲۱۷).

موانع تربیت اخلاقی انسان در ارتباط با خودش

برای اینکه انسان کرامت ذاتی خود را حفظ کند لازم است به رذایل اخلاقی مثل عجب (که فرد صفاتش را بالاتر از آنچه هست می بیند و آن صفات در نظرش به صورت افراط گونه عالی جلوه می‌کنند) و یا کبر (که در آن فرد خود را با دیگری مقایسه می کند و خود را بالاتر می بیند)؛ و یا تکبر (که در آن فرد نه تنها صفات و خصوصیاتش بسیار به نظرش جلوه می‌کند و به تنها در مقایسه خود با دیگران، خود را بالاتر ارزیابی می کند، بلکه در رفتارش این بزرگ بینی پنداری اش را نشان می‌دهد) (علوی،۱۳۸۹، ص۲۲۱) توجه داشته باشد و آلوده ‌به این گناهان نشود که می توان گفت عجب، کبر و تکبر از موانع تربیت اخلاقی هستند.

امام علی (ع) ‌در مورد عجب چنین بیان می‌کند:

«عُجبُ المَرءِ بنَفسِهِ أحَدُ حُسّادِ عقلِهِ» (نهج البلاغه: حکمت ۲۱۲).

« خودپسندی یکی از حسودان عقل است».

عقل، انسان با کار و تلاش مفید در جهت رسیدن به اهداف والاتر است در حالی که عجب در انسان ایجاد غرور می‌کند پس بزرگترین آفت و مانع در تربیت اخلاقی است که موجب رکود و در جا زدن آدمی می شود. همچنین در حکمت ۱۰۹ امام علی (ع) در نهج البلاغه ‌در مورد عجب چنین می‌گوید:

« لَاوَحدَه أوحَشُ مِنَ العُجبِ»

«هیچ تنهایی وحشتناک تر از خود بینی و خودپسندی نیست».

در این جا نشان می‌دهد که عجب و خودپسندی موجب دشمنی می شود و حتی کار نیک را با عجب انجام دهیم بدتر از گناه است که حضرت علی (ع) در حکمت ۴۶ نهج البلاغه چنین بیان ‌کرده‌است:

« سَیئَهٌ تَسُوءُیَ خَیرٌ عِندَاللهِ مِن حَسَنَهٍ تُعجِبُکَ»

« گناهی که تو را پشیمان کند، بهتر از کار نیکی است که تو را به خود پسندی وا دارد».

پس با توجه به سخنان امام بزرگترین خطر در راه تربیت اخلاقی انسان عجب است.

پیامبر می فرماید: حتی اگر گناه هم نکنید، نگران بزرگتر از آن بر شما هستیم و آن عجب است(غررالحکم،۱۳۶۰، ص ۲۵۰).

کبر نیز از جمله رذایل اخلاقی است که انسان را به ارتکاب گناهان دیگر فرا می‌خواند؛ چنان که حضرت علی (ع) چنین فرمودند: « الحِرصُ وَ الکِبرُ وَ الحَسَدُ دَواع إلی التَّقَحُّمِ فی الذُّنُوبِ» (نهج البلاغه، حکمت ۳۷۱).

« حرص، کبر و حسد انسان را به فرو افتادن در گناهان بر می انگیزنند»

امام علی (ع) همچنین توجه به کبر می فرمایند: « فَاعتَبِرُوا بِما کانَ مِن فِعلِ اللهِ بِإبلیسَ إذا أحبَطَ عَمَلَهُ الطَّویلَ وَ جَهدَهُ الجَهِیدَ… عَن کِبرِ ساعَهٍ واحِدَهٍ» (نهج البلاغه: خطبه ۱۹۲).

« پس از کار خدا درباره ابلیس عبرت بگیرید، چرا که به علت کبریک ساعت، عمل طولانی و کوشش تمام عیار او تبار گردید»

پس یکی از شیوه های مؤثر در تربیت اخلاقی انسان در دوری انسان از تکبر عجب ، کبر و خود بزرگ بینی توجه کردن به نقاط ضعف و ناتوانی های قبل و بعد از تولد و پس از مرگ است. امام علی (ع) در این مورد می فرماید: «وَ عَجِبتُ لِلمُتَکَبَّرِ الذّی کانَ بِالأمسِ نُطفَهً وَ یَکُونُ غَداً جِیفَهً» (نهج البلاغه: حکمت ۱۲۶).

« در شگفتم از متکّبری که دیروز نطفه ای بی ارزش و فردا مردار گندیده خواهد بود».

