۲-۲-۲ بررسی تاریخی بهره وری

آشنایی انسان با مفهوم بهره وری امری جدید و بدیع نیست و بحق باید پیدایش این برداشت ذهنی را، هرچند به گونه‌ای مبهم و ناروشن، از نظر قدمت با عمر انسان بر روی این زمین خاکی متقارن دانست، اما به عنوان مفهومی از کارایی و به معنای بهبود استاندارد زندگی مردم در قرن اخیر مورد توجه قرار گرفته است. برای اولین بار با واژه بهره وری در سال ۱۷۶۶ میلادی درمقا له‌ای توسط فردی بنام کولیزنی مطرح گردید و در همین سال ها آدام اسمیت (جاسبی و همکاران، ۱۳۷۴) ‌در مورد بهره وری کار و طبقه بندی کار و تخصص برای افزایش سود، کاهش خستگی و افزایش استفاده از تکنولوژی مطالبی را عنوان نمود. وی در ارتباط با مفهوم بهره وری، به کارایی و تخصص اشاره کرد و تقسیم کار را مبنای کارایی و بهره وری می دانست.

اقتصاد دانان کلاسیک از جمله سینور، بهره وری را بر حسب کیفیت جسمی، فکری، روحی و هوش و مهارت کارگر تعیین می‌کردند. سپس بیش از یک قرن یعنی در سال ۱۸۸۳، آنطور که فرهنگ لغت شناسی لاروس بیان می‌کند. فردی به اسم لیتر (ابطحی و کاظمی، ۱۳۷۵،۴) بهره وری را بدین گونه تعریف می کند «قدرت و توانایی تولید کردن» که در واقع، در این جا بهره وری اشتیاق به تولید کردن را بیان می کند. از اوایل قرن بیستم فرد دیگری بنام ارلی (جاسبی و همکاران، ۱۳۷۴) مفهوم دقیق تری تحت عنوان ارتباط بین بازده و وسایل به کار رفته برای تولید این بازده عنوان کرد و در سال ۱۹۵۰ «سازمان همکاری اقتصادی اروپا» (ابطحی و کاظمی،۱۳۷۵) تعریف ‌کامل تری از بهره وری ارائه کرد: بهره وری خارج قسمت بازده (میزان تولید یا خروجی) به یکی از عوامل تولید است. امروز جهان ما با توجه به محدودیت دنیائی عوامل مختلف تولید، عوامل مختلف تولید، نیاز حیاتی به بهره وری فزونتر، چه در کشورهای پیشرفته و چه در کشور های در حال پیشرفت دارد وکارشناسان و صاحب‌نظران اقتصادی در نظام‌های مختلف عملاً به نحوی یکسان اهمیت موضوع افزایش بهره وری را مورد تأکید قرار می‌دهند. کلاگ (ابطحی و کاظمی، ۱۳۷۵) سطح زندگی بالای مردم ممالک متحده آمریکا را ثمره مستقیم بهره وری بیشتر اقتصاد آمریکا می داند. اشتایتر و گلدنر (ابطحی و کاظمی،۱۳۷۵) عنوان می‌کنند که رویای ‌زحمت‌کشان جهان، یعنی دستمزد بیشتر و ساعات کار کمتر، طی زمان به تدریج صورت تحقق پذیرفته است و این مسیر ادامه خواهد یافت، اما این دستاوردها را حقاً باید به اعتلای سطح بهره وری انتساب داد و بس.

فوراسیه (ترجمه فارسی،۱۳۵۶،۱۰) بر اهمیت انسانی و اجتماعی بهره وری بالاتر تأکید می‌کند و می‌نویسد «غایت انگیزه دستیابی به بهره وری فزونتر تنها بهبود موقعیت اقتصادی و فنی بنگاه‌های تجاری، وسعت بخشیدن به فاصله بین قیمت فروش و هزینه تمام شده و حصول منافع بیشتر نیست، بلکه هدف اساسی بهره وری، کم کردن قیمت فروش، افزایش قدرت خرید مزد بگیران، ارتقاء سطح زندگی و تسریع و پیشرفت اجتماعی است .»

شناخت اهمیت بهره وری منحصر به جوامع سرمایه داری نبوده و نیست. مارکس (حاجی کریمی،۱۳۷۲) معتقد بود ارتقاء سطح بهره وری نیروی کار اساسی ترین طریقه ایست که سرمایه داران می‌کوشند به مدد آن ارزش اضافی یا مازاد را هر چه بیشتر افزایش دهند. لنین (حاجی کریمی، ۱۳۷۲) هنگامی که نظرات فلسفی خود را در زمینه قدرت تولید مطرح می‌کند بحث را با این جمله پایان می‌دهد، در تحلیل نهائی بهره وری نیروی کار مهم ترین موضوع و اساسی ترین مسأله برای تحقق پیروزی سیستم اجتماعی ما محسوب می‌شود. و بر همین مبنی است که افزایش بهره وری کار همیشه یکی از مهم ترین خط مشی‌های اقتصادی شوروی بوده است.

