برای بررسی رابطه اصلاح ساختار زمین با میزان توسعه کشاورزی سکونتگاه های شهرستان خنداب از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد که نتایج آن در جدول زیر آمده است. در این آزمون مقدار p با میزان ۴۷۰/۰ بیشتر از ۰۵/۰ است. به عبارت دیگر رابطه معناداری در سطح خطای ۰۵/۰ بین اصلاح ساختار زمین با میزان توسعه کشاورزی سکونتگاه های شهرستان خنداب وجود ندارد. مقدار آماره آزمون (۰۳۴/۰) نشان می دهد که ضریب عدم ارتباط اصلاح ساختار زمین با میزان توسعه کشاورزی در حد بالایی می باشد.

جدول(۴-۲-۴۴): آزمون همبستگی ارتباط اصلاح ساختار زمین و میزان توسعه کشاورزی

جدول زیر اهمیت اوزان شاخص های اصلاح ساختار زمین را در سکونتگاه های روستایی شهرستان خنداب نشان می دهد. در حالت کلی، بخش اصلاح ساختار زمین کشاورزی شهرستان خنداب با میانگین ۰۱۲۵/۰ از کمترین میزان امتیاز نسبت به سایر مولفه ها و از وضعیتی مناسبی برخوردار نمی باشد.
جدول(۴-۲-۴۵): اهمیت اوزان شاخص های اصلاح ساختار زمین

اصلاحات ارضی در زمان حکومت محمدرضا شاه که در سال ۱۳۴۱ با تصویب لایحه ای با اهداف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی توسط دولت و مجلس شروع شد و در قالب سه مرحله تا سال ۱۳۵۳ ادامه یافت، مهمترین اقدام انجام شده در زمینه اصلاحات ساختار ارضی در کشور است (رضوانی، ۹۳:۱۳۸۳-۹۴). برنامه اصلاحات ارضی موجب دگرگونی ساخت کشاورزی گردید. در آغار انتظار می رفت برنامه مذکور با تجهیز و مشارکت واقعی دهقانان در فعالیت های اجتماعی و اقتصادی و پرورش استعداد و ترویج فنون جدید موجبات گسترش نظام بهره برداری خانوادگی و توسعه کشاورزی را در چارچوب ساخت ده ایرانی فراهم سازد. اما پس از گذشت سال های نخستین، دستگاه اداری به واسطه عدم شناخت کافی از نظام روستایی و دهقانی و اعمال نفوذ گروه های شهری و سرمایه داری به اتخاذ سیاست های متفاوتی که غالبا با شتاب زدگی و تناقض توام بود پرداخت(عجمی، ۸۹:۱۳۷۰). در نتیجه، ساختار ارضی دوگانه ای در بخش کشاورزی کشور بوجود آمد و این دوگانگی در قالب قطب های توسعه و نظام های بهره برداری خرده مالکی و دهقانی ظهور کرد. در واقع، سیاست های کشاورزی و ارضی دولت در این دوره بیشتر معطوف به گسترش بهره برداری های بزرگ تجاری در بخش خصوصی، دولتی و خصوصی – دولتی بود(رضوانی، ۹۴:۱۳۸۳) و توجهی به تحول نظام های بهره برداری خانوادگی و دهقانی نداشت. پس از انقلاب اسلامی با توجه به گرایش سخت افزاری برنامه ریزان و تاکید بر محوریت کشاورزی در توسعه کشور، اقدامات جدیدی برای توسعه این بخش تعریف شد که عموما شامل پروژه های سرمایه بر بود(زرعکانی، ۲۲۸:۱۳۸۶) و در بخش سیاست های ارضی نظر بر برتری واحدهای بهره برداری بزرگ مقیاس داشت. اگرچه از نظر صاحب نظران، صرفه جویی در هزینه های تولید، امکان استفاده از فناورزی و نهاده های نوین، دسترسی به اطلاعات بازار، تخصصی شدن فعالیت ها و استفاده از نیروی کار متخصص، سهولت در استفاده از اعتبارات و خدمات(دولتی و بانکی)، تجاری شدن کشت، مدیریت متمرکز و هماهنگ اراضی وسیع، افزایش تولیدات کشاورزی و رشد بهره وری، بهبود شاخص های توسعه روستایی، عمده ترین مزیت های بهره برداری های بزرگ مقیاس اند(ابراهیم پور، ۲۵:۱۳۸۵). در عین حال آمار نشان می دهد که دو کشور آمریکا و ژاپن در طی سال های ۱۹۶۰- ۱۸۸۰ نرخ رشد مشابهی در بخش کشاورزی داشته اند. اما حصول به رشد از طریق پیمودن مسیرهای رشد مختلف و با بهره گرفتن از عوامل و تکنولوژی متفاوت انجام گرفته است. در حالی که رشد کشاورزی در آمریکا به طور عمده به پیشرفت تکنولوژی مکانیکی(کمبود کارگر) مربوط می شود در ژاپن رشد کشاورزی بیشتر در نتیجه گسترش تکنولوژی بیولوژیکی(کمبود زمین) بوده است. از مطالعه تجربی رشد کشاورزی در این دو کشور دو نتیجه مهم زیر را می توان گرفت: نخست آن که برای توسعه کشاورزی یک مسیر معین وجود ندارد و هر کشور باید با توجه به ترکیب منابع خود و توسعه و در اولویت قرار دادن آن گروه از تکنولوژی های که می توانند جایگزین عامل یا عوامل کمیاب گردند و به افزایش بهره وری کمک نمایند اقدام کند. دوم آن که رشد کشاورزی به توسعه مداوم تکنولوژی جدید بستگی دارد(نجفی، ۲۵:۱۳۷۰). ضمن اینکه، قبل از نفوذ برنامه ریزان دولتی ویژگی های بهره برداری دهقانی و معیشتی بر ساختار کشاورزی مناطق روستایی تسلط داشت و ساخت اجتماعی و فرهنگی ده به گونه ای بود که کشاورز تمایل وافری به مالکیت و کار بر روی زمین خود داشت و واقعیت بر این بود که بهره بردار دوست داشت نتایج کاری خود را بر روی ملک شخصی اش ببیند. از لحاظ اقتصادی و مبتنی بر عقلانیت عوامل کمیاب(آب و زمین) کارجمعی و زراعت گروهی اعم از بنه، صحرا و حراثه در مناطق روستایی رایج بود و به نوعی معضلات ناشی از خرد بودن اراضی کشاورزی و کمبود منابع آب را جبران می نمود. تلفیق این دو ویژگی مناسبات و روابط تولیدی مناسبی را در مناطق روستایی رقم زده بود که بطور کامل در راستای شرایط اقلیمی و اقتصادی- اجتماعی ده بود و مطابق با ویژگی های درونی روستا عمل می کرد. این در حالی است که با دخالت دولت در بخش کشاورزی امروزه شاهد نابسامانی وضعیت زمین(پراکندگی و خرد بودن) و عدم استفاده مناسب از منابع آب هستیم.
۴-۲-۶-۲-۶- جذب سرمایه و میزان توسعه کشاورزی
برای بررسی رابطه جذب سرمایه با میزان توسعه کشاورزی سکونتگاه های شهرستان خنداب از آزمون همبستگی اسپیرمن استفاده شد که نتایج آن در جدول زیر آمده است. در این آزمون مقدار p با میزان ۰۰۲/۰ کمتر از ۰۵/۰ است. به عبارت دیگر رابطه معناداری در سطح خطای ۰۵/۰ بین جذب سرمایه با میزان توسعه کشاورزی سکونتگاه های شهرستان خنداب وجود دارد. مقدار آماره آزمون (۴۳۸/۰) نشان می دهد که ضریب ارتباط جذب سرمایه با میزان توسعه کشاورزی در حد متوسط به پایین است.
جدول(۴-۲-۴۶): آزمون همبستگی ارتباط جذب سرمایه و میزان توسعه کشاورزی