حضرت علی (ع) در خطبه قاطعه ‌در مورد تکبر که یکی از رذایل اخلاقی و مانع تربیت اخلاقی است چنین می فرماید:

به دلیل اینکه شیطان تکبر کرد و در مقابل انسان سجده نکرد و خدا بخاطر بزرگ بینی او را کوچک شمرد . حال در اینجا نکته تربیت اخلاقی که می توان در نظر گرفت که خداوند مخلوقات را با اموری که آگاهی ندارند آزمایش می‌کند تا بد و خوب تمیز داده شود، و تکبّر و خود پسندی را از آن ها بزداید و خود بزرگ بینی را از آن ها دور کند. ابلیس با ساعتی تکبر همه عبادت ها شش هزار ساله خود را نابود کرد. لذا تکبر یکی از موانع تربیت اخلاقی است که باعث می شود عبادات انسان تباه شود. نقطه مقابل تکبر و خودپسندی، تواضع و فروتنی است خود را برتر ندانستن و خود بزرگ بین نبودن است که در تربیت اخلاقی انسان مورد توجه است. نکته تربیت اخلاقی مهم این است که کبر و خودپسندی باعث دشمنی، کینه، حسد می شود. توجه به سرگذشت ملت های متکبر گذشته و عبرت گرفتن از آن ها‌ است که خود در تربیت اخلاقی نقش دارد. خداوند تکبّر ورزیدن را دوست ندارد به طوری که خداوند برای پیامبران و امامان تکبر و خودپسندی را ناپسند و تواضع و فروتنی الگو تربیت یافته بتواند را برای آنان پسندید. خداوند بندگان ‌متکبر را با دوستان خود که در چشم آن ها ناتوانند می آزماید. تکبر و خودپسندی از آن دام های شیطان است بترسید و می توان بیان کرد که تکبر یکی از موانع بزرگ در تربیت اخلاقی افراد است و حال در خطبه قاصعه امام علی(ع) اعمال و رفتاری که باعث می شود وجود انسان از تکبر پاک شود و تربیت اخلاقی صحیح انجام گیرد عبادت است، نماز و روزه و زکات باعث می شود که کبر و خودپسندی دور شود و بجای آن خشوع، فروتنی و متواضع بودن در جان و روان انسان به وجود آید پس عبادت درخت تکبر را می شکند و از روییدن کبر و خودپرستی جلوگیری می‌کند.

نکته قابل توجه این است که ما نباید متکبر باشیم و در برابر خدا، نهایت تواضع را داشته باشیم ولی در مقابل انسان‌های متکبری که تواضع ما این تصور غلط در آنان ایجاد می شود که چه خصوصیات بالایی دارند و در نتیجه متکبرتر می‌شوند پس ما اجازه نداریم به گونه ای رفتار کنیم که افراد متکبر، متکبرتر شوند (علوی،۱۳۸۹، ص۲۲۲).

و در تربیت اخلاقی باید ‌به این موضوع اهمیت دهیم که تواضعی که عامل فخرفروشی یا محبوبیت ها باشد یعنی تواضعمان عامل تکبر شود خوب نیست و تواضع کسانی دلنشین است که با توجه به نقاط قوتی دارند که متکبر باشند ولی با نیت صحیح تواضع را اختیار می‌کنند و از توانمندی های خودشان به ‌عنوان عاملی برای نافرمانی خدا به کار نمی گیرند و خداوند انسان‌های متکبر را دوست ندارد.

این نوع تواضع عاملی است در جهت عزب نفس و تکامل انسان است که امام علی(ع) می فرماید: «هرکس باید قدر و منزلت خود را بخوبی بشناسند و آن را پاس بدارد» و انسان مومن ضمن اینکه نهایت فروتنی را دارد؛ قدر و شخصیت خویش را می شناسد و با توجه به آن، به خویشتن اعتماد می‌کند. پس می توان گفت عزت نفس یکی از پیش نیازهای اساسی تربیت اخلاقی است.

اگر مدیران مخارج اختیاری را به منظور کسب اهداف سودآوری کاهش دهند، مجبورند که این مخارج را به صورت غیرعادی در سطح پایین نشان دهند. مجموع هزینه­ تبلیغات و هزینه­ های اداری، عمومی و فروش به عنوان مخارج اختیاری تعریف می­ شود.(گاروی و همکاران^[۳۵]، ۱۹۹۶).

