۱۶انجام شد. یافته ها: نتایج مطالعه نشان داد بین میانگین نمره کیفیت زندگی ونوع زایمان رابطه معنی داروجود دارد (۰۰۰/۰=sig). اما بین میانگین نمره کل تن انگاره ونوع زایمان رابطه معنی داروجود ندارد (۰۶۳/۰ =sig). بین نمره کل کیفیت زندگی براساس مقیاس SF-36 ونمره کل تصویر بدنی رابطه معنی‌دارگزارش نشد (۳۰۴/۰=sig). نتیجه: کیفیت زندگی زنان در۸ هفته اول بعداز زایمان درزنان بازایمان طبیعی بالاتر از زنان با زایمان سزارین می‌باشد، لذا فرضیه یک تأیید می‌شود. همچنین بین میانگین نمره کل تن انگاره ونوع زایمان رابطه معنی‌دارنبود، لذا فرض Ho فرضیه دوم تأییدمی‌شود. دراین مطالعه بین نمره کل کیفت زندگی ونمره کل تصویر بدنی رابطه معنی‌دارنبود، لذا فرضیه Ho مطالعه کنونی تأیید می‌گردد.
کلید واژه ها: نوع زایمان، کیفیت زندگی، تن انگاره.

فصل اول:

 

کلیات تحقیق

 

۱-۱- مقدمه

در سال‌های اخیرتوجه قابل ملاحظ‌های در اندازه گیری میزان سلامتی افرادوقدرت تأثیر گذاری بیماری‌های روانشناختی برروی فعالیت‌های روزانه ورفتار‌های آنها بوجود آمده که این اندازه گیری‌ها بر یک نگرش ورویکرد کلی نگر، درسلامتی ومراقبت‌‌های بهداشتی معطوف شده است ودر این رابطه رویکرد نوینی بنام کیفیت زندگی^[۱]، در تحقیقات پزشکی واجتماعی مطرح گردیده است.
درخصوص معنی کیفیت زندگی تعاریف متعددی مطرح شده است اما تعریفی کلی در تعریف آن وجود ندارد، پژوهشگران به سه ویژگی مهم آن شامل چند بعدی بودن، ذهنی بودن وپویا بودن اتفاق نظر دارند. کیفیت زندگی موضوعی چند بعدی است ودارای ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی وروحی است این ویژگی با تعریفی که ازسلامتی داریم منطبق است، زیرا سلامتی را رفاه کامل جسمی، روانی، اجتماعی ومعنوی می‌دانیم. عامل اصلی تعیین کننده کیفیت زندگی عبارت ازتفاوت درک شده بین آنچه هستوآنچه ازدیدگاه فردباید باشدواین همان ذهنی بودن کیفیت زندگی استوپویایی آن به این معناست که باگذشت زمان تغییر می‌کند وبه تغییرات فرد ومحیط بستگی دارد (سلامتی ۱۳۸۸).
سنجش کیفیت زندگی مبنی بر رویکردها و مؤلفه‌‌های متفاوتی است. در مطالعات مختلف، مؤلفه‌‌های متنوعی از کیفیت زندگی رادر نظر گرفته اند همچون وضعیت سلامت عمومی، قابلیت کارکردی، کارکرد‌های عاطفی، میزان احساس خوشبختی، رضایت از زندگی، شاد کامی، میزان هشیاری، میزان نشانگان فعالیت‌‌های اجتماعی، ارتقای مناسب عملکرد جنسی و… ، زنان نیمی ازجمعیت راتشکیل می‌دهند و سلامت آنها زیر‌بنای سلامت خانواده وجامعه است، مشکلات زنان بر سلامت جسمی وروانی آنهاو خانواده، جامعه وحتی نسل‌‌های بعدی تأثیر‌گذار است (بیات و بیات۱۳۸۹).
یکی از مسائل مهم و تأثیر‌گذار در زندگی زنان که بیشتر زنان در زندگی خودباآن روبه رو هستند مسأله زایمان است که اثرات جسمی وروانی انکار ناپذیر برآنان دارد. تن انگاره^[۲] (تصور از بدن) هم پدیده‌ی پیچید‌ه ای است که در دهه‌‌های اخیرموردتوجه دانشمندان قرارگرفته است، اماتعریف واحدی برای آن ارائه نشده است.

توماس ف. کش^[۳]، تصور از بدن رابه احساسات شخص در رابطه بابدن وظاهر فیزیکی مربوط می‌داند (کش۱۳۸۸). بحث در رابط با تصوراز بدن بیشتر به سمت نارضایتی از بدن پیش رفته است. مطالعات نشان می‌دهدزنان دراین زمینه حساس‌ترندوتصویربدنی یکی ازدلمشغولی‌‌های آنان است. نوع زایمان ازطریق اثراتی که برجسم مادردارد ممکن است در کیفیت زندگی وهمچنین در تصویری که زنان از بدن خود دردوره‌ی بعداززایمان دارند،مؤثرباشد، چراکه جسم وروان انسان در ارتباط باهم قراردارند. ازاینرومطالعه وشناخت عوامل مؤثربرسلامت جسمی وروانی، زنان دردوره بعداززایمان وبه تبع آن بررسی کیفیت زندگی زنان در این دوره ی خاص، مهم وحائز اهمیت است. در این پایان نامه سعی می‌شود یکی از مسائل مهم و تأثیر‌گذاربرسلامت وکیفیت زندگی زنان یعنی مسأله زایمان، نوع زایمان ومشکلات جسمی وروانی زنان بعد از زایمان، تصویر بدن زنان بعداز زایمان با توجه به نوع زایمان وارتباط رضایت یا نا‌رضایتی زنان از تن انگاره با کیفیت زندگی آنان مورد بررسی قرار گیرد. دراین پژوهش هدف تعیین تأثیر نوع زایمان درکیفیت زندگی وتن انگاره زنان بعداز زایمانوتعیین ارتباط بین تن انگاره وکیفیت زندگی زنان در دوره بعداز زایمان است. درایران مطالعات درموردکیفیت زندگی بخصوص درحوزه زنان ومسائل خاص آنان اندک است. امیدواریم پژوهش حاضرگامی‌باشد در جهت تکمیل پژوهش‌‌های دیگران ونتایج آن در حوزه سلامت بخصوصسلامت مادران راهگشا باشد.