این اسید آلی بطور وسیعی به عنوان نگهدارنده ی مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرد. در اکثر موارد این اسید به واسطه ی فعالیت باکتری های لاکتیکی در مواد غذایی تولید می شوند. فرآورده‌هایی مانند ترشی‌ها، کلم شور و شیرهای تخمیری از طریق فعالیت‌های تخمیری باکتری های اسید لاکتیک مختلفی شکل می گیرند که اسیداستیک، اسید لاکتیک و سایر اسیدها را تولید می نمایند.
اثرات ضدباکتریایی اسیدهای آلی مانند اسید لاکتیک و اسید پروپیونیک وابسته به دو عامل کاهش pH به زیر دامنه ی رشد و ممانعت از فعالیت متابولیکی میکروارگانیسم ها به وسیله ی مولکول های اسید تفکیک نشده می باشد.
به منظور رعایت موازین بهداشتی لاشه ی حیوانات در کشتارگاه ها از اسید های آلی استفاده می شود که میزان عوامل بیماری زا را در لاشه حیوانات کاهش داده و مدت زمان نگهداری آن ها را افزایش می دهند(۴).
تصویر شماره۱- ۱: ساختار شیمیایی اسید لاکتیک (۴)
۱-۶-۳- نایسین
باکتریوسین ها یک گروه از مواد ضد میکروبی پپتیدی هستند که به وسیله باکتری های اسید لا کتیک تولید شده و اثر بازدارندگی و بعضا کشندگی بر روی سویه های همان گونه را دارند. استفاده از این مواد پروتئینی، در مواد غذایی مصرفی انسان مشکلی ایجاد نمی کند و تا به حال گزارشی در مورد محدودیت استفاده از این مواد وجود ندارد(۸). این ترکیبات مقاوم به حرارت و هیپوآلرژیک (Hypoallergic)، توسط آنزیم های پروتئولیتیک دستگاه گوارش انسان تخریب می شوند(۹).
نایسین نوعی باکتریوسین پلی پیپتدی آمفی پاتیک دارای سی و چهار اسید آمینه می باشد. که با توجه به خصوصیات ضدمیکروبی و سمیت پایین آن برای انسان به عنوان یک ماده GARS^[32] و نگهدارنده مواد غذایی در صنایع غذایی استفاده می شود(۱۰).