نوع سوم دستکاری فعالیت­های واقعی، تولید کالاهای مازاد بر میزان لازم برای برآورده ساختن تقاضای مورد انتظار(از جمله اضافه تولید)، است، اضافه تولید، بهای تمام شده ی کالاهای فروش رفته( COGS)، را کاهش می­دهد، که منجر به حاشیه­ عملیاتی بالاتر می­ شود. به هر حال، هزینه­ های تولید و نگهداری اضافی ممکن است تحمل شود و به احتمال زیاد باعث افزایش هزینه­ های نهایی می­ شود، که در نهایت منجر به هزینه­ های تولید سالانه ی بالاتر نسبت به فروش می­ شود. مدیران شرکت­های تولیدی به منظور بالا نشان دادن سود می ­توانند اقدام به تولید بیش از حد محصولات کنند. چنانچه سطح تولید افزایش یابد، هزینه­ های سربار تولید به تعداد محصول بیشتری سرشکن شده و در نتیجه هزینه­ ثابت هر واحد کالا کاهش می‌یابد. اگر کاهش هزینه­ ثابت هر واحد تولید شده با افزایش هزینه­ نهایی در تولید آن تهاتر نشود، هزینه­ کل هر واحد محصول کم می شود. در نتیجه، بهای تمام شده کالای فروش رفته پایین­تر و حاشیه­ سود عملیاتی شرکت بهتر نشان داده می­ شود. با این حال، مدیران زمانی تمایل به تولید بیش از حد دارند که کاهش در هزینه­ های تولید بیشتر از هزینه­ های نگهداری موجودی کالا در آن دوره باشد.(گاروی و همکاران^[۳۶]، ۱۹۹۶).

۲-۳- پیشینه پژوهش

۲-۳-۱ پژوهش­های خارجی

(هرمن و همکاران^[۳۷]، ۲۰۰۳)، تحقیقی با عنوان مدیریت سود از طریق فروش دارایی­ ها در کشور ژاپن انجام دادند. در این تحقیق هدف مدیریت سود کاهش خطای پیش ­بینی سود در دوره های جاری و آتی بود. طبق فرضیه ­های این تحقیق، شرکت­هایی که دارای عملکرد جاری منفی(مثبت)، هستند انتظار می­رود سودها را با بیشتر(کمتر)، گزارش نمودن مبلغ فروش دارایی­ های شرکت، به سمت بالا (پایین)، هموار سازند. در ارتباط با عملکرد آتی، شرکت­هایی که دارای عملکرد آتی مثبت (منفی) هستند، به احتمال فراوان سودهای تحقق نیافته دارایی­ ها را شناسایی (حفظ) ‌می‌کنند. نتایج تحقیق حاکی از تأیید فرضیه ­های تحقیق بود، به طوری که مدیران ژاپنی آثار عملکرد آتی و جاری را در شناخت درآمد حاصل از فروش دارایی­ ها در نظر می­گرفتند.

(اسکات^[۳۸]، ۲۰۰۰)، به مدیریت سود به عنوان اختیار شرکت در انتخاب سیاست­های حسابداری برای دستیابی به برخی اهداف خاص مدیر می­نگرد. حال پرسش این است که(اهداف خاص مدیر)، از مدیریت سود چه ‌می‌باشد.

(دی جورج ^[۳۹] و همکاران، ۱۹۹۹)، مدیریت سود را به عنوان نوعی دستکاری مصنوعی سود توسط مدیریت جهت حصول به سطوح مورد انتظار سود برای برخی مقاصد خاص(از جمله حصول پیش‌بینی تحلیل گران، ویا برآورد روند سودهای قبلی برای پیش‌بینی سودهای آتی)، تعریف کرده ­اند.

(هلی و والن^[۴۰]، ۱۹۹۹)، تعریف ذیل را برای مدیریت سود ارائه کردند: مدیریت سود هنگامی رخ می­دهد که مدیران از قضاوت­های شخصی خود در گزارشگری مالی استفاده کنند. و ساختار معاملات را جهت تغییر گزارشگری مالی دستکاری می­ نماید. این هدف یا به قصد گمراه نمودن برخی از صاحبان سهام در خصوص عملکرد اقتصادی شرکت صورت ‌می‌گیرد، یا به منطور تاثیر بر نتایج قراردادهای است که انعقاد آن ها منوط به دستیابی به سود مشخصی ‌می‌باشد.