۱-۲- بیان مسأله

قرن هاست که مردم بطور ذاتی بدنبال یک زندگی خوب بوده اند، ودراین راستا برای بهبود زندگی خودسعی می‌کردندتا ازاستعدادها وتوانمندی‌‌های خودحداکثر بهره برداری را بنماینداز این رو همواره مسأله اصلی این بوده که زندگی مطلوب وبا کیفیت چگونه زندگی است.
کیفیت زندگی یکی ازمهم‌ترین مسائل پیش روی جهان امروز وازمباحث اساسی در تکوین سیاست گذاری اجتماعی محسوب می‌شود که موضوعاتی چون رفاه، ارتقای کیفیت زندگی سلامت محور، رفع نیاز‌های اساسی، زندگی رو به رشدورضایت بخش، نوع دوستی واز خود گذشتگی در میان جوامع را در بر می‌گیرد.
سازمان جهانی بهداشت، کیفیت زندگی رااحساس فرد از وضعیت کنونی خود بر پایه آرمان‌ها، انتظارات، استانداردهاوعلائق فرددر قالب نظام ارزشی وفرهنگی که درآن زندگی می‌کند، تعریف کرده است (میرمولایی وهمکاران۱۳۹۰).
براساس این تعریف کیفیت زندگی ارتباط تنگاتنگی باوضعیت جسمی، روانی، اعتقادات شخصی وارتباطات اجتماعی و…داردوامروزه کیفیت زندگی یکی از بزرگ‌ترین اهداف بهداشتی برای بالابردن سلامت افراد است (زحمتکشان وهمکاران۱۳۹۱). کیفیت زندگی بایداز زوایا وابعاد مختلف سنجیده شود، این ابعاد چارچوب پنداشتی تحقیقات گیفیت زندگی راتشکیل می‌دهند، چهاربعد خوب بودن فیزیکی شامل توانایی عملکردی، قدرت، خستگی، خواب، اشتهاو… ، خوب بودن روانی شامل اضطراب، افسردگی، لذت وتفریح، درد، شادی، ترس، توجه وتمرکز. دغدغه‌‌های اجتمایی شامل نقش درخانواده وجامعه، رابطه با اطرافیان، محبت، روابط جنسی، شکل ظاهری ودرنهایت خوب بودن روحی شامل رنج کشیدن، مذهب..رابرای کیفیت زندگی درنظر گرفته اند (نجات۱۳۸۷).
زنان بعنوان نیمی از جمعیت در راستان نقش همسری ومادری، مشکلات وقایعی رادرزندگی خود تجربه می‌کنند، یکی از مهم‌ترین وقایعی که یک زن ممکن است در زندگی خود تجربه کند وقوع بارداری وبدنبال آن زایمان است. حاملگی وزایمان می‌تواندبراحساسات، رفتارهاوکیفیت زندگی زنان در دوره بعداززایمان تأثیر عمیقی بگذارد (اکبر‌زاده وهمکاران۱۳۹۱). بخصوص که امروزه باپیشرفت علم پزشکی وهمچنین تغییر نگرش زنان نسبت به شیوه زایمان بیشتر زایمان‌هابا مداخلات پزشکی همراه استوزنان در بیشتر مواقع این امکان را دارند که شیوه زایمان خود را انتخاب کنند ولی در اکثرموارد اگاهی دقیق ودرستی از پیامدهایی که انتخاب روش زایمانی خاص، می‌تواند برجسم، روان وبه تبع آن کیفیت زندگی آنها داشته باشد، ندارند. براساس نتایج مطالعات میزان آگاهی نسبت به روش‌‌های زایمانی درحد ضعیف یا متوسط است درحالی که زایمان طبیعی بهترین روش زایمانی است (یارندی وهمکاران۱۳۸۱). تقاضا برای سزارین روبه افزایش است (فلاحیان۱۳۸۶). فقدان آگاهی از عوارض سزارین، نگرش منفی به زایمان طبیعی، نسبت دادن شایعات وعوارض نادرست به زایمان طبیعی وترویج سزارین ازعلل روآوردن به سزارین است (فرامرزی و پاشا۱۳۸۰). نتایج مطالعه‌ای نشان دادزایمان طبیعی درمقایسه باسزارین پیامد‌های مطلوب‌تری به همراه داردوعوارض جسمی وروانی درسزارین ۵-۱۰ برابر زایمان طبیعی است (بسکاآبادی، حمیدی و باقری۱۳۹۲). نتایج بررسی تأثیرعوامل مامایی وروانشناختی، اجتماعی ومامایی برسلامت روانی مادران بعداززایمان نشان داد، مجموعه‌ی عوامل روانشناختی، ماماییواجتماعی برسلامت مادران بعداز زایمان مؤثراست (بهدانی وهمکاران۱۳۸۴). از طرفی دیگرشواهد نشان می‌دهد تغییرات ناشی ازجراحی ودرمان‌‌های کمکی بر تن انگاره زنان تأثیر منفی می‌گذارد، تن انگاره یا تصویر بدن به معنای بازنمایی درونی ظاهر بیرونی فرداست که ابعاد جسمانی وادراکی وهمچنین نگرش نسبت به آنهارادر می‌گیرد (مرادی منش وهمکاران۱۳۹۱). در عصرحاضر، زندگی روزمره هر فرد به شدت تحت تأثیر تن انگاره قرار دارد. دربررسی‌‌های مختلف مشخص شده است که نارضایتی ازتن انگاره برپیامد‌‌های روانی واجتماعی و کیفیت زندگی اثرات زیان بار دارد وموجب افسردگی، اضطراب، اختلالات جنسی و کاهش اعتماد به نفس می‌شود (خشای وهمکاران۱۳۹۱). از اینرو اندازه گیری کیفیت زندگی ودر نظر گرفتن شرایط زندگی، عوامل محیطی واجتماعی، دیدگاه‌ها، علایق، اهداف افراد و ارزش‌‌های جامعه دربرنامه ریزی ارتقاء سلامت اهمیت بسزایی دارد (اکبر زاده وهمکاران۱۳۹۱). لذا دراین پژوهش سعی شده تا به این مسأله بپردازیم که آیا نوع زایمان، در کیفیت زندگی وتن انگاره‌ی زنان بعد از زایمان تأثیر دارد؟