ابطحی و کاظمی (۱۳۷۵) می نویسند که در ابتدای قرن بیستم یک مهندس آمریکایی بنام فردریک تیلور یک راه حل بی سابقه را ‌در مورد مدیریت ارائه کرد و آن را عقلانی کردن تولید بود و از طرفی استخانویسم نیز در شوروی کوشش‌های همسانی را آغاز نمود و نگرش مشابهی ارائه داد. آنان از مفهوم بهره وری به مفهومی که امروز از آن سخن می‌رود بحثی به میان نیاوردند، اما این هر دو مکتب در غایت به دنبال یک هدف بودند و آن افزایش پدیده‌ای بود که بهره وری نامیده می‌شود. تیلوریسم و استخانویسم هر دو بر مواردی مشابه در جریان تولید تأکید می‌کردند که عبارتند از :

• • طرز قرار گرفتن تجهیزات و چگونگی کاربرد آن ها

• • جلوگیری از معطل ماندن عامل کار و اتلاف وقت کارگر

• • بهبود کمی و کیفی ادوات و ابزار فنی

• مسلط ساختن عقل و منطق بر کلیه عوامل دخیل در جریان تبدیل مواد به محصول. این برداشت در تعبیر مکاتب یاد شده «عقلایی» کردن تولید بود و در تعبیر امروز «افزایش بهره وری»

استقرار سازمان‌های مستقل، مسئول برای مطالعات مرتبط با بهره وری از پایان جنگ جهانی ابتدا در اروپا و سپس در آسیا آغاز گردید. در اروپا این جنبش با تأسیس «مرکز بهره وری اروپا» و در آسیا با تأسیس «سازمان بهره وری آسیا» آغاز به کار کرد. ژاپن در سال ۱۹۵۵ مرکز بهره وری خود را تحت عنوان «مرکز بهره وری ژاپن» به وجود آورد و هند در سال ۱۹۵۸ شورای ملی بهره وری خود را تأسیس و متعاقب آن بسیاری از کشورهای آسیایی نیز به همین ترتیب مراکز بهره وری خود را بر پا نمودند. ایران نیز با اینکه به عنوان یکی از اعضای سازمان بهره وری آسیایی مطرح بوده است ولی به طور مؤثر سازمانی که مسئولیت مستقیم حرکت بهره وری را دنبال نماید، نداشته تا اینکه پس از انقلاب تشکیلاتی در وزارت صنایع سنگین، تحت عنوان تشکیلات بهره وری ملی در شاخه معاونت آموزش و تحقیق ایجاد و عملاً آغاز به کار نمود.

۲-۲-۳ تعاریف بهره وری

الف- تعریف بهره وری در ادبیات

«بهره وری» در لغت به معنای قدرت تولید، بارور بودن و مولد بودن است چند سالی است که این واژه در فرهنگ علمی و اداری کشور رایج گردیده . لغت بهره وری که از نظر ادبی حاصل مصدر است که از واژه بهره ور مشتق شده است و کلمه بهره ور به استناد فرهنگ فارسی معین به معنای بهره بر، با فایده بودن، سود بردن و کامیابی معنی شده است. در برخی از نوشتارهای تحقیقاتی، برای واژه «بهره وری» معادل‌های دیگری مانند راندمان، بازدهی، قدرت تولید، قابلیت تولید، مولدیت و باروری برگزیده شده است (خاکی،۲۲؛۱۳۷۶).

۱-۶-۳ روش تجزیه و تحلیل داده ها

برای آزمون فرضیه‌ها با توجه به کمی بودن داده ها از روش رگرسیون خطی چند متغیره (بر مبنای سال- شرکت) استفاده می‌شود و آزمون بررسی همبستگی بین متغیرها و سایر روش‌های آماری لازم اجرا می‌شود. در این پژوهش قضاوت ارزشی نمی‌شود و داده های مورد نظر از طریق صورت‌های مالی شرکت‌ها، گزارش‌های سازمان بورس اوراق بهادار تهران و نرم افزار تدبیر پرداز تهیه می‌گردد. به منظور محاسبه و طبقه بندی داده ها از نرم افزار Excelو برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS استفاده می‌شود. در پایان با توجه به نتایج آزمون‌ها می‌توان ‌در مورد تأیید و یا رد فرضیه‌های پژوهش اظهار نظر نمود.

۱-۷ تعریف متغیرها و واژگان اختصاصی

در ابتدا مدل مفهومی پژوهش را بیان نموده و سپس واژگان و متغیرهای پژوهش معرفی می‌گردند.

۱-۷-۱ مدل مفهومی پژوهش

فزونی انباشت وجه نقد

1. 1. اندازه

1. 1. نرخ بازده دارایی ها

1. 1. اثر صنعت

1. درصد مالکیت نهادی

ارزش شرکت

تصمیمات مالی شامل:

سرمایه گذاری

تامین مالی

توزیع سود سهام

۱-۷-۲ متغیر وابسته

ارزش بازار شرکت (^[۲۰] (MV: ارزش بازار یک شرکت قیمت تحصیل آن محسوب می‌شود. ارزش بازار سهام غالباً به عنوان نماینده ارزش بازار شرکت در نظر گرفته می‌شود. تعیین ارزش شرکت از جمله عوامل مهم در فرایند سرمایه‌گذاری است. از اینرو سرمایه گذار با توجه به ارزش شرکت، اولویت خود را در سرمایه‌گذاری مشخص می‌کند (صامتی، ۱۳۸۶).