نایسین، پلی پپتیدی مقاوم به حرارت می باشد که مورد تأیید سازمان بهداشت جهانی (WHO)^[33] به عنوان یک ترکیب محافظت کننده ضد میکروبی طبیعی در مواد غذایی قلمداد شده و در بیش از ۵۰ کشور از آن به عنوان افزودنی غذا یی استفاده می شود(۱۱).
باکتریوسین های متعددی وجود دارند، برخی مثل نایسین، پدیوسین PA- 1 و لاکتیسین ۳۱۴۷ برای استفاده تأیید شده اند. در این بین نایسین شناخته شده ترین باکتریوسین است که به طور وسیع در مواد غذایی استفاده می شود. نایسین تولید شده از لاکتوکوکوس لاکتیس تحت گونه لاکتیس، جزء مهمترین ترکیبات ضد میکروبی علیه لیستریا و سایر عوامل گرم مثبت باکتریایی سطح مواد غذایی می باشند. نایسین طی چند مرحله در غشاء سلول یکسری روزنه ایجاد نموده، سپس به فاز لیپیدی غشاء وارد شده و شرایط را برای خروج سریع ترکیبات کوچک سیتوپلاسمی مهیا و نهایتا باعث مرگ سلول می شود. نایسین حداقل به سه دلیل در بین انواع باکتریوسین ها و حتی در بین انواع دیگر ترکیبات ضد میکروبی، می تواند دارای کاربرد تجاری باشد: ۱) داشتن تمامی خصوصیات یک افزودنی سالم و قانونی ۲) در دسترس بودن(تولید تجاری) ۳) اثرات موثر علیه لیستریا مونوسایتوژنز(۱۲).
تصویرشماره۱- ۲: فرمول ساختمانی نایسین(۱۲)
۱-۷- اسانس^[۳۴]
اسانس ها مایعات روغنی معطری هستند که از اندام های مختلف گیاهان نظیر دانه، ریشه، جوانه، برگ، پوست، شاخه، غنچه و گل تهیه می شوند. به آن ها روغن های فرار، روغن های اتری و یا روغن های اسانسی هم می گویند. روش تقطیر با بخار رایج ترین روش مورد استفاده برای تولید تجاری اسانس می باشد. نقش اسانس ها در کنترل باکتری های عامل فساد و بیماری زا و افزایش طول مدت نگهداری غذاها بسیار جالب می باشد. آن ها بر طیف وسیعی از باکتری های گرم مثبت و گرم منفی موثر هستند. هر چند باکتری های گرم منفی به دلیل دارا بودن لیپوپلی ساکارید در غشاء خارجی خود تا حدی مقاوم تر هستند. خواص ضد میکروبی اسانس ها عمدتاً به ترکیبات فنلی آن ها مربوط می باشد. هر چه قدر مواد فنولی در اسانس بالاتر باشد، خواص ضد میکروبی آن ها بیشتر است. این ترکیبات شامل
کارواکرول^[۳۵]، اوژنول^[۳۶] و تیمول می باشند. احتمالاً مکانیسم اثر این ترکیبات هم مانند سایر ترکیبات فنولی شامل موارد زیر می باشد :۱- اختلال در غشاء سیتوپلاسمی ۲- انعقاد محتویات سلولی
مکانیسم اثر اسانس ها ورود به قسمت چربی غشاء سلولی و ایجاد اختلال در این ساختمان و افزایش خروج ترکیبات سلولی به خارج سلول می باشد که در سطح محدودی قابل تحمل و از آن حد به بعد مرگ آور می باشد. در مواردی اسانس ها بر روی آنزیم های مسئول تولید انرژی یا سنتز ترکیبات ساختمانی سلولی نیز موثر می باشند(۱۰).
۱-۷-۱- تیمول
تیمول (۵-متیل-۲-ایزوپروپیل فنول) یک ترکیب فنولی است و یکی از اجزای تشکیل دهنده ی اسانس بدست آمده از گیاهانی چون آویشن و مرزنجوش است که باعث خاصیت ضد میکروبی این ترکیبات می شود. تصور براین است که تیمول فعالیت آنزیمی را کاهش می دهد و یا یکپارچگی غشا را مختل می کند (۱۳).
ترکیبات فنلی دارای خاصیت بالای ضد میکروبی هستند و در واقع ترکیبات فنلی موجود در اسانس های گیاهی بیشترین تأثیر را در ایجاد خاصیت ضد میکروبی آن ها دارند. این ترکیبات هم در غشا ی سلول نفوذ می کنند و هم می توانند در لخته شدن محتویات سلول نقش داشته باشند. از ویژگی های مهم اسانس ها و اجزاء تشکیل دهنده آنها خاصیت آبگریزی آنها می باشد که موجب نفوذ این مواد به لیپیدهای غشاء سلول باکتری و میتوکندری ها می شود و سبب اختلال در ساختمان های آن ها و ایجاد نفوذپذیری بیشتر می گردد. این مسئله موجب خروج و نشت یون ها و دیگر محتویات سلولی می شود. اگرچه خروج مقادیر محدود
این مواد برای باکتری قابل تحمل است ولی در قابلیت زیستی آن اثر گذاشته و خروج مقادیر وسیع محتویات سلولی یا خروج یون ها و ملکول های حیاتی موجب مرگ سلول خواهد شد. فعالیت های بیولوژیک مشتقات تیمول توجه زیادی را به خود جلب کرده اند، زیرا این ترکیبات اثرات ضدباکتریایی، سیتوتوکسیک^[۳۷] قابل توجهی از خود نشان داده اند(۱۴).
تصویر شماره۱-۳: ساختار شیمیایی تیمول (۱۳)
۱-۸- مروری بر تحقیقات انجام شده
رضوی روحانی و همکاران (۲۰۰۸) اثرات ضد میکروبی اسانس گیاه آویشن شیرازی و نایسین به تنهایی و ترکیبی با یکدیگر روی باکتری لیستریا مونوسایتوژنز در براث قلب – مغز بررسی کردند. در این مطالعه نشان داده شد که اسانس آویشن شیرازی دارای اثرات بازدارندگی بر لیستریا مونوسایتوژنز می باشد که این اثرات به وضوح در همراهی با نایسین افزایش یافت(۱۰).
رضوی روحانی و همکاران (۲۰۱۱) در مطالعه ای اثرات ضد باکتریایی ترکیبی نایسین و اسانس پیاز تحت غلظت های مختلف نمک و pHبر باکتری لیستریا مونوسایتوژنز در شرایط آزمایشگاهی را بررسی کردند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که ترکیبات ضد میکروبی مورد استفاده، در حالت ترکیبی اثر ضد لیستریایی موثری را بروز می دهند که این اثرات به صورت سینرژیستی، افزایشی و گاهی بدون اثر است. این تاثیرات علاوه بر غلظت نمک به طور کامل تحت تاثیر pH قرار داشت(۱۲).
رضوی روحانی و همکاران (۲۰۱۱) اثر نایسین و اسانس سیر به تنهایی و ترکیبی بر رشد لیستریا مونوسایتوژنز را بررسی کردند. در این مطالعه نشان داده شد که ترکیب نایسین و اسانس سیر فعالیت ضد لیستریایی معنی داری دارند که این فعالیت ضد لیستریایی به میزان زیادی به غلظت نایسین و اسانس سیر و pH محیط بستگی دارد(۸).
موسوی و همکاران (۲۰۰۸) اثر اسانس آویشن شیرازی و نایسین بر سالمونلا تایفی موریوم^[۳۸] و استافیلوکوکوس اورئوس^[۳۹] در مدل غذایی سوپ جو بررسی کردند و بیان داشتند که رشد
باکتری ها تحت تاثیر غلظت اسانس و ترکیب اسانس با نایسین به میزان قابل توجهی کاهش یافت(۱۵).
عبداله زاده و همکاران (۲۰۱۲) اثر مهاری نایسین بر لیستریا مونوسایتوژنز تلقیح شده در گوشت چرخ شده و سوریمی ماهی^[۴۰] را بررسی کردند. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که نایسین در دو غلظت ۵۰۰ و IU/g1000 در گوشت چرخ شده قادر به کاهش باکتری لیستریا مونوسایتوژنز به زیر حد مجاز برای افراد سالم (۱۰۰ سلول در هر گرم ماده غذایی خام) نبود. همچنین در طول زمان نگهداری از فعالیت ضد لیستریایی نایسین کاسته شد(۱۶).
عبداله زاده و همکاران (۲۰۱۲) تأثیر نایسین و اسانس آویشن شیرازی به تنهایی و توأم با یکدیگر بر جمعیت لیستریا مونوسایتوژنز تلقیح شده در گوشت چرخ شده ماهی فیتوفاگ را مورد بررسی قرار دادند. در این مطالعه مشخص شد که نایسین در دو غلظت IU/g500 و IU/g1000 به تنهایی نتوانست تعداد باکتری‌های لیستریا مونوسایتوژنز را به زیر حد مجاز برای افراد سالم (۱۰۰ سلول در هر گرم ماده غذایی خام) برساند. با گذشت زمان از خاصیت مهار‌کنندگی نایسین علیه رشد لیستریا مونوسایتوژنز کاسته شد، در حالی که استفاده همزمان از نایسین و اسانس آویشن در دو غلظت ۸/۰% و ۲/۱ % موجب کاهش تعداد این باکتری به زیر حد مجاز در طول ۱۲ روز دوره آزمایش شد. طبق نتایج بدست آمده، بهترین فرمول پیشنهادی برای مهار رشد باکتری لیستریا مونوسایتوژنز در گوشت چرخ شده ی ماهی فیتوفاگ در دمای یخچال، استفاده توأم از آویشن ۸/۰% حجمی وزنی و نایسین IU/g1000 است(۱۷).