۱-۳- اهمیت وضرورت انجام تحقیق

زایمان یکی از مسائلی است که بیشترزنان در زندگی خودبا آن روبه رو هستند وتغییرات جسمی وروانی ناشی از آن سلامت زنان وبه تبع آن سلامت خانواده وجامعه را تحت تأثیرقرارمی‌دهد، در جامعه امروز پروسه زایمان وانتخاب نوع زایمان بدلیل تغییرات وپیامد‌های ناشی از آن برای زنان از اهمیت ویژه ای بر خوردار است لذابارداری و عوامل مرتبط با آن هم در دوره حاملگی وهم بعد از آن قابل بررسی می‌باشد. دردوره بعداز زایمان تغییرات جسمی وروحی واجتماعی در مادربوجود می آیدکه بر کیفیت زندگی مادران وخانواده‌هایشان تأثیرمی‌گذارد (میرمولایی و همکاران۱۳۹۰).
از طرفی دیگر یکی از جنبه‌‌های مهم شکل دهنده ی هویت وعزت نفس افراد، ظاهر جسمانی وتصویربدنی است، افرادی که احساس خوبی نسبت به خوددارند، معمولاًاحساس خوبی نسبت به زندگی خواهند داشت، تصویر بدن یک پدیده چند بعدی است، که شامل ابعاد شناختی (تفکرفرد در مورد بدن خود)، ادراکی (لمس وبینایی)وعاطفی (احساس فرد نسبت به خود)است ویک تصویرذهنی است که هر فرد از اندازه وشکل بدن خود داردونیز احساسی است هر فردنسبت به تک تک وکل اعضای بدنش دارد (گروسی، نعمت الهی ورفسنجانی۱۳۹۲).
تصویر ذهنی که موردپذیرش فردنباشد، منجر به تغییراتی دراحساس ارزشمندی می‌شود. عوامل متعددی مانندارزش‌های اجتماعی- فرهنگی، مقایسه‌‌های اجتماعی، تأکید جامعه بر جذابیت ظاهری وتجارب منفی در تعامل با همسالان این گونه نگرانی‌ها را تشدید کرده و بر تداوم آن کمک می افزاید (جومین و مارتین^[۴]۲۰۰۰). در پی احساس نارضایتی از تصویر بدن خودوایجاد خود پنداره منفی، فرد خواستار تغییردر تصویر بدنی خود خواهد شدتا بتواند تصویر بدن خودرا به تصویرایدآلش نزدیک کندوبرای اینکارازراه‌‌های متفاوت اقدام می نماید، که می‌توانداستفاده ازرژیم‌‌های غذایی سخت، انجام ورزش‌‌های سخت، استفاده ازداروهاوموادویااقدام به روش‌‌های تهاجمی نظیراستفاده ازجراحی باشد (استیس و همکاران^[۵]۲۰۰۰).
نتایج یک بررسی کیفی نشان دادکه نگرانی در موردپایدارماندن تغییرات نامطلوب در دوره بعداز زایمان ازمهم‌ترین نگرانی‌‌های زنان است (دپیترو و همکاران^[۶]۲۰۰۳). لذابررسی مسأله تن انگاره زنان بعد از زایمان وعوامل مرتبط با آن از جمله نوع زایمانونیز بررسی ارتباط بین نوع زایمان، تن انگاره وکیفیت زندگی می‌توانددر انتخاب درست روش زایمان به زنان کمک کند. دربیشتر پژوهش‌هایی که درایران دراین مورد انجام شده، نتایج نشان می‌دهدکه بین نوع زایمان وکیفیت زندگی زنان بعداز زایمان رابطه معنی‌داری وجود دارد.
درایران بررسی‌‌های مربوط به تصویر بدن وعوامل مؤثر برآن اندک است، واین مطالعات درجمعیت‌‌های خاص مانندزنان باردارنیزبسیاراندک می‌باشد (گروسی، نعمت الهی ورفسنجانی۱۳۹۲). باتوجه به اهمیت کیفیت زندگی ودوره بعداز زایمان وعوامل مؤثربرکیفیت زندگی بعداززایمان از جمله نوع زایمان (طاهری وهمکاران۱۳۹۳). ارتباط تن انگاره منفی با کیفیت زندگی (کش۱۳۸۸). لذاضرورتبررسی تأثیر نوع زایمان بر کیفیت زندگی و تن انگاره بانوان وارتباط تن انگاره با کیفیت زندگی زنان بعداززایمان، حائز اهمیت تلقی می‌شود. بررسی این مسألهمی‌توانددر انتخاب صحیح نوع زایمان به زنان کمک کندو پیامد‌های آزاردهنده ناشی ازانتخاب غلط نوع زایمان را کاهش دهدو در ارتقاء سلامت مادر، کودک، خانواده وجامعه مؤثر باشد.