۱-۷-۳ متغیرهای مستقل

۱- فزونی انباشت وجه نقد (ECH)^[21]: عبارت است از جریان وجهی که بیش از آنچه برای سرمایه‌گذاری در پروژه هایی با NPV مثبت مورد نیاز است و یا از هزینه های سرمایه کاسته‌اند ایجاد می‌شود (جنسن،۱۹۸۶). برای تخمین سطح مناسب انباشت وجه نقد برای شرکت i در سال t (CH_it) از یک مدل مقطعی استفاده می‌شود که برای شرکت (i) در سال (t) در بازه زمانی سال‌های ۱۳۸۲ لغایت ۱۳۸۹ محاسبه می‌شود.

۲- تصمیمات مالی که دارای ابعادی به شرح زیر است و سهم آن ها بر ارزش واحد انتفاعی مورد تحلیل قرار می‌گیرد:

۲-۱) سرمایه‌گذاری (INV)^[22]: سرمایه گذاری نوعی دارایی است که واحد سرمایه گذار برای افزایش منافع اقتصادی از طریق توزیع منافع (به شکل سود سهام، سود تضمین شده و اجاره) افزایش ارزش یا سایر مزایا (مانند مزایای ناشی از مناسبات تجاری) نگهداری می‌کند.

۲-۲) اهرم مالی (LEV)^[23]: در این پژوهش تامین مالی از طریق بدهی مدنظر است. نسبت‌های اهرم مالی میزان کلی بدهی‌های شرکت را اندازه می گیرند، نسبت‌های مذبور منعکس کننده توانایی شرکت برای ‌پاسخ‌گویی‌ به تعهدات کوتاه مدت و بلند مدت هستند که یکی از مهمترین این نسبت‌ها اهرم بدهی می‌باشد.

۲-۳) توزیع سود سهام (DIV)^[24]: نسبت پرداخت سود سهام است که به عنوان درصدی از درآمد خالص سال جاری تعریف و به شکل سود سهام توزیع می‌شود.

۱-۷-۴ متغیرهای کنترل

۱- فرصت‌های سرمایه‌گذاری شرکت‌ها (IO)^[25]: فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیانگر استعداد بالقوه شرکت برای سرمایه‌گذاری و سودآوری می‌باشد.

۲- جریان وجه نقد عملیاتی (OCF)^[26]: عبارت‌ است‌ از افزایش‌ یـا کاهش‌ در مبلـغ‌ وجه نقد ناشی از فعالیت‌های اصلی و ‌مستمر مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری (استاندارد حسابداری شماره ۲ ایران).

۳- خالص سرمایه در گردش ^[۲۷](NWC): آن مقدار دارایی جاری که از محل منابع مالی بلند مدت تامین شده باشد را سرمایه در گردش می‌نامند. میزان سرمایه در گردش شاخصی است برای تشخیص درجه نقدینگی و عدم اعسار یک شرکت، به ویژه اگر در مقایسه با دیگر شاخص‌ها و نسبت‌های مالی به کار گرفته شود.

۴- نوسان پذیری وجه نقد (VOCF)^[28]: میزان تغییرات در وجه نقد یک شرکت در طی یک دوره زمانی مشخص است.

۵- رشد(Growth): مدیران معمولاً تمایل به رشد شرکت فراتر از اندازه بهینه آن دارند، زیرا رشد شرکت، قدرت مدیریت را با افزایش منابع تحت کنترل آن افزایش می‌دهد (جنسن،۱۹۸۶). متغیر رشد شاخصی است برای سنجش پیشرفت یک شرکت در طول یک بازه ی زمانی مشخص و برای کنترل فرصت‌های سرمایه‌گذاری (IO) به کار می رود.

۶- نرخ بازده دارایی‌ها (ROA)^[29]: رابطه بین حجم دارایی‌های شرکت و سود را تعیین می ‏کند. اگر شرکتی بر سرمایه‏گذاری‌های خود بیفزاید (البته برحسب کل دارایی‌ها) ولی نتواند به تناسب، مقدار سود پس از کسر مالیات خود را افزایش دهد، نرخ بازده دارایی‌ها کاهش می‏یابد. ‌بنابرین‏ افزایش حجم سرمایه‏گذاری شرکت، به خودی خود باعث بهبود وضع مالی سهام‌داران نمی‏ شود.

۷- اندازه (Size): از ‌آنجا که شرکت‌های بزرگ انعطاف پذیری بیشتری دارند، می‌توان جریان‌های نقد پایدارتری را برای آن ها انتظار داشت. در نتیجه، کمتر در معرض خطر ورشکستگی قرار دارند و نسبت به شرکت‌های کوچک دسترسی آسان تری به منابع تأمین مالی دارند ( نیتمن و وسلز^[۳۰]، ۱۹۸۸). همچنین، از اندازه به عنوان یک شاخص برای عدم تقارن اطلاعاتی میان افراد درون و برون سازمانی شرکت استفاده می‌شود (احمدپور و رسائیان، ۱۳۸۵؛ مهرانی و رسائیان، ۱۳۸۸).

اثرات صنعت (v): به علت سیاست‌ها و خط مشی‌های دولتی و تفاوت ماهیت فعالیت در بخش‌ها و صنایع مختلف، نوع صنعت نیز می‌تواند متغیری اثرگذار بر ارزش شرکت در نظر گرفته شود. از اینرو برای کنترل اثرات صنعت به کار می رود.