(گاردون و همکارانش^[۴۱]، ۱۹۶۶)، نیز نوشتند، اگر روش خاصی از روش­های حسابداری را برگزیدند و نوسانات سود گزارش شده کاهش یابد، نتیجه هموارسازی یا مدیریت سود است. آن­ها همچنین متذکر شدند که مدیران در حدود قدرتشان که ناشی از آزادی عمل در چهارچوب اصول و روش­های پذیرفته شده حسابداری است می ­توانند:

الف) روی سود گزارش شده اثرگذارند.

ب) روی نرخ سود شرکت اثر گذارند.

پژوهشگرانی مثل (برک^[۴۲]، ۱۹۹۷) و (بمبر، ۱۹۸۶) طی سال­های پژوهش ‌به این نتیجه رسیده ­اند که هرچه اندازه شرکت بزرگتر باشد فعالیت آن بیشتر است که این امر به سودآوری کمک می­ کند. همچنین شرکت­های بزرگتر از اعتبار بیشتری در بازارهای جهانی سرمایه برخوردارند و می ­توانند وام­هایی با بهره کمتر اخذ کنند.

(مایکلسون و واگنر^[۴۳]، ۲۰۱۳)، در تحقیقی به بررسی واکنش بازار سرمایه در برابر مدیریت سود با در نظر گرفتن زمان­بندی فروش دارای­ها و اندازه شرکت پرداختند و نتایج این تحقیق حاکی از آن بود که:

الف – شرکت هایی که به مدیریت سود اقدام کرده‌اند نسبت به شرکت های

مشابه بازدهی بیشتری دارند.

ب- بازدهی غیرعادی شرکت­های کوچک از بازدهی غیرعادی شرکت های بزرگ

بیشتر است.

ج- بین نوع صنعت ومدیریت سود رابطه با اهمیتی وجود دارد.

(مونز^[۴۴]، ۱۹۸۷)، معتقد است که هرچه اندازه شرکت بزرگتر باشد مدیران شرکت انگیزه و تمایل قوی­تری جهت دستکاری سود خواهند داشت. به عقیده او با بزرگتر شدن شرکت­ها مسئولیت ‌پاسخ‌گویی‌ آن ها بیشتر می­ شود و مدیران شرکت در معرض ‌پاسخ‌گویی‌ به طیف وسیعی از مدعیان قرار می­ گیرند .

(پویتراز و همکاران^[۴۵]، ۲۰۱۰) تحقیقی را با این موضوع در کشور سنگاپور انجام دادند. این تحقیق نشان داد در شرکت­هایی که تغییرات سود هر سهم(به استثنای فروش دارایی­ ها)، منفی است، رابطه منفی بین سود حاصل از فروش دارایی و سود هر سهم(به استثنا ی فروش دارایی­ ها)، وجود دارد و در شرکت­هایی که تغییرات سود هر سهم(به استثنای فروش دارایی­ ها) مثبت است، این رابطه مثبت است. این بدان معنی است که شرکت­ها انگیزه کمی برای هموارسازی سود دارند. همچنین شرکت­های سنگاپوری مجاز به تجدید ارزیابی دارایی­ ها هستند و می ­توانند با این کار نسبت بدهی را کاهش دهند. از این رو، نتا یج این تحقیق فرضیه نسبت بدهی را پشتیبانی نمی­کرد.

۲-۳-۲ پژوهش­های داخلی

(پور حیدری و همتی، ۱۳۸۳)، با افزایش اندازه شرکت مدیریت انگیزه بیشتری جهت افزایش سود در جهت ارائه تصویری بهتر از عملکرد خود به سهام‌داران و مسئولین دارند .

( نوروش و همکاران، ۱۳۸۴)، یافته ­های این پژوهش نشان می­دهد که با بزرگتر شدن شرکت­ها، تمایل مدیران به مدیریت سودشان بیشتر خواهد شد.

(مدرس و همکاران، ۱۳۸۸)، نتایج حاصل از این پژوهش نشان می­دهد اندازه شرکت محرکی برای مدیریت سود در شرکت­های هر دو گروه مورد بررسی(صنایع نفتی، شیمیایی و فلزی) ‌می‌باشد. همچنین نتایج حاکی از آن است که انگیزه اندازه شرکت در گروه صنعت فلزات اساسی و معدنی نسبت به گروه صنعت فراورده های نفتی و شیمیایی برای انجام مدیریت سود از قدرت بیشتری برخوردار است. هدف بعضی از مدیران از تغییر دادن سود حسابداری، به حداقل رسانیدن هزینه­ های سیاسی شرکت ‌می‌باشد. هر چه اندازه شرکت بزرگتر باشد، مدیران شرکت انگیزه و تمایل بیشتری برای دستکاری سود خواهند داشت. با بزرگتر شدن شرکت‌ها مسئولیت ‌پاسخ‌گویی‌ آن ها بیشتر می­ شود و مدیران شرکت‌ها در معرض ‌پاسخ‌گویی‌ طیف وسیع تری از مدعیان قرار می گیرند.