۱-۴- اهداف تحقیق

 

۱-۴-۱- هدف کلی

بررسی مقایسه ای کیفیت زندگی وتن انگاره درمیان زنان باوضع حمل طبیعی وسزارین .

۱-۴-۲- اهداف جزیی

 

 

1. 1. مقایسه ی کیفیت زندگی درمیان زنان باوضع حمل طبیعی وسزارین.

 

1. 1. مقایسه ی تن انگاره درمیان زنان با وضع حمل طبیعی وسزارین.

 

1. 1. بررسی رابطه بین تن انگاره وکیفیت زندگی زنان بعداز وضع حمل.

 

 

۱-۵- فرضیه‌‌های تحقیق

 

۱-۵-۱-فرضیه اصلی

کیفیت زندگی وتن انگاره درمیان زنان با وضع حمل طبیعی وسزارین متفاوت است

۱-۵-۲-فرضیه‌‌های فرعی

۱ – کیفیت زندگی درمیان زنان باوضع حمل طبیعی وسزارین متفاوت است
۲ – تن انگاره درمیان زنان باوضع حمل طبیعی وسزارین متفاوت است
– بین تن انگاره وکیفیت زندگی زنان بعداز وضع حمل رابطه وجود دارد .

۱-۶- تعریف واژه هاومفاهیم

 

نوع زایمان

زایمان طبیعی^[۷]: شروع خود به خود وکم خطر درد زایمان، که باخروج نوزاد از راه واژینال همراه است.
تعریف عملیاتی: نمره ای که ازشاخص هریک ازپرسشنامه‌‌های کیفیت زندگی وتن انگاره کسب می‌کند.
زایمان سزارین^[۸]: یک عمل جراحی برای انجام زایمان است که معمولاًبابیهوشی عمومی ودر اتاق عمل، از طریق برش ناحیه شکم وجدار رحم انجام می‌شود.
نمر‌های که ازشاخص پرسشنامه‌ها ی کیفیت زندگی وتن انگاره کسب می‌کند.

کیفیت زندگی

۱ - تعریف مفهومی: کیفیت زندگی مفهومی پیچیده وچند بعدی ایست که تعریف واحدی برای آن ارائه نشده است، سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی را احساس فردازوضعیت زندگی خود تعریف کرده است که شامل حیطه‌‌های مختلف جسمی، روانی، واجتماعی است (پیترسون وبردو^[۹]۲۰۰۴).
۲ - تعریف عملیاتی: نمر‌های که از شاخص پرسشنامه کیفیت زندگیSF-36 کسب می‌کند.

سیر تحول وسایل حمل و نقل و مزایای هر یک از وسایل حمل و نقل

 

 

 

تعلیمات اجتماعی پنجم ابتدایی

 

سوخت

 

مطالبی در مورد سوخت مطرح شده و تصویری با موضوع سوختگیری آمده است.

 

 

 

لازم به ذکر است که درس اطاعت از قانون در تعلیمات اجتماعی سوم ابتدایی که در سال ۸۱-۱۳۸۰ چاپ شده بود حدود ۸ صفحه از کتاب را با مطلب متنوع ترافیکی پوشش می‌داد. این درس در کتاب چاپ شده به سال ۱۳۸۸-۱۳۸۷ در حجمی حدود دو صفحه خلاصه شده و شامل مباحثی همچون بیرون نبردن دست و سر از پنجره به هنگام حرکت خودرو، توجه به تابلو میزان مسافت باقیمانده تا مقصد، توقف و انتظار در ایستگاه تاکسی، توقف خودرو در پشت چراغ قرمز قبل از خط مخصوص وسایل نقلیه و حرکت در هنگام سبز شدن چراغ راهنما، عبور عابران پیاده از روی محل خط‌کشی شده، توجه رانندگان به علامت‌های راهنمایی و رانندگی و رعایت مقررات رانندگی و لزوم اطاعت از قانون است. بیشتر این مباحث نیز از طریق تصویر گرافیکی ترسیم شده است.
در کتاب تعلیمات اجتماعی سال چهارم ابتدایی سال ۸۱-۱۳۸۰ دو درس با عناوین: «راه‌ها چه اهمیتی در زندگی ما دارند؟» و «کدام وسیله حمل و نقل را انتخاب می‌کنید؟» در قالب ۶ صفحه یادآور آموزه‌های ترافیکی به دانش‌آموزان این پایه است. در کتاب چاپ شده در سال ۸۸-۱۳۸۷ درس دوم حذف شده و درس اول نیز با عنوان اصلاح شده «راه‌ها در زندگی ما چه نقشی دارند؟» در قالب دو صفحه وسایل حمل و نقل و انواع وسایل حمل و نقل زمینی، هوایی و آبی تعریف و معرفی شده‌اند و تصویر وسایل حمل و نقل زمینی در شهرهای بزرگی همچون تهران نشان داده شده است.
جدول ۲-۶: آموزه‌های ترافیکی در کتاب‌های فارسی دوره ابتدایی