۸- درصد سهامدار نهادی (η_it): این گروه از سهام‌داران با توجه به مالکیت بخش درخور توجهی از سهام شرکت‌‌ها از نفوذ قابل ملاحظه ای در این شرکت‌ها برخوردار بوده، می‌توانند رویه‌های آن ها ( شامل رویه‌های حسابداری و گزارشگری مالی ) را تحت تأثیر قرار دهند. همچنین، از آنجا که مالکان نهادی بزرگترین گروه از سهام‌داران را تشکیل می‌دهند، نقش آن ها در نظارت بر رویه‌های اتخاذ شده از سوی مدیران از اهمیت بالایی برخوردار است و انتظار می رود حضور این مالکان در ترکیب سهام‌داران بر رویه‌های شرکت مؤثر باشد.

۱-۹ خلاصه فصل

در این بخش کلیات پژوهش مورد توجه قرار گرفت، نخست مسئله پژوهش، ضرورت و اهمیت انجام آن بیان شد، سپس اهداف و فرضیات پژوهش، روش شناسی پژوهش به منظور آشنایی با نحوه ی اجرای پژوهش مطرح گردید. در نهایت شرح مختصری از متغیرها و واژگان اختصاصی پژوهش ارائه گردید و تلاش شده است تصویر روشنی از کلیت پژوهش بیان گردد.

فصل دوم : توارث

از مواردی که در ماده ۳ قانون اهدای جنین به آن اشاره شده و خود جای بحث فروان دارد مسئله ارث می‌باشد، از آنجا که یکی از آثار نسب ارث می‌باشد به بررسی آن خواهیم پرداخت .

واژه « ارث » درقانون مدنی به چند معنی بکاررفته که به هم نزدیک است :

۱ ـ گاه به معنی مال یا حقی است که پس از مرگ شخص به بازماندگان او می‌رسد: « به عنوان مثال، در دو ماده ۸۶۲ و ۸۶۳ واژه « ارث » درعبارت قانون متناسب با این معنی است ؛ زیرا، درماده ۸۶۲ می خوانیم :

« اشخاصی که به موجب نسب ارث می‌برند سه طبقه اند …. ».

یا در ماده ۸۶۳ آمده است :

« وارثین طبقه بعد وقتی ارث می‌برند که از وارثین طبقه قبل کسی نباشد » . پس، در این معنی واژه ارث مترادف با میراث است ؛ چنان که فقیهان نیز کتاب ارث را « میراث»، و« مواریث » نیزنامیده اند.

واژه « فرضیه » به معنی سهمی که به وارثان می‌رسد، با این مفهوم ارث پیوند نزدیک دارد ؛ به همین جهت در فقه هم « کتاب فرائض » مرادف با کتاب مواریث است ^[۶۸].

ارث درلغت به معنای ترکه و مالی است که از متوفی باقی مانده باشد ویکی از آثار حقوقی قرابت نسبی به شمار می‌آید. ارث در اصطلاح حقوقی عبارت از انتقال قهری دارایی متوفی به ورثه اوست . ^[۶۹]

قانون مدنی ایران ارث را تعریف نکرده است فقط در ماده ۸۶۷ آمده است : « ارث به موت حقیقی یا به موت فرضی مورث تحقق پیدا می‌کند » .

برابر مواد ۸۶۱ تا ۹۳۹ قانون مدنی پدر و مادر اولاد و اولاد اولاد و اجداد و جدات و برادر و خواهر . اولاد آن ها وعمام وعمات و اخوال و خالات و اولاد آن ها به ترتیب اقربیت از متوفی ارث می‌برند. طبق ماده ۸۶۱ از قانون مدنی فوق موجب ارث دو امرنسب و سبب دانسته شده است . در این زمینه یکی از حقوق ‌دانان معتقد است که موجب ارث عبارت ازرابطه ای است بین دو نفر که در اثر فوت یکی، دیگری از او قهراً ارث می‌برد. رابطه مذبور قرابت ( خویشاوندی ) است ^[۷۰].

قانون مدنی در ماده ۸۶۱ نسب را به طور مطلق شرط وراثت دانسته است و ولد الزنا را در ماده ۸۸۴ از این امراستثناء ‌کرده‌است .بدین ترتیب معلوم می شودکه شرط وراثت نسب است و تنها ولدالزنا طبق ماده ۸۸۴ از ارث محروم شده است فلذا می توان گفت که ولد ناشی از غیر زنا در صورتی که نسب تحقق یابد، ارث می‌برد چرا که ماده ۸۸۴ قانون مدنی استثنایی برماده ۸۶۱ این قانون است و عمل به وحدت ملاک استثناء خلاف است لذا استثناء مندرج در ماده ۸۸۴ را با توجه به اطلاق ماده ۸۶۱ باید به طور محدود تفسیر کرد . ‌بنابرین‏ تمام اقسام دیگر اولاد از ارث مورث خود بهره مند می‌باشند و دلیلی برآنکه شرط وراثت در نسب،نکاح صحیح باشد، موجود نیست^[۷۱].