شما به استفاده بهینه از امکانات موجود اشاره کردید. فرماندهان مناطق از همان امکانات و بضاعتی که در زمان جنگ وجود داشت، چطور استفاده می‌کردند؟ تخصص بهینه منابع به چه صورت انجام می‌شد؟

جنگ یکی از زیباترین جلو‌ه‌گاه‌های ظهور تفکر بسیجی بود ولی این تفکر منحصر به میدان جنگ نیست. در هر عرصه‌ای که همین ویژگی‌ها به کار گرفته شود، میزان موفقیت کار مثل زمان جنگ بالا می‌رود. می‌گویند مدیریتی علمی است که بتواند مجموع منابع مادی و معنوی موجود را طوری ساماندهی کند که بهترین استفاده از آن‌ ها صورت گیرد.
تفکر بسیجی مربوط به سال ۵۹ تا ۶۷ نیست. حداقل ما که با آن‌ بچه ها سروکار داشتیم و امروز هم جوان‌های مختلف را در جامعه می بینیم، کاملاً باور داریم که این جریان نه منحصر به آن زمان بود و نه منحصر به آن آدم‌ها. اگر با همان سبک و سیاق رفتار کنیم، امروز هم همان استعدادها وجود دارد. این استعدادها در کارهای غیر از جنگ هم کاربرد دارد. این ویژگی‌هایی را که از تفکر بسیجی گفتیم، اگر در هر آدم و در هر موضع کاری وجود داشته باشد، حتماً همان میزان موفقیت در جنگ، امروز هم قابل حصول است؛ چه در مدیریت صنعتی، چه در صحنه کار سیاسی، چه در زمینه کار فرهنگی.
سفیر سیاسی ما یا طرف مذاکره کننده ما با یک هیئت اروپایی، اگر این ویژگی‌ها را داشته باشد، حتماً یک مذاکره کننده موفق خواهد بود که زیر بار زور نخواهد رفت.

چون کسی که بر اساس تکلیف عمل کند، به هیچ وجه زیر بار زور نمی‌رود. می‌داند که باید ویژگی‌های طرف مذاکره کننده، ویژگی‌های کشورش، نقاط ضعف و قوتش را بشناسد لذا با توکل به خدا می‌رود کار می‌کند. همین طور الکی نمی‌رود سر میزه مذاکره سرافراز بیرون خواهد آمد.

چیزی که امام می‌فرمود که اگر تفکر بسیجی در این کشور طنین‌انداز شود، مصون می‌ماند و اگر نباشد باید منتظر خطراتی باشید .(امام خمینی (ره) ، ۱۳۸۰،ص۱۵۰)

مدیریت بسیجی قابلیت تبدیل شدن به یک الگوی کامل مدیریتی را دارد. بدین منظور می‌توان با انجام بررسی‌های گسترده‌تر و مطالعه بیانات حضرت امام و مقام معظم رهبری و مصاحبه با فرماندهان و رزمندگان دفاع مقدس، اجزاء و شکل این مدل را گام‌به‌گام کامل‌تر نمود. انجام مطالعات موردی از عملیات‌ها در میدان نبرد و تبیین مصادیق کارآمدی و موفقیت مدیریت بسیجی، بر غنای علمی کار خواهد افزود. همچنین لازم است این الگو متناسب با نیازهای فعلی کشور باز تولید شود، و به گونه روزآمد با تأکید بر حوزه های فرهنگی_ اجتماعی عرضه گردد. ان شاء ا….