ساملیس و همکاران (۲۰۰۵) اثر ترکیب نایسین با اسید ارگانیک یا نمک آن ها بر کنترل رشد لیستریا مونوسایتوژنز در تکه های گوشت خوک وکیوم شده در دمای ۴ درجه سانتی گراد را بررسی کردند. .در این مطالعه نشان داده شد که ترکیب نایسین با اسید سیتریک،سدیم دی استات و بنزوات پتاسیم موثر تر از نایسین با اسید لاکتیک ،پتاسیم سوربات و سدیم استات است(۱۸).
سولوماکوس و همکاران (۲۰۰۸) اثر ضد میکروبی اسانس آویشن و نایسین و ترکیب آن ها بر روی لیستریا مونوسایتوژنز در گوشت چرخ کرده طی نگهداری در دمای پایین را مورد بررسی قرار دادند. طبق نتایج بدست آمده، استفاده همزمان نایسین و اسانس اثر سینرژیستی علیه باکتری لیستریا مونوسایتوژنز نشان داد(۱۹).
اتایبی و همکاران(۲۰۰۰) اثر سینرژیستی نایسین و تیمول روی دو باکتری لیستریا مونوسایتوژنز و باسیلوس سرئوس^[۴۱] بررسی کردند. نتایج بدست آمده از این تحقیق نشان داد که غلظتی از نایسین که برای کنترل پاتوژن های غذایی مورد نیاز است، در استفاده توام نایسین با تیمول کاهش می یابد(۲۰).
کابیلینسکی و همکاران(۲۰۰۷) اثر اسیدهای آلی و برخی از ترکیبات معطر (تیمول و….) و نیز استات سدیم را بر رشد سالمونلا تایفی موریوم بررسی کردند. طبق نتایج آنها استفاده همزمان از چند فاکتور باعث تاخیر بیشتری در رشد باکتری می شود که گویای اثر تقویت کننده ی این فاکتورها می باشد(۲۱).
والرو و جینر(۲۰۰۶) اثر هفت ترکیب ضد میکروبی گیاهی شامل تیمول، بورنئول^[۴۲]، کارواکرول، سینام آلدهید^[۴۳]، اوژنول، منتول^[۴۴] و وانیلین^[۴۵] بر روی رشد باسیلوس سرئوس را در کاروت براث بررسی کردند. mg 30 تیمول به ازای ml 100 محیط برای بیش از ۶۰ روز در دمای C‌˚۱۶ از رشد باکتری به طور کامل جلوگیری کرد(۲۲).
بایلاشو و همکاران (۲۰۱۰) در مطالعه ای کاهش لیستریا مونوسایتوژنز در سوسیس (گوشت گاو) تیمار شده با محلول اسید لاکتیک در دماهای مختلف را بررسی کردند. در این مطالعه سوسیس با اسید لاکتیک با دمای (۴-۵۵ درجه) و غلظت (۳-۱%) و مدت زمان (۱۲۰-۱۵
ثانیه) تیمار شد. در این مطالعه نشان داده شد که اسید لاکتیک در دمای ۵۵ درجه با غلظت ۳% و مدت زمان ۱۵ ثانیه بهترین ترکیب برای کاهش لیستریا مونوسایتوژنز است(۲۳).
آنانگ و همکاران (۲۰۰۷) اثر اسید لاکتیک و لوراسیدین بر رشد و بقای لیستریا مونوسایتوژنز و اشرشیاکولای^[۴۶] و سالمونلا انتریتیدیس^[۴۷] تلقیح شده به سینه مرغ و نگهداری شده در یخچال را بررسی کردند. نتایج بدست آمده نشان داد که اسید لاکتیک نسبت به لوراسیدین اثر مهار کنندگی بیشتری دارد(۲۴).
ماریان لورتز و همکاران (۲۰۱۰) اثر عوامل مختلف فیزیکی و شیمیایی از جمله اشعه، اولتراسوند، فریز کردن، آب داغ، اسید های آلی، ترکیبات کلر دار و فسفر دار در ضد عفونی کردن لاشه طیور را بررسی کردند. در این مطالعه نشان داده شد که بخار آب و آب داغ باعث تغییر شکل ظاهری لاشه می شود و اسید استیک، اسید لاکتیک، تری سدیم فسفات و سدیم کلریت باعث کاهش باکتری می شوند. همچنین این مطالعه نشان می دهد که اسیدهای ارگانیک باعث کاهش باکتری های هوازی می شود و همچنین هوای سرد باعث کاهش باکتری های هوازی به مقدار کم می شود(۲۵).
فاندوس و همکاران(۲۰۰۷) اثر شستشوی پای مرغ نگهداری شده در دمای یخچال برای مدت ۷ روز به وسیله پتاسیم سوربات ۵% بر رشد لیستریا مونوسایتوژنز را بررسی کردند .دراین مطالعه نشان داده شد که شستشوی پای مرغ با سوربات پتاسیم ۵% که در دمای ۴ درجه سانتی گراد به مدت ۷روز ذخیره شده است باعث کاهش ۶/۰تا ۳/۱لوگ باکتری می شود(۲۶).
استاپ فورتس و همکاران (۲۰۰۳) تاثیر شستشوی پای مرغ نگهداری شده در دمای یخچال برای مدت ۷ روز به وسیله سوربات پتاسیم بر روی رشد لیستریا مونوسایتوژنز را بررسی کردند. سوربات پتاسیم ۵% اثر ممانعت کنندگی معنی داری را در مقایسه با گروه کنترل نشان داد(۲۷).
هون یون یوک و همکاران (۲۰۰۷) اثر اسید ارگانیک و ازن بر لیستریا مونوسایتوژنز در قارچ را بررسی کردند. استفاده از این ترکیب باعث کاهش ۵/۰ تا ۱ لوگ باکتری در قارچ شد(۲۸).
در مطالعه گابریل و همکاران (۲۰۱۰) اثر ترکیبی pH و دما بر رشد سالمونلا انتریتیدیس و لیستریا مونوسایتوژنز بررسی شد. در این مطالعه نشان داده شد که دامنه مقاومت لیستریا مونوسایتوژنز نسبت به دما و pH زیاد است(۲۹).
بوناتیرو و همکاران(۲۰۰۷) نشان دادند که اسانس های کامل در مقایسه با اجزاء فعال به تنهایی، دارای فعالیت آنتی باکتریال و کارایی بالاتری هستند. علت این موضوع اثر سینرژیست اجزای تشکیل دهنده اسانس بر یکدیگر است. ظاهرا علت تفاوت در میزان خصوصیت آنتی باکتریال اسانس ها به غلظت و ماهیت ترکیبات موجود در اسانس، نحوه آرایش ساختاری آن ها و نیز گروه های عامل موجود در آن ها و احتمالا به واکنش های سینرژیستی ترکیبات موجود در اسانس ها مربوط می باشد(۳۰).
برت (۲۰۰۴) بیان می کند که اسانس های دارای ترکیبات فنلی مانند تیمول، کارواکرول، P-سایمن^[۴۸]، γ-ترپاینن^[۴۹] دارای فعالیت آنتی باکتریال بالایی می باشند. همچنین نشان داد که فعالیت باکتری سیدی بالای اسانس زنیان مربوط به میزان بالای تیمول، P-سایمن، γ-ترپاینن موجود در آن است(۳۱).
کیم و همکاران(۱۹۹۵) نشان دادند که از بین باکتری های گرم مثبت لیستریا مونوسایتوژنز مقاوم ترین و استافیلوکوکوس اورئوس حساس ترین باکتری به اسانس ها می باشند(۳۲).
دلگادو و همکاران (۲۰۰۴) روی اثر باکتریسیدال تیمول و سایمن بر دو سویه از باکتری باسیلوس سرئوس مطالعه کردند. در این مطالعه با افزایش غلظت تیمول و سایمن در شرایط بافری و دمایC‌˚۳۰ اثر باکتریسیدال آن ها بر روی باسیلوس سرئوس افزایش یافت. همچنین
مشخص شد که هرگاه تیمول و سایمن با هم ترکیب شوند اثر باکتری کشی طبیعی آن ها افزایش می یابد به عبارتی با هم اثر سینرژیسم دارند(۳۳).
ویمپنی و توماس (۱۹۹۶) مطالعه ای درخصوص اثر مهاری نایسین بر روی استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا مونوسایتوژنز انجام دادند که نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که در مورد لیستریا مونوسایتوژنز افزایش درصد نمک و کاهش pH سبب افزایش کارایی نایسین می شود ولی دمای انکوباسیون تاثیر مشخصی در بر ندارد(۳۴).
وانگ و همکاران(۲۰۱۳) اثر اسید لاکتیک در کاهش پاتوژن های منتقله از غذا در فراوری جوانه ی نیلوفر آبی را بررسی کردند. در این مطالعه از اسید لاکتیک (۲۵/۰%،۵/۰%،۱%و۲%) برای کاهش پاتوژن ها(اشرشیا کولای، سالمونلا تایفی موریوم، لیستریا مونوسایتوژنز)استفاده شد. استفاده از اسید لاکتیک ۵/۰% و ۲% باعث کاهش ۳/۱ و ۳/۲ لوگ جمعیت باکتری شد(۳۵).
پیپک و همکاران در سال(۲۰۰۵) اثر ضدعفونی میکروبی بخار و اسپری اسید لاکتیک بر لاشه های گوساله را بررسی کردند. در این مطالعه از اسید لاکتیک ۵/۲% به مدت ۳۰ دقیقه در خط کشتار استفاده شد و سپس لاشه ها در دمای ۵ درجه نگهداری شدند. در این مطالعه باکتری های مزوفیل و سایکروفیل شمارش شد که این تیمار باعث کاهش این باکتری ها شده بود(۳۶).