مبحث اول : وضعیت حقوقی طفل ناشی از لقاح بعد از فوت زوج یا زوجین

در این مبحث این سوال مطرح است که کودک متولد شده در اثر لقاح بعد از فوت پدر ، آیا وارث محسوب می‌گردد و با بقیه وراث در ماترک شریک می‌باشد یا خیر؟ مسئله دیگر که شباهت کامل با مسئله قبلی دارد، وضعیت حقوقی طفل در فرضی است که زوجین هر دو از دنیا رفته اند و بعد ار فوت آن ها نطفه طفل منعقد گردیده، حال چنین طفلی الزاماًً باید در رحم مصنوعی مراحل رشد خود را طی نماید و یا اینکه بعد از انعقاد نطفه در رحم زن دیگری به صورت اجاره رحم پرورش یابد.

جنین از لحاظ فیزیکی، موجود مستقلی نبوده و وابسته به مادر است و از لحاظ جسمانی تکامل نیافته است. اما از نظر حقوقی همانند سایر انسان ها از بعضی حقوق متمتّع می‌گردد که در فقه اسلامی و قانون اساسی ایران این موضوع تصریح شده است، لیکن باید شروطی که درقانون برای تمتّع جنین بیان شده، محقق گردد.

مواد۸۷۵ و۹۷۵ق.م ایران به روشنی صراحتاً ارث بردن حین فوت مورث شده است. ماده ۸۷۵ ق.م می‌گوید:«شرط وراثت، زنده بودن درحین الموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود، اگرچه فوراً بعد از تولد بمیرد».

از مفهوم مواد قانون مدنی و فقه اسلامی اینگونه استباط شود که علاوه بر وجود شرایط عمومی ارث، دو شرایط اساسی برای تمتًع جنین از ارث وجود دارد که عبارتند از:

۱-انعقادنطفه جنین در زمان فوت مورث(موجود بودن جنین)؛

۲-زنده بودن جنین هنگام تولد.

-اولین شرط درتحقق ارث موجود بودن وارث در زمان فوت مورث است؛ چراکه ارث باعث انتقال قهری اموال مورث می شود و منتقلٌ الیه باید موجود باشد تا قابلیت تملک داشته باشد. با انعقاد نطفه انسان، اولین مرحله از مراحل زندگی او شکل می‌گیرد و از لحاظ قانونی نیز آغاز برخورداری از حقوق، از اولین لحظه حیات می‌باشد(مواد ۹۵۶ و ۹۵۷ق .م) به عبارت دیگر، بین برخورداری از حقوق و آغاز حیات رابطه مستقیم وجود دارد.

در مبحث ارث، قانون گذار نحوه شناسایی موجودیت حمل را با انعقاد نطفه او در زمان فوت مورث می‌داند. قسمت انتهایی ماده۸۷۵ ق.م همین مطلب را بیان می‌دارد:«… و اگرحمل باشد و در صورتی ارث می‌برد که نطفه او حین الموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود، اگر چه فوراً پس از تولد بمیرد». برابر این ماده شرط وارثت حمل، انعقاد نطفه در زمان فوت مورث و زنده متولد شده طفل است؛ توارث از حقوق مدنی است، لذا به طور کلی تمتع حمل از حقوق مدنی از زمان انعقاد نطفه آغاز می‌گردد البته مشروط بر اینکه زنده متولد شود.

‌بنابرین‏، در حالت استفاده از رحم جایگزین،چنانچه نمونه گیری گامت نر و ماده از پدر و مادرحکمی برای امتزاج آن دو درمحیط آزمایشگاه و انتقال به رحم جایگزین انجام شده باشد، لیکن قبل ازامتزاج اسپرم با تخمک در محیط آزمایشگاه و یادر داخل رحم جایگزین، یکی یا هر دونفر از والدین حکمی فوت کنندو عمل تلقیح پس از فوت انجام شود، حمل مذبور از صاحب اسپرم یا تخمکی که در حین تلقیح فوت نموده است، ارث نمی برد؛ زیرا ترکه با فوت مورث به ورثه موجود حین الفوت انتقال یافته و جنین به معنای« تخمک بارورشده» در حین موت موجود نبوده است؛ ‌بنابرین‏ تمام ترکه به ورثه موجود در حین فوت مورث می‌رسد^[۷۲].

نتیجه: با عنایت به مجموعه مطالبی که در رابطه با ارث ذکر شد، می توان گفت: طفلی که نطفه اش بعداز فوت انسان منعقد می شود، از دارایی او ارث نمی برد؛ زیرا:

۱-دارایی از حقوق مربوط به شخصیت انسان می‌باشد و با موت انسان شخیصت حقوقی او نیز از بین می رود و نطفه طفل مزبوربعداز اتمام شخصیت حقوقی صاحب اسپرم منعقد شده است و برای ارث بری فاقد اهلیت تمتع می‌باشد.

۲- ارث بری چنین طفلی برخلاف مبانی سنتی و فطری نظام توراث می‌باشد.

۲۵- موارد استثناء – در پایان گفتار مربوط به صلاحیت اضافی ذکر چند نکته را لازم می‌داند :

الف – هر چند باتهامات متعدد یک متهم باید تواماً رسیدگی شود ولی هرگاه رسیدگی به کلیه اتهامات متهم موجب تعویق باشد مرجع رسیدگی کننده می‌تواند به درخواست دادستان نسبت باتهاماتی که تحقیقات آن ها کامل باشد حکم یا قرار مقتضی صادر کند .