۲-۲بخش دوم : خودمدیریتی :

۱-۲-۲: اهمیت و ضرورت مدیریت بر خود

۱-۱-۲-۲-مدیریت برخود مقدمه و پیش شرط کسب سایر مهارت های مدیریت

قبل از این که بخواهیم دیگران را درک کنیم نیازمند شناخت خود هستیم و قبل از این که بخواهیم دیگران را اداره کنیم باید خود را پرورش دهیم. تعیین اهداف و اولویت های شخصی از طریق خود آگاهی اجازه می‌دهد که ما زندگی خود را هدایت کنیم و این سنگ اساسی است که بر روی آن سایر مهارت های مدیریت را بنا می‌کنیم زیرا توسعه ی مهارت های مدیریت باید با نوعی آگاهی از خود شروع شود، بدون چنین درکی، ما در هیچ جا نیستیم:

یک نقشه ی غیر قابل استفاده است مگر این که بدانید در حال حاضر کجا هستید. لذا این مهارت های درون شخصی مقدمه مهارت های بین شخصی است.(وتن ، کامرون وودز، ۲۰۰۰)

مدیریت مؤثر بر رفتار خود، می‌تواند پیش شرط اساسی برای مدیریت مؤثر سازمان ها، گروه ها و تک تک زیر دستان و حلقه های مفقوده یا حداقل نخستین گام فراموش شده در زنجیره ی استقراء باشد. چگونگی مدیریت مؤثرتر رفتار خود انسان، تقریباً به طور کامل فراموش شده و تنها مطالب معدودی در زمینه ی تفکر مثبت، مدیریت زمان و قدرت مدیریت و انگیزش خود ارائه شده است.(لوتاز، ۱۳۷۸)

از سوی دیگر، در مشاغل مدیریت فشار زیادی وجود داشته و مدیران باید بدانند که از احساسات خود چگونه به طور مؤثر استفاده کرده و ذهن خود را کنترل کنند تا بتوانند خود و دیگران را مدیریت کنند.(دین تی ،۱۹۹۷)

مدیران با تقاضاهای زیاد، فشار، عدم اطمینان و پیچیدگی – که به آن ها فشار روانی اعمال می کند – مواجه هستند، لذا آن ها نیازمند مدیریت زمان، کارایی و روش صحیح زندگی می‌باشند در غیر این صورت از زمان و انرژی و مهارت های خود خوب استفاده نکرده و نمی توانند با فشار های زندگی مدیریتی سازگار شوند؛ ‌بنابرین‏ مدیریت برخود یکی از حوزه های دوازده گانه ای است که مدیران باید به منظور رشد شخصی خود بدان توجه کنند.(وودکاک ،۱۹۹۷)

تصمیمات، مشکلات، استرس و زمان، معمولاًتوسط دیگران برای ما مدیریت می‌شوند و کسب کنترل بر روی این موارد، مستلزم مدیریت برخود می‌باشد.(ایونسون ، ۱۹۹۲)

مدیریت برخود، مقدمه و پیش شرط حل مشکلات کارکنان توسط مدیران نیز می‌باشد؛ یعنی استفاده از استراتژی های مدیریت بر مشکلات کارکنان، منوط ‌به این است که در هنگام مواجهه با مشکلات کارکنان، شما خود نیز یک مشکل نباشید. راه حل موفقیت آمیز این است که شما به طور فعال خود را مدیریت کنید.(بروس ، ۱۹۹۰)

۲-۱-۲-۲مدیریت برخود به عنوان یک رویکرد در زمینه ی بهسازی و بالندگی مدیران

هدف برنامه های بهسازی مدیریت، پرورش مهارت ها، توانایی ها و دیدگاه های مدیران است. این برنامه ها نوعاً به صورت سخنرانی و بحث اجرا می‌شوند اما به شدت به روش های مشارکتی مانند روش مطالعه وقایع حساس و ایفای نقش گرایش دارند.(مورهد/گریفتین،۱۳۷۵)

فلسفه ی پرورش مدیران، افزایش اثر بخشی مدیران و شکوفایی استعداد های مشخص مدیران است. بالندگی مدیر بنابر اعتبار محتوایش با پرورش مدیر تفاوت دارد. بالندگی مدیر، شخصی است و نباید انتظار داشت از طرف سازمان ترتیب یابد. هر مدیری ملزم است مدام خود را در این زمینه بالنده گرداند.(امیرکبیری ، ۱۳۷۴، ص ۲۴)

توسعه ی رویکرد مدیریت برخود در بین مدیران ضمن ایجاد صرفه جویی در هزینه های قابل توجه برنامه های بهسازی مدیران، اهداف این برنامه ها را به نحو احسن تأمین کرده و موجبات موفقیت، رضایت و حل مشکلات واقعی مدیران را فراهم می‌سازد:

تمام رهبران موفق در یک مشخصه با یکدیگر مشترک می‌باشند و آن عبارت است از: استفاده کامل خود. آن ها دقیقاًخود را می شناسند و از خود به طور کامل استفاده می‌کنند. هرکس خود را دقیقاً شناخته باشد و از خود کاملاً استفاده نماید، نه تنها موفق خواهد بود بلکه خشنود نیز خواهد بود. کلید دستیابی به اهداف مدیریت موفق، مدیریت برخود است. (بنیس،۱۹۹۴)

موفقیت در دوران اقتصاد دانش متعلق به کسانی است که خود را می شناسند یعنی نقاط قوت، ارزش ها و چگونگی بهترین عملکرد خود را می شناسند. افراد بسیار موفق در طول تاریخ –همچون ناپلئون و داوینچی – خود را مدیریت کرده‌اند؛ یعنی مدیریت برخود در مقیاس بزرگ موجب موفقیت افراد می‌گردد. بیشتر ما نیز مجبور هستیم که یاد بگیریم خود را مدیریت کنیم و خود را توسعه دهیم.(دراکر ، ۱۳۷۸)

نتیجه تحقیق کرمندی و لیپ (۱۹۸۷) ‌در مورد اجزای مختلف تشکیل دهنده اطلاعات و اثر هر جز بر پدیده تداوم تحقیق کردند. برای مثال، فرض کنید در یک سال شرکتی محصولی جدید و موفق به بازار عرضه می‎کند، همچنین در همان سال شرکت از محل فروش دارایی های ثابت به سود غیر عملیاتی دست می‌یابد. در چنان حالتی تداوم سود خالص به صورت میانگین تداوم اجزای مختلف تشکیل دهنده سود خالص در می‌آید. راما کریشنان و توماس(۱۹۹۳) سه رویداد مربوط به سود خالص را شناسایی کردند:

• • دائمی و انتظار بر این است که به صورت نامحدود تداوم یابد.

• • موقت، بر سود خالص سال جاری اثر بگذارد ولی بر سال های آینده اثر نخواهد گذاشت.

• بر قیمت اثر گذار نیست، تداوم صفر است.

برای این ها ضریب واکنش در برابر سود خالص ‌به این صورت است : .

که در این رابطه نشان دهنده نرخ بهره بدون ریسک در شرایط آرمانی، به ترتیب یک و صفر می‌باشد. در واقع سه نوع ضریب واکنش در برابر سود خالص وجود دارد که امکان دارد در یک صورت سود و زیان همه آن ها وجود داشته باشند. راماکریشنان و توماس بر این باورند که سرمایه گذاران به جای محاسبه میانگین ضریب واکنش در برابر سود خالص باید در صدد برآیند، هر یک از این سه نوع را شناسایی کنند و برای هر یک از آن ها یک ضریب واکنش در برابر سود خالص محاسبه نمایند. آن ها با انجام دادن چنین کاری می‌توانند قدرت سودآوری دائمی یا بادوام شرکت را مشخص نمایند. این بدان معنی است که حسابداران باید در صورت سود و زیان طبقات گوناگون با شرح تفصیلی ارائه نمایند.

برای درک ضریب واکنش در برابر سود خالص ‌در مورد سودهای خالص دائمی، توجه کنید که می توان رابطه را به صورت زیر نوشت : از این رو، در شرایط آرمانی، واکنش بازار در برابر یک دلار سود خالص دائمی شامل جریان نقدی یک دلار در سال جاری به اضافه ارزش فعلی جریان نقدی دائمی آینده می شود (در این رابطه ریسک جریان های نقدی آینده نادیده انگاشته می شود زیرا اگر سرمایه گذاران از نظر ریسک خنثی باشند یا سود خالص یک شرکت خاص دائمی باشد، این وضع صدق می‌کند). اگر ضریب واکنش در برابر سود خالص را بدین گونه بنویسیم، می توان این موضوع را نشان داد: هنگامی که تداوم سود خالص به ورای سال جاری برسد، مقدار ضریب واکنش در برابر سود خالص با نرخ بهره رابطه معکوس پیدا خواهد کرد.