۱۷

H₂O

جدول ۳-۲- سیکل دمایی PCR با آغازگرهای B1-B2 برای تشخیصPss

Initial Denaturation

۹۴ ^oc

۱۰ min

Denaturation

۹۴ ^oc

۱.۵ min

۳۵ cycle

Annealing

۶۰ ^oc

۱.۵ min

Extension

۷۲ ^oc

۳ min

Final Extension

۷۲ ^oc

۱۰ min

۳-۱-۷-۲- الکتروفورز محصول واکنش PCR
به منظور الکتروفورز محصول واکنش PCR و بررسی قطعه تکثیر شده مورد نظر در آزمون PCR تشخیصی، ژل آگارز ۱ درصد به شرح زیر تهیه شد:

• مقدار ۱ گرم آگارز در ۱۰۰ میلی لیتر بافر TBE ×۱ (۸/۱۰ گرم تریس، ۵/۵ گرم اسید بوریک، و ۷۳/۰ گرم EDTA در ۱۰۰۰ میلی لیتر آب مقطر با ۳/۸PH=)، حل و چند دقیقه جوشانده شد.

• شانه مخصوص درون قالبی که دو سوی آن با چسب بسته شده بود گذاشته شد.

• پیش از انجماد ژل، به منظور رنگ آمیزی مقدار ۳ میکرولیتر اتیدیوم بروماید به ژل اضافه نموده و سپس محلول به آرامی درون قالب ریخته شد.

• پس از انجماد ژل، چسب ها از دو سوی ژل برداشته و شانه نیز به آرامی بیرون آورده شد.

• ژل همراه با قالب خود داخل تانک الکتروفورز قرار داده و روی آن بافر TBE ×۱ ریخته شد تا ارتفاع بافر به اندازه چند میلی متر بالای ژل قرار بگیرد.

• مقدار ۵ میکرولیتر از محصول واکنش PCR با ۱ میکرولیتر بافر بارگذاری (برمو فنول بلو ۲۵/۰ درصد و گلیسرول ۳۰ درصد) مخلوط و داخل راهک های ژل ریخته شد. سپس دستگاه الکتروفورز به مدت ۴۰ دقیقه با ولتاژ ۱۰۰-۹۰ ولت روشن گردید. پس از اتمام الکتروفورز، ژل داخل دستگاهGel Documentation قرار داده شده و عکس برداری از ژل انجام و نتایج مورد بررسی قرار گرفت.

۳-۲- کاشت گیاه آرابیدوپسیس
به منظور از بین بردن بیمارگرهای مزاحم احتمالی ماسه رودخانه‌ای دو مرتبه اتوکلاو گردید. سپس ماسه را درون لیوان هایی که از ته سوراخ شده بودند ریخته و داخل سینی قرار داده و داخل سینی با آب پر شد. بذور Arabidopsis thaliana (Col-0) به مدت یک دقیقه با هیپوکلریت سدیم و یا وایتکس ٪ ۵ ضدعفونی و ۳ مرتبه با آب مقطر سترون شستشو و سپس در لیوان ها کشت شدند. به منظور حفظ رطوبت کافی، لیوان ها با کیسه فریزر پوشانده شد. سپس ظروف آنها در دمای ۴-۳ درجه سانتیگراد (دمای یخچال) به مدت ۲ تا ۴ روز برای شکستن خواب قرار گرفت. پس از جوانه زنی بذور، لیوان ها در درجه حرارت ۲۵-۲۳ درجه سانتیگراد قرار گرفت. حذف پوشش پلاستیکی ۵-۳ روز پس از جوانه زنی صورت گرفت. دو هفته بعد از جوانه زنی، گیاهچه ها به سیستم هیدروپونیک منتقل و در شرایط گلخانه با دمای ۲۵-۲۳ درجه سانتیگراد نگهداری شدند. برای تهیه بستر سیستم هیدروپونیک از کوکوپیت که برای هوادهی مناسب است استفاده شد.
۳-۲-۱- محیط کشت آرابیدوپسیس
در این تحقیق از محیط کشت مایع هوگلند (Galiba and Kerepesi, 2000) در سیستم هیدروپونیک استفاده گردید. غلظت این عناصر در جدول ۳-۳ مشاهده می شود. به منظور جلوگیری از کمبود اکسیژن و نیز یکنواختی عناصر غذایی درون محیط کشت، از پمپ های آکواریومی استفاده گردید.
جدول۳-۳- نوع و مقدار عناصر غذایی محیط کشت هوگلند

ب:تعهد (Commitment)
به معنی همسو بودن با اهداف گروه یا سازمان است.افرادی که دارای این شایستگی هستند:
-برای تحقق اهداف سازمان با فداکاری و از خود گذشتگی عمل می کنند.