ب – هر گاه نسبت به اتهامات متعدد متهم تواماً رسیدگی نشده باشد این امر از جهات تجدید دادرسی نبوده و ارزش و اعتبار آرای قطعی صادره را از بین نمیبرد ولی اگر جرائم ارتکابی مشمول مقررات تعدد جرم بوده و در میزان مجازات قابل اجرامؤثر باشد به دستور بند « ب » ماده ۳۲ قانون مجازات عمومی : « . . . دادستان مکلف است رأساً یا وسیله دادستان دادگاهی که بالاتر است و در صورت تساوی درجه از دادستان دادگاه صادرکننده حکم اشد درخواست نماید که با توجه به محکومیتهای مختلف محکوم علیه حکم صادر را با رعایت مقررات مربوط به تعدد جرم تصحیح نماید . . »

ج – قاعده رسیدگی به جرایم متعدد یک متهم در دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به مهمترین جرم را دارد ناظر به مواردی است که رسیدگی به کلیه جرائم در دادگاه رسیدگی کننده به مهمترین جرم ممکن باشد و شامل مواردی که به مهمترین اتهام متهم قبلا رسیدگی و حکم صادر شده نخواهد بود .

۳-۲-۲احاله
تعریف – گاهی برای رعایت بعضی مصالح اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی یا جهات عملی رسیدگی به یک امر جزائی از مرجعی که حسب قانون صلاحیت محلی برای رسیدگی به آن دارد به یک مرجع دیگر که هم عرض آن است ارجاع می شود . این امر را احاله دعوی جزائی می‌گویند .

احاله دعوی جزائی ، از حوزه ای به حوزه دیگر ، در هر مرحله ای از تحقیقات مقدماتی و دادرسی ‌ممکن‌است صورت گیرد .

باستناد احاله صلاحیت ذاتی مراجع کیفری را نمیتوان تغییر داد ؛ مثلا نمیتوان رسیدگی به یک امر جنحه ای را به دادگاه جنائی یا بعکس رسیدگی به امر جنائی را بدادگاه جنحه احاله نمود . در حقیقت احاله دعوی جزائی تغییر صلاحیت محلی است که جزء بحکم قانون و در موارد و شرایط منصوص نمیتوان آن را اعمال نمود .
مواد ۲۰۵ ، ۲۰۶ ، ۲۰۷ قانون آئین دادرسی کیفری شرایط و موارد احاله کیفری را تعیین نموده است ، بموجب این مواد :

اولا – در موارد خاص و منصوص میتوان دستور احاله داد .

ثانیاًً – مقام و مرجع معینی باید احاله دعوی جزائی را درخواست کند .

ثالثاً – مراجعی که بحکم قانون این صلاحیت را دارند می‌توانند اجازه احاله بدهند .

شرط اول – موارد احاله – این موارد عبارتند از :

الف – در صورتی که بیشتر متهمین یا شهود در حوزه محکمه دیگر اقامت داشته باشند .

ب – در صورتی که محل وقوع جرم از محکمه ایکه صلاحیت رسیدگی دارد دور باشد و محکمه دیگر بعلت نزدیک بودن بهتر بتواند به موضوع رسیدگی نماید .

ج – در صورتی که احاله دعوی کیفری برای صدور حکم از روی بی غرضی یا حفظ نظم یا امنیت عمومی لازم تشخیص شود .

شرط دوم – تقاضای احاله – درخواست احاله منوط است به تقاضا محکمه ایکه بامر جزائی رسیدگی یا پیشنهاد دادستان آن محکمه ‌بنابرین‏ مثلا وکیل متهم یا اداره زندان و یا مدعی خصوصی و حتی خود متهم نمی‌توانند رأساً چنین تقاضائی را مطرح کنند .

شرط سوم – مرجع رسیدگی به درخواست احاله – مرجع رسیدگی به درخواست احاله در صورتی که هر دو حوزه در قلمرو قضائی یک دادگاه عالی باشند همان دادگاه والا دیوان کشور خواهد بود .
درخواست احاله ، تحقیقات مقدماتی و یا دادرسی را متوقف نمیکند مگر اینکه مرجع درخواست آنرالازم تشخیص دهد .

صلاحیت در لغت به معنای صالح بودن، شایسته بودن و درخور بودن می‌باشد و در اصطلاح صلاحیتی را که با توجه به محل ارتکاب جرم و بر مبنا و اعتبار محل استقرار مرجع (حوزه) قضایی و بر مبنای قلمرو مکانی تعیین گردد صلاحیت محلی گویند.

پس از تعیین صلاحیت ذاتی مراجع، نوبت به تعیین صلاحیت محلی می‌رسد. پس نوع دیگری از صلاحیت که همراه با صلاحیت ذاتی مجموعاً تعیین کننده صلاحیت مرجع رسیدگی کننده است، صلاحیت محلی نام دارد که از آن به صلاحیت نسبی هم یاد می­ شود. بدین ترتیب بعد از اینکه معلوم شد که مثلا برای رسیدگی به جرم کلاهبرداری، مرجع صالح از لحاظ صدق، یک مرجع کیفری، از لحاظ نوع، یک مرجع عمومی و از لحاظ درجه، مرجع رسیدگی بدوی است، نوبت به تعیین این نکته می­رسد که از میان مراجع کیفری عمومی بدوی و موجود در کشور کدام یک صلاحیت رسیدگی به اتهام مورد نظر را دارد؟پاسخ ‌به این سؤال بیان کنندۀ صلاحیت محلی ‌می‌باشد.