جنبه دیگری از ضریب واکنش در برابر سود خالص این است که تداوم آن می‌تواند به رویه های حسابداری شرکت بستگی داشته باشد. می توان با انتخاب رویه حسابداری بخش های تشکیل دهنده صورت سود و زیان را به گونه ای در آورد که مقدار تداوم به صفر برسد. برای مثال، فرض کنید شرکتی مبلغ بزرگی از هزینه های تأسيس را به عنوان هزینه سرمایه ای منظور نماید. این کار باعث خواهد شد که در صورت سود و زیان سال جاری خبر خوب بدهد، زیرا بدان سبب که هزینه ها به حساب سرمایه منظور شده اند، در آن دوره هزینه های قابل ملاحظه ای وجود ندارد. ولی، فرض کنید که ارزش اسقاط هزینه های تأسيس به صفر برسد و در آن صورت بازار در برابر خبر خوب هیچ واکنشی نشان نخواهد داد، زیرا تداوم این حالت به صفر می‌رسد. مثال دیگر، فرض کنید شرکتی در اجرای «بخش ۳۴۵۰» از دستورالعمل انجمن حسابداران رسمی کانادا هزینه های تحقیق را در همان دوره به عنوان هزینه دوره منظور نماید. این اقدام باعث خواهد شد که سود خالص دوره جاری خبر بد اعلام نماید. ولی تا آنجا که بازار چنین بیندیشد که هزینه های تحقیق دارای ارزش آینده هستند در برابر این خبر بد واکنش نشان نخواهند داد، به گونه ای که، باز هم، تداوم به صفر می‌رسد یا حتی منفی می شود. احتمال تداوم صفر موید این است که باید در صورت سود و زیان اطلاعات مفصل ارائه نمود که شامل شرحی از رویه های حسابداری هم بشود. . (لوپز و ریس، ۲۰۰۲)

۲-۷-۴)کیفیت سود

از دیدگاه شهودی، باید هر قدر که کیفیت سود بالاتر باشد ضریب واکنش در برابر سود خالص بالاتر برود. انتظار بر این است که ضریب واکنش در برابر سود خالص بیشتر شود، زیرا سرمایه گذاران بهتر می‌توانند ‌بر اساس عملکرد دوره جاری عملکرد آینده شرکت را برآورد نمایند.

در دنیای عمل، نمی توان به راحتی مقدار کیفیت سود را محاسبه کرد، زیرا احتمالات سیستم اطلاعاتی، به صورت مستقیم، قابل مشاهده نمی باشند. (دیچو و ریچاردسون، ۲۰۰۳)

بندیوپادیا (۱۹۹۴) روش مستقیم تری را به کاربرد و او ‌در مورد شرکت های نفت و گاز ضریب واکنش در برابر سود خالص تلاش های موفقیت آمیز را با هزینه کامل مقایسه کرد. این پژوهشگر پیش‌بینی کرد شرکت هایی که از روش تلاش های موفقیت آمیز استفاده می‌کنند دارای ضریب واکنش در برابر سود خالص بالاتری هستند، زیرا اجرای روش مبتنی بر کل هزینه ها اثر منظور کردن هزینه ها به حساب سرمایه‎ای و پس از پایان یافتن ذخیره چاه، مستهلک کردن (از دفتر خارج کردن) کل مبلغ باعث خواهد شد که در صورت سود و زیان بخش هایی به وجود آید که از نظر قیمت اثرگذار نمی باشند (در اینجا ما از همان اصطلاحاتی استفاده کرده ایم که راماکریشنان و توماس در بحث از سود خالص گزارش شده مورد استفاده قرار دادند). یعنی، سود خالص ناشی از روش تلاش های موفقیت آمیز دارای کیفیت بالاتری است. همچنین بندیوپادیا پیش‌بینی کرد که برای شرکت هایی که روش تلاش های موفقیت آمیز به کار می‌برند ضریب واکنش در برابر سود خالص بسیار بیشتر است، ولی در دوره هایی که فعالیت اکتشاف در سطح پایین است کمتر اعلام می شود.

بندیوپادیا با تحقیق بر روی نمونه ای متشکل از ۳۹ شرکت طی سال های ۱۹۸۵-۱۹۸۲ ‌به این نتیجه رسید، شرکت هایی که از روش تلاش های موفقیت آمیز استفاده می‌کردند طی دوره دو روزه مربوط به اعلام سود خالص سه ماهه دارای ضریب واکنش در برابر سود خالص بالاتری بودند، در مقایسه با شرکت هایی که از روش مبتنی بر کل هزینه ها استفاده می نمودند. طی سال های ۱۹۹۰- ۱۹۸۶، زمانی که فعالیت اکتشاف نفت و گاز، به صورت نسبی، اندک بود ضریب های واکنش در برابر سود خالص تفاوت معنی داری نداشتند. این نتیجه ها دیدگاه بندیوپادیا را تأیید می‌کنند مبنی بر اینکه در شرکت هایی که کیفیت سود بالاتری دارند ضریب واکنش در برابر سود خالص بیشتر است.