-دارای حسی هدفمند برای انجام ماموریتهای بزرگتر و بالاتر هستند.
-در تصمیم گیری و تبیین انتخابهای خود ارزشهای اصلی گروه را به کار می گیرند.
ج: قوه ابتکار
به معنی آمادگی برای استفاده کردن از فرصتهاست.افرادی که دارای این شایستگی هستند:
-از هر فرصت و موقعیتی استفاده می کنند.
-بدنبال اهداف فراتر از نیازها و انتظارات خود می باشند.
-اگر کاری ضروری قلمداد شد ، با قوانین به صورت منعطف برخورد می کنند.
د: خوش بینی:
به معنی پافشاری در پی گیری اهداف علیرغم موانع و مشکلات است.چنین افرادی:
-به رغم موانع و مشکلات ، با پشتکار در جهت تامین اهداف می کوشند.
-با امید به موفقیت ، به جای ترس از شکست ، کار می کنند.
-موانع را به عنوان فرصتی برای قابلیت مدیریت شرایط و نه بعنوان یک اشتباه شخصی می بینند.
ب:شایستگیهای اجتماعی:
این شایستگی مبین ویژگیهایی است که فرد بر اساس آنها روابط بین خود و دیگران را مدیریت می کند.این بعد شامل دو معیار ، آگاهی اجتماعی و مهارتهای اجتماعی به شرح ذیل است:
۱-آگاهی اجتماعی (Social Awareness)
این معیار شامل پنج خرده معیار ، همدلی ، خدمت مدار ، توسعه و بهبود دیگران ، تنوع در نفوذ و قدرت و آگاهی سیاسی به شرح ذیل است:
الف:همدلی (Empathy)
احساس هیجانات ، احساسات و نگرشهای دیگران و علاقه مندی فعال به مسایل مورد علاقه دیگران است.افرادی که دارای این شایستگیها هستند:
-در توجه به علایم همسان و گوش دادن به دیگران فعال هستند.
-نسبت به درک و فهم نگرشهای دیگران با حساسیت عمل می کنند.
-بر اساس فهم احساسات و نیازهای دیگران ، به حل مسایل و مشکلات اقدام می کنند.
ب:خدمت مداری (Service Orientation)
پیش بینی ، تشخیص نیازهای مشتریان است. چنین افرادی :
-با میل و رغبت به دیگران کمکهای مناسب ارائه می کنند.
-راه های افزایش وفاداری و رضایت مشتریان را بررسی می کنند.
-نیازهای مشتریان را درک و آنها را با خدمات و محصولات تطبیق می دهند.
ج:توسعه و بهبود خدمات دیگران (Developing Others)
احساس نیاز دیگران برای بهبود و تقویت توانایی های آنهاست.چنین افرادی:
-دارای روابط استاد شاگردی هستند و به موقع مربیگری می کنند و پستهایی را که چالشی است و رشد مهارتهای افراد را موجب می شود ، به آنها پیشنهاد می شود.
-نقاط قوت موفقیتهای دیگران را می شناسند و نسبت به اعطای پاداش اقدام می کنند .
-به دیگران بازخورد مفید ارائه می کنند و نیازهای آنها را برای رشد و توسعه شناسایی می کنند.
د:تنوع در نفوذ قدرت (Leveraging Diversity)
ایجاد فرصتها از طریق افراد مختلف است.افرادی که دارای این شایستگی هستند:
-با بی صبری و ناشکیبایی و تعصب و سوگیری مقابله می کنند.
-تفاوتها را فرصت تلقی و محیطی را ایجاد می کنند که افراد در آن رشد کرده و شکوفا شوند.
-با افراد در زمینه های مختلف ارتباط برقرار می کنند و با آنها برخورد احترام آمیز دارند.
ه:آگاهی سیاسی (Political Awareness)
شناخت روندهای احساس گروه و روابط قدرت است. چنین افرادی:
-نسبت به روابط کلیدی قدرت شناخت دارند.
-موقعیتها و حقایق سازمانی و بیرونی را درک می کنند.
-شبکه های اجتماعی مهم و حیاتی را شناسایی می کنند.
۲-مهارتهای اجتماعی (Social Skills)
این معیار شامل هفت خرده معیار تحت عناوین نفوذ ، ارتباطات ، رهبری ، شتاب دهنده تغییر ، مدیریت تضاد ، ایجاد تعهد و همکاری به مشارکت به شرح ذیل است:
الف:نفوذ (Influence)
بکارگیری تاکتیکهای موثر برای متقاعد کردن است.افرادی که دارای این شایستگی هستند:
-در متقاعد کردن افراد مهارت دارند.

این میدان گازی واقع در منطقه عسلویه در استان بوشهر می باشد. این منطقه گازی به علت تاثیر آن بر اقتصاد کشور از اهمیت بالایی برخوردار است اما همین اهمیت و ارزش باعث تغییر در کیفیت زندگی مردم این منطقه گردیده است.
شواهد بسیاری نشان می دهد در عسلویه به طور خاص و در بقیه مناطقی که صنعت نفت و گاز در آنجا توسعه یافته است بطور عام به وضعیت خدمات بهداشتی، آموزش و پرورش و آموزش عالی، رونق اقتصادی خدمات شهری و بسیاری از آنچه شاخص های رفاه در جهان امروز به حساب می آیند بهبود یافته است.( فاضلی و طالبیان، ۱۳۸۹،ص۱) اما به نظر می رسد که استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در منطقه عسلویه باعث بروز مشکلاتی نیز در منطقه گردیده است. شواهد نشان می دهد که معضلات زیست محیطی و به دنبال آن به مخاطره افتادن سلامت عمومی از مهمترین مشکلات منطقه به شمار می روند. ورود حجم زیادی از پساب آلوده شرکتهای فعال در منطقه به دریا می تواند اثرات نابود کننده و مخربی را برروی اکوسیستم دریایی به دنبال داشته و به دنبال آن سلامت عمومی را تحت تاثیر قرار دهد. تحقیقات نشان می دهد که خروج گازهای زائد از منابع ثابت مانند فلرها و دودکش ها و… به هوای محیط، با توجه به تعدد و تجمع این منابع در منطقه باعث بروز آلودگی هوا گردیده (موسوی، ۱۳۹۱) که این امر می تواند خطرات زیادی را برای سلامتی افراد به دنبال داشته باشد. از دیگر مشکلات زیست محیطی بوجود آمده می توان به تولید زیاد پسماندهای صنعتی و شهری ناشی از استقرار صنایع و مناطق مسکونی و عدم مدیریت مناسب آنها اشاره نمود.