 

 

نام کتاب

 

نام درس

 

مفاهیم و موضوعات

 

 

 

فارسی اول ابتدایی (آزمایشی)

 

یک و دو و سه، راه مدرسه
در دروس‌ مربوط به فارسی بخوانیم
در دروس‌ مربوط به فارسی بنویسیم

 

در تصاویر این کتاب دانش‌آموز با چراغ راهنمایی، پلیس راهنمایی، عبور از مکان خط‌کشی شده، عبور از خیابان در کنار بزرگترها و احترام به قوانین و مقررات راهنمایی آشنا می‌شود.
دانش‌آموزان با مشاهده برخی از تصاویر از جمله پلیس راهنمایی، چراغ راهنمایی و توقف اتومبیل در پشت چراغ قرمز و محل خط‌کشی شده استنباط خود را بیان می‌کنند.
تمرین عبور از خیابان در کلاس با کارت‌های رنگی که به جای چراغ راهنما از آن‌ ها استفاده می‌شود.
فقط جمله: «ماشین پلیس… می‌کشد» درج شده است. در عکس مربوط به آن هم تصویر یک ماشین آتش‌نشانی به‌جای ماشین پلیس نشان داده شده است.

 

 

 

فارسی دوم ابتدایی (آزمایشی)

 

چراغ راهنما
پارکینگ ممنوع

 

آشنایی با چراغ راهنمایی
آشنایی با علامت پارک ممنوع و نوشتن جمله‌ای درباره آن

 

 

 

فارسی سوم ابتدایی

 

سلام دوست وظیفه‌شناس

 

در این درس چند تابلو از علامت‌های راهنمایی به دانش‌آموز معرفی می‌شوند که عبارتند از: بوق زدن ممنوع، استعمال دخانیات ممنوع، رنگ‌های چراغ راهنما و توقف کامل.

 

 

 

فارسی چهارم ابتدایی

 

عبور از خیابان

 

پیامد دویدن به هنگام عبور از خیابان و از مکان خط‌کشی نشده و رعایت ننمودن مقررات راهنمایی، نحوه عبور از چهارراه‌ها، استفاده نکردن از پیاده‌روها. (این درس سبک داستانی دارد و در مورد دانش‌آموزی است که به مقررات راهنمایی توجه ندارد و سرانجام در بیمارستان بستری می‌شود.)

۶-۴: آزمون نرمال بودن شاخص کیفیت

 

۹۹

 

 

 

۷-۴: آزمون نرمال بودن شاخص استفاده از سیستم

 

۱۰۰

 

 

 

۸-۴: آزمون نرمال بودن شاخص رضایت

 

۱۰۱

 

 

 

۹-۴: آزمون نرمال بودن شاخص عملکرد فردی

 

۱۰۳

 

 

 

۱۰-۴: آزمون نرمال بودن شاخص عملکرد سازمانی

 

۱۰۴

 

 

 

فصل اول:کلیات و طرح تحقیق
مقدمه:
بررسی تاریخچه فناوری اطلاعات نشان می دهد که تاریخ استفاده از فناوری اطلاعات به دوران هایی بر می گردد که انسان برای تبادل دائم اخبار و اطلاعات از وسایلی مانند آتش، دود یا پرچم استفاده می کرد. اما آنچه که امروزه از این مفهوم مورد نظر است، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته برای تبادل اطلاعات است.