این صلاحیت را ‌می‌توان برحسب ضوابط مختلف از قبیل محل وقوع جرم، کشف جرم، محل دستگیری متهم، محل بازداشت متهم و یا اقامتگاه او مشخص کرد. در قوانین کشورهای مختلف قواعدی در این باره به چشم می­خورد. در کشور ما قانون آیین دادرسی دادگاه­ های عمومی و انقلاب در امور کیفری در مبحث سوم از فصل دوم (مادۀ ۵۱ تا ۵۸) پس از تذکر این مطلب که دادگاه­ها فقط در حوزۀ قضایی محل مأموریت خود ایفای وظیفه ‌می‌کنند، جهات قانونی را برای شروع به تحقیق رسیدگی بیان ‌کرده‌است:

۱- جرم در حوزۀ قضایی آن دادگاه واقع شده باشد.

۲- جرم در حوزۀ قضایی دیگری واقع شده ولی در حوزۀ قضایی آن دادگاه کشف یا متهم در آن حوزه دستگیر شده باشد.

۳- جرم در حوزۀ دادگاه دیگری واقع ولی متهم یا مظنون به ارتکاب جرم در حوزۀ آن دادگاه مقیم باشد.

۶٫ خواندن سریع و با انعطاف: مطالعه نباید آن‌قدر کند باشد که مطالب از ذهن بپرد و نه آن‌قدر سریع باشد که مطالب درک نشود، بلکه مطالعه باید با انعطاف باشد، یعنی اگر مطلبی مهم بود، به نسبت سرعت کم شود.

۷٫ تبدیل مطالب به کلمات کلیدی و انتقال آن‌ ها بر روی درخت حافظه: کلمات کلیدی، کلماتی هستند که بار مفهومی جمله در آن‌هاست. به همین علت باید بجا انتخاب شوند و سپس بر روی درخت حافظه قرار گیرند.

۸٫ مرور اول: خواندن کلمه‌های کلیدی و سپس ارزیابی این نکته که آیا مطالب درست درک و کلمات کلیدی درست انتخاب‌شده‌اند.

۹٫ تعریف و بازگویی مطلب: زمانی مطلبی را درست آموخته‌شده که فرد بتواند مطلب یاد گرفته‌شده را به زبان خودش- نه کتاب- بیان کند.

۱۰٫ سازمان‌دهی مجدد: بررسی یادداشت­ها، درخت حافظه، سازمان‌دهی مجدد و در رفع مشکلات آن­ها.

۱۱٫ تکرار تراکمی: در این مرحله درخت حافظه که معمولاً با بهره گرفتن از کلمات کلیدی طراحی و تهیه گردیده و درمجموع بار مفهومی یک‌فصل را در بردارد، در فواصل زمانی مختلفی تکرار می‌گردد (سیف،۱۳۸۹).

– کمیت یا کیفیت مطالعه

یکی از مباحث مهم در باب مطالعه این است که دانش ­آموز پس از هر دوره­ مطالعه، به ارزیابی آنچه مطالعه ‌کرده‌است، بپردازد تا متوجه میزان موفقیت خود بشود، اما بعضی از دانش ­آموزان به مطالعه کردن به دید کمی می­نگرند و به طور عمده، سعی آن­ها بر این است که هر چه می ­توانند بیشتر بخوانند، ولی این­گونه افراد باید بدانند که راه تسلط بر مباحث و مطالب علمی، مطالعه زیاد و بی‌حساب نیست، بلکه با آشنایی با اصول و روش­های مطالعه باید عمیق و دقیق مطالعه کنند. برای مثال، ممکن است دانش­آموزی بدون تمرکز و توجه، زیاد مطالعه کند و خیلی سریع کتابی را تمام و کتاب دیگری را شروع کند، اما اگر به کیفیت مطالعه­ او توجه شود و این موضوع موردبررسی قرار گیرد، متوجه خواهیم شد که این صفحات است که مرتب ورق می­خورد و این چشمان اوست که بر روی کلمات حرکت می­ کند و هیچ نتیجه­ای از مطالعه خود نگرفته است (سیف،۱۳۸۵).

1. مهارت ایجاد انگیزه

راه‌های تقویت انگیزه

از مهم‌ترین موضوعات مرتبط بامهارت تحصیلی، انگیزه است. انگیزه به چرایی انجام کار دلالت دارد؛ یعنی ما هر کاری را به دلیل مشخصی انجام می‌دهیم. داشتن انگیزه برای انجام هر کاری لازم است و هیچ یک از فعالیت‌های ارادی انسان بدون داشتن انگیزه رخ نمی‌دهد. ازجمله‌ی این فعالیت‌ها، مطالعه است که از عوامل اصلی تحقق آن داشتن انگیزه است؛ ‌بنابرین‏، انگیزه بیشتر برای مطالعه به یادگیری عمیق‌تر و پایدارتر منجر می‌شود.

روان شناسان، انگیزه را آن چیزی می‌دانند که به آدمی انرژی می‌دهد و فعالیت‌های او را هدایت می‌کند. به رفتار انسان نیرو می‌بخشد و به آن جهت می‌دهد. هم‌اکنون، بیشترین مشکل دانش آموزان در کمبود علاقه و انگیزه برای مطالعه و یادگیری است. تجربیات برخی از آنان که با شکست همراه بوده است راه را برای موفقیت‌های بعدی سد می‌کند و آنان را از تلاش بیشتر بازمی‌دارد. این در حالی است که اگر یادگیرنده چند موفقیت پی‌درپی به دست آورد، انگیزه تلاش و کسب موفقیت در او بالا خواهد رفت.