به نظر می رسد با استقرار صنعت و به دنبال آن ورود مهاجران از سایر نقاط کشور در منطقه، تغییراتی را نیز در وضعیت فرهنگی و اجتماعی منطقه بوجود آورده است.
با توجه به پژوهش هایی که توسط جامعه شناسان و محققان در این زمینه صورت گرفته، در اینجا نیز بررسی می گردد که منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیری بر امکانات فرهنگی، شرایط زیست محیطی و وضعیت اجتماعی –اقتصادیمردماینمنطقهدارد؟
۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق
ایران کشوری در حال توسعه است که دائماً پروژه های اقتصادی گوناگونی در مناطق مختلف آن اجرا می شود. ملاحظه نکردن شرایط پایداری برای کیفیت زندگی مردم آن منطقه سبب می شود تا زندگی سالم ساکنان مناطق اجرای این طرح ها و همچنین توسعه پایدار با خطر مواجه شود.(طالبیان و فاضلی و دغاقله،۱۳۸۷،ص۵۶)
در خصوص کیفیت زندگی محققان و دانشمندان مولفه های متفاوتی را مد نظر قرار داده اند. از جمله سلامت، محیط زیست، امکانات فرهنگی، وضعیت اقتصادی اجتماعی و تحصیلات و … را می توان نام برد. هرچند صنعت و توسعه آن، رشد و شکوفایی در ابعاد مختلف زندگی بشر به ویژه در بعد اقتصادی و مادی به همراه آورده است اما از آنجا که توسعه اقتصادی کشورها در مراحل نخست خود به ملاحظات زیست محیطی بی توجه بوده است، خسارات شدیدی را به محیط زیست وارد کرده است.(قاسمی،۱۳۸۵،ص۲۷)
طرح های توسعه صنعتی غالباً پرهزینه اند و با ساخت شان منطقه وسیعی تحت تاثیر اثرات مثبت و منفی آنها قرار می گیرند. در جریان ساخت و راه اندازی تاسیسات صنعتی منطقه وسیعی از مناطق مسکونی مردم بومی تحت تاثیر امکانات تاسیس شده قرار می گیرند.( خلیفه و همکاران، ۱۳۸۹،ص۱۰)
همچنین اشتغال نیروهای بومی در صنعت به معنی تزریق بخشی از درآمدهای نفتی به جامعه ی پیرامون آن و کاستن از فقر مردم در مقابل تاثیرات سوء اجتماعی صنعت مثل بزهکاری، انحرافات اجتماعی، بی سازمانی اجتماعی در مناطق صنعتی وجود دارد.( همان منبع، ص۸)
با در نظر گرفتن همه آثار صنعتی شدن و استقرار صنعت در مناطق مختلف، به نظر لازم می آید که با پژوهش و درنگ در این مسائل یک منطقه صنعتی را از تمامی جنبه ها نه فقط جنبه اقتصادی ارتقاء داد و از اثرات سوء جلوگیری کرد. در این پژوهش محقق بر آن است که تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس را بر کیفیت زندگی مردم این منطقه مورد بررسی قرار دهد.
۱-۴- اهداف تحقیق
۱-۴-۱- هدف کلی:
بررسی تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر کیفیت زندگی مردم منطقه عسلویه
۱-۴-۲- اهداف ویژه:
بررسی تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر وضعیت سلامت مردم منطقه عسلویه
بررسی تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر وضعیت تحصیلات مردم منطقه عسلویه
بررسی تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر وضعیت فرهنگی منطقه عسلویه
بررسی تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر وضعیت زیست محیطی منطقه عسلویه
بررسی تاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر وضعیت اقتصادی منطقه عسلویه
۱-۴-۳- هدف کاربردی:
باتوجهبهاینکهاینتحقیقدرموردتاثیر استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس بر کیفیت زندگی مردم انجام شده است و به بررسی شاخصهای کیفیت زندگی از جمله اقتصاد، محیط زیست، فرهنگ، سلامت و تحصیلات می پردازد،لذا نتایجاین تحقیقمیتوانددروزارتخانه های نفت، آموزشوپرورش، بهداشت و درمان، فرهنگ و ارشاد، اقتصاد و دارایی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان حفاظت محیط زیستمورداستفادهقرارگیردو بهویژهنتایجاین پژوهش می تواند مورد استفاده نهادهای و ادارات منطقه عسلویه قرار گیرد.
۱-۵- سؤالات تحقیق:
۱-۵-۱- سوال اصلی:
استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیری بر کیفیت زندگی مردم منطقه عسلویه داشته است؟
۱-۵-۲- سوالات ویژه:
استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیری بر وضعیت سلامت مردم منطقه عسلویه داشته است؟
استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیری بر وضعیت تحصیلات مردم منطقه عسلویه داشته است؟
استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیری بر وضعیت فرهنگی منطقه عسلویه داشته است؟
استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیر مخربی بر وضعیت زیست محیطی منطقه عسلویه داشته است؟
استقرار منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس چه تاثیری بر وضعیت اقتصادی منطقه عسلویه داشته است؟
۱-۶- تعاریف متغیر ها
۱-۶-۱- کیفیت زندگی
بنا به تعریف سازمان بهداشت جهانی کیفیت زندگی، درک افراد از موقعیت خود در زندگی از نظر فرهنگ، سیستم ارزشی که در آن زندگی می کنند، اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت هایشان است(نجات،۱۳۸۷،ص۵۸) .
کوستانزا و همکاران^[۱] در سال ۲۰۰۷ کیفیت زندگی را به عنوان تامین نیازهای انسانی در ارتباط با ادراکات افراد درگروهها از بهزیستی ذهنی تعریف می کند، و همچنین داس^[۲] در سال ۲۰۰۸ کیفیت زندگی را به عنوان بهزیستی و یا عدم بهزیستی مردم و محیط زندگی آنها تعریف می کند (رضوانی،متکان،منصوریان وستاری ،۱۳۸۹،ص ۹۳ )