الوین تافلر، روند ظهور فناوری اطلاعات در حیات بشری را به نحو جالبی مطرح می کند. وی معتقد است که اگر پنجاه هزار سال گذشته حیات بشر را به ۸۰۰ دوره، هر دوره ۶۲ سال تقسیم کنیم، ۶۵۰ دوره را انسان در غارها گذرانده است و طی ۷۰ دوره توانسته است فقط به نحو موثری با دیگران ارتباط داشته باشد و طی شش دوره آخر شاهد یک کلمه چاپ شده بوده و در دو دوره اخیر توانسته است زمان را اندازه گیری کند و در آخرین دوره از کامپیوتر استفاده کرده است و شاهد فناوری اطلاعات بوده است (Kanter, 1987).
سابقه کامپیوتر به معنای اعم به چرتکه و ماشین های حساب بر می گردد. ولی در مفهوم خاص منظور کامپیوترهای رقمی است که در دهه ۱۹۴۰ پا به عرصه وجود گذاشته اند. اولین کامپیوتر رقمی، کامپیوتری بود که تحت عنوان Mark 1 توسط گروهی از مهندسان شرکت IBM در سال ۱۹۴۴ ساخته شد و سپس در سال ۱۹۴۷ کامپیوتری به نام FNIAC و در سال ۱۹۵۱ نخستین کامپیوتر تجاری به نام Univae 1 به مرکز آمار آمریکا تحویل داده شد.
پیشرفت فناوری کامپیوتر، افزایش سرعت پردازش و ارزان شدن و کوچک شدن کامپیوتر از لحاظ حجم همگی باعث شد که سازمان ها به سوی استفاده از کامپیوتر گرایش یافته و در دهه ۱۹۷۰ میزان شش صد هزار کامپیوتر به دو میلیون در سال ۱۹۸۱ رسید به طوریکه سال ۱۹۸۲ سال فناوری اطلاعات اعلام شد.
امروزه تقریبا هر سازمانی که نسبتا پیشرفته باشد، حتما از سیستم های کامپیوتری برای انجام وظایف خود استفاده می کند؛ از این رو، در این زمان فناوری اطلاعات و مدیریت و نقشی که در عملکرد فردی و سازمانی بازی می کنند از اهمیت زیادی برخوردار شده است و چه بسا مبالغ گزافی توسط سازمان ها به این امر اختصاص می یابد.
۱-۱ بیان مساله:
از جمله مباحثی که در چند دهه اخیر، کتب و مقالات زیادی را به خود اختصاص داده است ، پرداختن به موضوع فناوری اطلاعات و نقش آن در سازمان است.لکن تحقیقات اندکی در زمینه میزان رابطه فناوری اطلاعات با عملکرد فردی و سازمانی انجام شده است. و پاسخ قطعی این سوال که آیا فناوری اطلاعات بر عملکرد فردی و سازمانی تاثیر دارد یا خیر، بدون جواب مانده است.
صاحبنظران در تعریف سیستم اطلاعات می گویند: یک سیستم اطلاعات، اطلاعات را از محیط سازمان و عملیات داخلی آن جمع آوری نموده، ذخیره ساز ی و توزیع می نماید تا از عملکردهای سازمانی و تصمیم سازی، ارتباطات، هماهنگی، کنترل، تحلیل و تصویرسازی پشتیبانی کند. سیستم های اطلاعاتی بخشی از یک سلسله فعالیتهای ارزش افزا برای جذب، تبدیل و انتشار اطلاعات به منظور بهبود تصمیم گیری مدیریت، بالا بردن سطح عملکرد سازمانی می باشد.
سرمایه گذاری برای استقرار سیستم های اطلاعاتی بسیار بالا می باشد . معمولاً نیروهای لازم برای اجرا و نگهداری سیستم عبارتند از : مدیر مرکز کامپیوتر ، تحلیل گر سیستم ، برنامه نویس ها ، اپراتورها ، کارکنان مسئول اطلاعات ورودی / خروجی ، کنترل کیفیت ، تهیه اطلاعات ، و دیگر کارکنان پشتیبانی . برای یک چنین سرمایه گذاری سنگینی فقط یک هدف می تواند وجود داشته باشد و آن افزایش عملکرد فردی و سازمانی است.
فن اوری اطلاعات می تواند شمشیری دولبه باشد. فن آوری منبع بسیاری از مزیت ها بوده است، اما همچنین فرصت های جدیدی را برای نقض قانون یا دورکردن منفعت از دیگران ایجاد نموده است. با درک این مطلب سازمانها باید بتوانند مزیت ها را شناسایی و بیشتر از آن بهره برده تا عملکرد سازمان افزایش یافته و خطرات استفاده از فناوری را نیز بشناسند و از آن پرهیز کنند تا جلوی کاهش عملکرد را بگیرند.
سازمانهای دولتی شهر نوشهر نیز از این مساله مستثنا نیستند زیرا مدیران وجود فناوری اطلاعات در این سازمانها را بعنوان یک ضرورت یافتند و سرمایه گذاری های زیادی در این زمینه انجام داده اند. حال سوال اینجاست که بودجه و منابع صرف شده در این بخش به چه میزان در عملکرد سازمانهای دولتی موثر بوده است ؟ آیا سرمایه گذاری انجام شده از اثر بخشی و کارایی لازم برخوردار بوده است؟ آیا کاربران از این تکنولوژی رضایت دارند و سازمان در بالاترین سود حاصل از IT موفق است؟استفاده از IT چه تاثیری بر عملکرد کارکنان سازمان دارد؟
محقق در پی این است که جوابی برای این سوالها در سازمانهای دولتی شهر نوشهر بیابد و ارتباط بین فناوری اطلاعات و عملکرد فردی و سازمانی را در این سازمانها توصیف کرده و مشکلات و نارساییهای آن را تبیین کند و راه حلی در جهت رفع این مشکلات بیابد.
۲-۱ ضرورت تحقیق:
امروزه مطالعه سیستم های اطلاعات در سازمان های دولتی با توجه به سرمایه گذاری و کاربرد بیشتر آن درسازمان های دولتی اهمیت بیشتری می یابد. اگرچه مطالعه سیستم های اطلاعات در سازمان های دولتی در تئوریهای اداره امور دولتی ومدیریت دولتی در ابتدای راه خود قرار دارد اما یک سری مطالعات با عنوان ادبیات مدیریت اطلاعات دولتی با تمرکز بر سرمایه گذاری بر روی سیستم های اطلاعات در سازمانهای دولتی از سال ۱۹۸۰ شروع شد. بامرور این مطالعات میتوان دریافت که بیشتر مطالعات توصیفی هستند.( Bozeman & Bretschneider, 1986; Stevens & McGowan, 1985) این تحقیق به بخشی از این ادبیات از لحاظ نظری کمک می کند.
از سوی دیگر، این تحقیق به بخش کاربردی مدیریت دولتی نیز کمک می کند. مدیران دولتی همواره در عصر اطلاعات به چالش کشیده می شوند. مهمترین و اساسی ترین چالش آنها این است که چگونه موفقیت سیستم اطلاعات را ارزیابی کنند، چگونه تخصیص منابع دولتی به این سیستم ها را توجیه کنند وآیا مطمئن باشند که موفقیت سیستم به طور مثبت بر عملکرد فردی و سازمانی تاثیر میگذارد. نتایج این تحقیق می تواند به مدیران در ارتباط با چالشهای عصر اطلاعات و به خصوص در دستیابی به پاسخ این سوال که آیا موفقیت سیستم به طور مثبت بر عملکرد فردی و سازمانی تاثیر میگذارد، کمک می کند.
با توجه به آزمون نشدن این تحقیق در سازمانهای دولتی شهر نوشهر، انجام این تحقیق می تواند به مدیران سازمانهای دولتی شهر نوشهر نیز کمک کند تا در مورد فناوری اطلاعات و تاثیر آن بر عملکرد فردی و سازمانی آگاهی بیشتری داشته باشند و در تصمیم گیری های کلان سازمان در مورد استفاده و سرمایه گذاری بر روی فناوری اطلاعات، تصمیم های بهتری را اتخاذ کنند.
۳-۱ اهداف تحقیق:
هدف اصلی:

 

 

• تعیین میزان تاثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمان

 

 

 

• تعیین میزان تاثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد مصرف کننده نهایی

 

 

هدف فرعی:

۲- گفتند: رسیدن من و معشوقه‌ام به هم حرام است دروغ گفتند در پایبندی ما به هم و یک بوس از او هیچ مشکلی وجود ندارد.
بشار در اینجا سه نفرین را بکار برده است: (زندگانی بر آنها خوش نباشد)و (دشمنانشان نابود نشوند) و (فلج نشوند). از این سه صیغه مشخص‌ می‌شود که با (لای نافیه) شروع‌ می‌شود که از خلال آن شاعر از خانواده معشوقه‌اش‌ بهره‌مندی از امنیت و آرامش را نفی‌ می‌کند و آرزو‌ می‌کند که زندگانی آنها پر از سختی و بدبختی باشدو دشمنان آنها زیاد باشد و نتوانند از زندگی خوش بهره مند شوند، معانی مشترک در درون صیغه‌های یکسان همراه‌ می‌شود تا یک تصویر بدبختی درونی را برای آنها‌ترسیم کند، تکرار حرف نفی “لا” که برسر ماضی آمده است اشاره‌ای است به تداعی بی احساسی که در نزد شاعر در نتیجه احساس فقدان توازن پدید آمده است. (محمد کنونی؛ ۱۹۹۷: ۱۲۵)

همچنین ابونواس(وفات ۱۹۸ هـ ) به سرزنش خانواده‌اش‌ می‌پردازد و آنها را مخاطب‌ می‌سازد زیرا که خانواده وی به عشق او به معشوقه‌اش‌ عیب و لیراد گرفته‌اند مبنی بر اینکه او نابینا است و نمی‌تواند عاطفه‌اش‌ را به معشوقش جاری سازد و لذا شاعر بدیلیل اینکه خانواده‌اش‌ وی را درک نمی‌کنند و شاید از طریق این نوع نفرین و سرزنش بتواند ذهن آنها را تغییر دهد و چنین‌ می‌گوید:

 

۱-یا وَیْحَ اَهْلی اُبْلی بَیــْــــنَ أَعْینُهـُـــمْ ۲- لَوْ کانَ زُهْدُک فِی الدُّنیا کَزُهْدُکَ فی

عَلیَ الْفراشِ وَ ما یَدْرونَ ما دائِی وَصْلی مَشَیْتَ بِلاشَکٍ عَلیَ الْماءِ(ابو نواس؛ ۱۴۰۷: ۱۹۰)

۱-ای وای که خانواده ام پیر شده و بر روی تخت افتاده‌اند و نمی‌دانند و درک نمی‌کنند که درد من چیست
ترجمه
۲- اگر زهد تو در دنیا هم چون زهدت در رسیدن به من‌ می‌بود بدون شک بر روی آب راه‌ می‌رفتم.
ابونواس خانواده‌اش‌ را با صیغه(وای) نفرین‌ می‌کند که به معنای تعجب و نگرانی است با هدف دعا، او آرزو‌ می‌کند که خانواده‌اش‌ به درد و نگرانی مبتلا شوند گویی که بر روی بستر خواب درد‌ می‌کشد و نمی‌توانند او را درمان کنند، او از فراق و دوری معشوقه‌اش‌ رنج‌ می‌برد.

۴-۲-۰۵ دعای شاعران بر ضد خویش‌

دعا یک نعمت بزرگ و بخشش عظیمی است، از طرف خداوند که بندگانش را به دعا کردن دستور داده است و به آنها وعده اجابت داده است و‌ می‌فرماید: ﴿ وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُونی‏ أَسْتَجِبْ لَکُمْ…﴾ (غافر/۶۰) (مرا بخوانید تا اجابت کنم شما را) به همین دلیل خداوند بندگانش را به طلب خیر برای خود اختصاص داده است، و اسلام نهی کرده است از اینکه انسان از روی ناامیدی برای خود درخواست عذاب یا مرگ کند، بلکه لازم است که از خداوند متعال طلب خیر و هدایت به سمت حق و راستی کند.بسیار اتفاق‌ می‌افتد که انسان از حوادث اطراف خود دلتنگ‌ می‌شود و هیچ چاره‌ای جز سرزنش کردن و نفرین خود ندارد و مجبور به انتقام از خویشتن‌ می‌شود. بنابراین برای خالی کردن جنبش‌های سرکوب شده‌اش‌ در بی احساسی خویشتن را نفرین‌ می‌کند و در بسیاری از موارد نفرین خود در زمینه بحث از عشق ظاهری است از آن جمله، شاعر بشار بن برد (وفات ۱۶۸ هـ ) این امر را تصور‌ می‌کند و ‌ می‌بینیم که خویشتن را نفرین‌ می‌کند زیرا تحت تأثیر صفات معشوقه‌اش‌ قرار گرفته است و قدرت مقاومت نمی‌کند و‌ می‌گوید:

 

۱-اِنَّ الْهُمُومَ تَمَلَّقـَـــتْ ۲-وَ‌یْلی عَلی رَوْغانِها ۳-فَلَقَدْ شَغَفْتَ بِحُـــبُّها

حَوْراءِ کَالرَشا الرَّبیــــب وَ لِسانِهَا الْمُلْقِ الْخـَـلُوبِ! شَغَفِ النَّصاری بِالصَّلیبِ!(بشار بن برد؛ ۱۴۰۲:‌۱/ ۵۷)

ترجمه
۱-به درستی که غم و‌اندوه چشم سیاه تو مانند بچه آهوی به راه افتاده‌ای است که برای پدر خوانده خود چاپلوسی کرد.
۲- ای وای به من از دست چرب زبانی و نیرنگ در گفتار او که دارای زبانی چرب و فریبنده است.
۳- همانا من عاشق او شدم همانگونه که مسیحی‌ها عاشق صلیب‌ می‌شوند.
و همچنین میگوید:

 

۱-وَطِفْلُ الْحُبِّ أضْنانی ۲- فَاِنِّی لَیْسَ لِی قَلـْـبٌ

فَوَیْلٌ لِی اِذا شَبــَّــا وَ اِنْ کُنْتَ‌ تَری قَلْبا(همان:‌۱‌/‌۹۸)

۰٫۰۰

 

 

 

حجم نمونه

 

۱۷۴

 

 

 

جدول بالا نشان می‌دهد که همبستگی بین خودشناسی انسجامی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار برابر با ۰٫۵۵۸ می‌باشد و با توجه به سطح معناداری برآورد شده که برابر ۰٫۰۰ می‌باشد و در سطح اطمینان ۰٫۹۵ درصد می‌توان ادعا کرد که فرض صفر رد و نقیض آن تأیید می‌گردد، یعنی فرض   پذیرفته می‌شود. درنتیجه بین خودشناسی انسجامی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار رابطه معناداری وجود دارد.
۴-۵ - ۵ آزمون فرضیه فرعی پنجم
فرضیه فرعی پنجم به بررسی رابطه بین ارضا نیازهای بنیادین روان‌شناختی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار می‌پردازد که به منظور آزمون، این فرضیه به صورت فرضیه‌های آماری،   (نشان دهنده ادعا) و   (نشان دهنده نقیض ادعا) تبدیل می‌شود.
:   بین ارضا نیازهای بنیادین روان‌شناختی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار رابطه معناداری وجود ندارد.
:   بین ارضا نیازهای بنیادین روان‌شناختی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار معناداری وجود دارد.
نقیض ادعا ۰=
ادعا
این فرضیه با بهره گرفتن از آزمون همبستگی پیرسون مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج حاصل از این بررسی در جدول ۴-۹ نشان داده شده است.
جدول ۴-۹: نتایج حاصل از آزمون همبستگی پیرسون برای فرضیه‌ی فرعی پنجم

 

 

 

 

متغیر

 

 

 

ارضانیازهای بنیادین روان‌شناختی

 

 

 

فرضیه‌ی فرعی پنجم

 

رضایت زناشویی

 

همبستگی

 

^***۰٫۳۹۰

 

 

 

سطح معناداری

 

۰٫۰۰

 

 

 

حجم نمونه

 

۱۷۴

 

 

 

جدول بالا نشان می‌دهد که همبستگی بین ارضا نیازهای بنیادین روان‌شناختی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار برابر با ۰٫۳۹۰ می‌باشد و با توجه به سطح معناداری برآورد شده که برابر ۰٫۰۰ می‌باشد و در سطح اطمینان ۰٫۹۵ درصد می‌توان ادعا کرد که فرض صفر رد و نقیض آن تأیید می‌گردد، یعنی فرض   پذیرفته می‌شود. درنتیجه بین ارضا نیازهای بنیادین روان‌شناختی و رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار رابطه معناداری وجود دارد.
۴-۳-۶ آزمون فرضیه اصلی پژوهش
فرضیه اصلی پژوهش به این موضوع می‌پردازد که ابعاد ارضاء نیازهای بنیادین روان‌شناختی و خودشناسی انسجامی می‌تواند رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار را پیش بینی نماید که به منظور آزمون، این فرضیه به صورت فرضیه های آماری،   (نشان دهنده ادعا) و   (نشان دهنده نقیض ادعا) تبدیل میشود.
:   ابعاد ارضاء نیازهای بنیادین روان‌شناختی و خودشناسی انسجامی نمی‌تواند رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار را پیشبینی نماید.
:   ابعاد ارضاء نیازهای بنیادین روان‌شناختی و خودشناسی انسجامی می‌تواند رضایت زناشویی در فرهنگیان سبزوار را پیشبینی نماید.

ادعا دست کم یکی از   ها صفرنیست 
این فرضیه با بهره گرفتن از آزمون رگرسیون چندگانه، و آزمون دوربین واتسون و فیشر مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج حاصل از این بررسی در جدول ۴-۱۰ نشان داده شده است.
جدول ۴-۱۰: نتایج حاصل از آزمون دوربین واتسون برای فرضیهی اصلی پژوهش