• شروع درست:

ابتدا برای این‌که مطالعه فعال و پویا داشته باشید باید تمام جوانب امر را رعایت کنید. در هر کار، آغاز درست بسیار مهم است. برنامه درسی طوری تنظیم شود که از خواندن کتاب‌ها هدفی واضح و روشن را دنبال کنید. همچنین به روش تدریجی درس بخوانید یعنی در طول سال تحصیلی درس بخوانید و خواندن درس‌ها را به شب‌های قبل از امتحان موکول نکنید.

• نظم و ترتیب:

رعایت نظم از شرایط مهم مطالعه به‌حساب می‌آید، چراکه نظم به ایجاد تمرکز حواس کمک می‌کند. همچنین وقتی نظم وجود داشته باشد، یادگیری بهتر صورت می‌گیرد. نظم این امکان را به ما می‌دهد که از زمان‌های مطالعه خود استفاده بهتری ببریم و از اتلاف وقت جلوگیری کنیم.

• حفظ آرامش:

وقتی گفته می‌شود با آرامش درس بخوانید و خونسرد باشید ‌به این معنی نیست که تلاش لازم را انجام ندهید، بلکه ‌به این معنا است که هنگام مطالعه‌ دائم نگران امتحان و آینده نباشید و استرس و دلهره به خود راه ندهید.

نداشتن اعتمادبه‌نفس، ضعف اراده، عدم تصمیم‌گیری، بی‌نظمی، حجم زیاد مطالب، تداخل چند موضوع مهم فکری، فشارهای روانی و یادآوری شکست‌های گذشته موجب ایجاد دلهره، تشویش خاطر و اضطراب می‌شود که با شناخت صحیح و برطرف کردن آن‌ ها می‌توان با آرامش کامل مطالعه کرد.

سلامت و تندرستی:

سلامت جسمی و روانی در یادگیری تأثیر به سزایی دارد. برای این‌که ازنظر ذهنی در شرایط مطلوب قرار بگیرید، باید تمام اعضای بدنتان از سلامت کامل برخوردار باشند تا مغزتان کارایی لازم را داشته باشد و بتوانید خود را روی مطالعه و یادگیری متمرکز کنید. اگر طالب موفقیت هستید فقط به فکر درس خواندن نباشید، به‌سلامت جسمی و ذهنی، استراحت، تفریح، خواب، ورزش و تغذیه خود نیز توجه کنید.

• درک مطلب:

یادگیری زمانی به شکل صحیح انجام می‌شود که هنگام خواندن به معنای مطالب توجه کنیم. سعی کنید هنگام مطالعه مطالب را به‌خوبی درک کنید تا آن‌ ها را به خاطر بسپارید. برای موفقیت در تحصیل باید مطلب را بفهمید، نه آن‌که آن را حفظ کنید. مطالبی که به‌خوبی درک می‌شود، بهتر در حافظه ثبت و بایگانی می‌گردد.

1. مهارت تمرکز حواس

تمرکز حواس به معنای تفکر کامل و صددرصد ‌در مورد یک موضوع نیست، چراکه بعید به نظر می‌رسد بتوانیم حتی برای پنج ثانیه به طور کامل و مداوم فقط نسبت به یک‌چیز تمرکز داشته باشیم و بقیه افکارمان را به طور کامل از ذهن خود دور کنیم. بر این اساس می‌توان گفت تمرکز حواس یعنی به حداقل رساندن عوامل حواس‌پرتی.

برای این‌که در کلاس درس تمرکز داشته باشید ‌به این نکات به‌دقت عمل کنید:

سعی کنید در کلاس فعال باشید و با سؤال کردن در مباحث کلاس، حضوری فعال داشته باشید.

عوامل حواس‌پرتی‌تان را در کلاس شناسایی و آن‌ ها را رفع کنید.

همیشه سعی کنید یک درس از معلم خود جلوتر باشید.

نسبت به درس، معلم و فضای کلاس عاطفه مثبت داشته باشید.

در کلاس درس حتماً یادداشت‌برداری کنید.

با کمرویی خود مبارزه کنید.

گرسنگی، تشنگی و خستگی موانع تمرکز هستند. قبل از شروع کلاس، این نیازها را برطرف کنید (مهدوی،۱۳۹۱).

• برخی روش‌های افزایش تمرکز حواس و توجه هنگام مطالعه

یکی از مهم‌ترین عوامل در تمرکز حواس، علاقه نسبت به موضوع است. وقتی ما به موضوعی علاقه داریم، خودبه‌خود به آن توجه می‌کنیم و به‌راحتی آن را به حافظه می‌سپاریم.

یکی از راه‌های ایجاد علاقه به یک موضوع، کسب اطلاعات درباره آن است. هر چه دانش ما ‌در زمینه موضوعی بیشتر باشد، تمایل بیشتری برای آموختن آن خواهیم داشت.

یکی دیگر از راه‌های افزایش تمرکز حواس مطالعه در ساعتی از روز است که برای فرد مناسب‌تر باشد.