پال^[۳] در سال ۲۰۰۵ کیفیت زندگی را اینگونه تعریف کرده است: معیاری برای سنجش میزان تامین نیازهای روحی، روانی و مادی جامعه و خانواده که نشان دهنده ویژگی های کلی اجتماعی و اقتصادی یک ناحیه است (رضوانی و منصوریان،۱۳۸۶، ص ۵ )
بطور کلی کیفیت زندگی مفهوم نامشخصی است و معنی آن بستگی به بستری دارد که در آن مورد استفاده قرار می گیرد کیفیت زندگی مستقیماً قابل مشاهده و اندازه گیری با ملاکهای پذیرفته شده عموم نیست بلکه یک انتزاع فکری است که تمهید شده است تا در نظر گرفتن چگونگی زندگی مردم را در چارچوب هایی تسهیل کند که در آن داوری درباره اینکه چه چیزی می تواند بهتر یا بدتر باشد مطرح شود بنابر این مشابه مفاهیمی چون توسعه، رفاه و بهزیستی است(دیوید ام،۱۳۸۱،ترجمه شاهی اردبیلی و حاتمی نژاد،ص۱۶۰)
در فلسفه و نظریه شناخت، منظور از کیفیت زندگی چگونگی یک چیز است در زمینه اقتصادی معادل مرغوبیت و مجموعه ای از ویژگیهای یک کالا و عرضه کننده آن که باعث فروش کالا می شود را گویند و در زمینه اجتماعی و فردی معادل با شایستگی، صلاحیت و لیاقت می باشد(فراهانی و همکاران،۱۳۹۱،ص۷۰)
۱-۶-۲- اقتصاد
در فرهنگ لغت فارسی معین واژه اقتصاد اینگونه تعریف شده است: (اِ تِ) [ ع . ] ۱ - (مص ل .) میانه روی در هر کاری . ۲ - رعایت اعتدال در دخل و خرج . ۳ - (اِمص .) میانه روی در هزینه ها، میان کاری .
فرهنگ لغت آکسفورد اقتصاد را اینگونه تعریف کرده است: ارتباط میان تولید، تجارت و عرضه پول در یک کشور یا منطقه مشخص.. در تعریفی دیگر اقتصاد مجموعه بزرگی از فعالیتهای بهم مرتبط تولیدی و مصرفی دانسته شده که به تعیین چگونگی تخصیص منابع کمیاب کمک می‌رسانند.اقتصاد همچنین به صورت «شبکه‌ای از تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و مصرف‌کنندگان کالاها و خدمات در یک مکان، منطقه و یا کشور» تعریف شده است.(سایت ویکی پدیا)
اقتصاد علمی است که رفتار انسانها را به صورت رابطه ای میان خواسته ها و منابع کمیاب با کاربردهای مختلف مطالعه می کند. و همچنین اقتصاد علمی است که چگونگی تصمیم گیری جامعه درباره تخصیص منابع کمیاب برای تولید کالا و خدمات جهت ارضاء خواسته های نامحدود را بررسی می کند. در تعریفی دیگر اقتصاد عبارت است از شناخت، ارزیابی و انتخاب روشهایی که بشر برای تولید و توزیع کالا و خدمات از منابع محدود به منظور مصرف به کار می رود. (علوی، ص۲)
موضوع اقتصاد عبارت است از ثروت (کالاها، خدمات و منابع)، از حیث چگونگی تولید، توزیع و مصرف آن. (شریعتی نجف آبادی، پژوهشکده باقرالعلوم)
۱-۶-۳- محیط زیست:
اصطلاح محیط زیست خود از دو کلمه «محیط» و «زیست» ترکیب یافته است. این واژه در فرهنگ لغات داخلی و خارجی مورد توجه قرار گرفته است واژه محیط به معنای آنچه که احاطه می کند، احاطه اشیاء یا ناحیه یا موقعیت عمل احاطه کردن و نتیجه این عمل، جمع کلیه شرایط خارجی و اثر آنها در زندگی و توسعه موجودات، مجموعه عوامل فیزیکی – شیمیایی – بیولوژیکی و عوامل اجتماعی که در یک لحظه معین قادر به اثر گزاردن مستقیم یا غیر مستقیم فوری یا زمان دار در موجودات زنده و فعالیت انسان باشد، فرا گرفتن، نفوذ کردن، تحت نفوذ قرار دادن، شرایط و اوضاع و احوال و مانند آن تعبیر شده است درباره کلمه «زیست» گفته شده که به معنای چیزی است که یک شخص برای زنده ماندن به آن نیاز دارد، تهیه کردن غذای کافی یا پول کافی برای زنده نگه داشتن خود، حیات، زندگی و عمر، زندگانی، و مانند آن بنابراین می توان گفت که محیط زیست از نظر لغوی به معنای محلی که آدمی را احاطه کرده است می باشد و نیز قلمرو و حیات زندگی است(قاسمی، ۱۳۸۴، ص ۲۲)
واژه محیط به معنای آن چه که احاطه می کند، احاطه اشیاء یا ناحیه یا موقعیت، عمل احاطه کردن و نتیجه این عمل است (فرهنگ دهخدا)
محیط زیست از طبیعت، جوامع انسانی و نیز فضاهایی با فکر و به دست انسان ساخته شده است تشکیل یافته است و کل فضای زیست کره ی زمین معنی زیست کره را فرا می گیرد (سلطانی، ۱۳۷۱، ص۱).
در این تحقیق برای اینکه مفهوم کیفیت زندگی اندازه گیری شود تعداد ۲۵ سوال که شامل سوالات ۱ تا ۲۵ می باشد در نظر گرفته شده است.
۱-۶-۴- فرهنگ
واژه فرهنگ از دو بخش (فر) پشوندی به معنای پیش و (هنگ) از ریشه اوستایی به معنای کشیدن تشکیل شده است. (حاجی آقایی و عباسی، ۱۳۸۹، ص ۴۹ )
فرهنگ را می توان به عنوان مجموع ویژگی های رفتاری و عقیدتی اکتسابی اعضای یک جامعه خاص تعریف کرد. (ثلاثی، مترجم، ۱۳۷۳، ص ۳۵)
ادوار بارنت تایلور^[۴] در تعریف فرهنگ می نویسد: فرهنگ مجموعه ای درهم تافته ای است که در برگیرنده دانستنی ها، اعتقادات، هنرها، اخلاقیات، قوانین، آداب و رسوم و عادت و هرگونه توانایی دیگر است که انسان به عنوان عنصری از جامعه به دست می آورد در حقیقت فرهنگ به مجموعه شیوه زندگی اعضای یک جامعه اطلاق می شود، چگونگی لباس پوشیدن آنها، رسوم ازدواج به زندگی خانوادگی، الگوهای کار، مراسم مذهبی و سرگرمی های اوقات فراغت همه را در بر می گیرد (حاجی آقایی و عباسی،۱۳۸۹، صص ۵۰-۴۹)
۱-۶-۵- سلامت
در لغت نامه دهخدا این گونه معنی شده: