همانطور که جدول ۴-۱۳ نشان می­دهد، مقدار آماره F برابر ۳۶٫۲۲ است، این مقدار در سطح اطمینان مربوطه معنا دار هست بنابراین می­توان گفت که فرض صفر بودن همزمان ضریب تمامی متغیرهای مدل رد می­ شود. مقدار آماره دوربین واتسن ۲٫۰۶است، بنابراین در سطح خطای ۵% فرض همبستگی جملات اخلال رد می­ شود. ضریب تعیین تصحیح شده مدل۳۲ درصد است یعنی ۳۲ درصد متغیر وابسته را متغیر مستقل توضیح می­دهد. با توجه به نتایج آزمون فرضیه مورد نظر، ضریب متغیر توضیحی (سرانه ارزش منابع انسانی (HRVP)( برابر ۱٫۷۴- است و در سطح خطای مربوطه معنی­دار است، بنابراین فرضیه دوم در سطح اطمینان مربوطه تایید می­ شود.

فرضیه سوم:
H₀ : بین نرخ رشد ارزش منابع انسانی و بازده سهام رابطه مثبت و معناداری وجود ندارد.
H₁ : بین نرخ رشد ارزش منابع انسانی و بازده سهام رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.
R_it = α_۰ + α_۱ HRVGR_it + ɛ_it
آزمون چاو
آزمون چاو برای تعیین به­ کارگیری مدل اثرات ثابت در مقابل تلفیق کل داده ­ها (یکپارچه شده) انجام می­ شود. فرضیات این آزمون به صورت زیر است:
H₀: Pooled Model
H₁: Fixed Effect Model
جدول ۴-۱۴ آزمون چاو

همانطور که جدول ۴-۱۴نشان می­دهد مقدار P آزمون از ۰۵/۰ کمتر است در نتیجه فرضیه H₁تایید می­ شود. بنابراین می­توان نتیجه گرفت که ناهمگنی فردی (اثرات فردی غیر قابل مشاهده) وجود دارد و باید از روش داده ­های تابلویی برای برآورد مدل استفاده ­کرد. در نتیجه برای تعیین استفاده از مدل اثر ثابت در مقابل مدل اثر تصادفی در مرحله بعد آزمون هاسمن انجام می­ شود.
آزمون هاسمن
آزمون هاسمن بر پایه­ وجود یا عدم وجود ارتباط بین خطای رگرسیون تخمین زده شده و متغیرهای مستقل مدل شکل گرفته است. فرضیات این آزمون عبارتنداز:
H₀: Random Effect
H₁: Fixed Effect
جدول۴-۱۵آزمون هاسمن

همان طور که در فصل اول اشاره شد، نانولوله‌های کربنی به دلیل دارا بودن خصوصیات منحصر به فرد، کاربرد گسترده‌ای در مطالعه انتقال الکترون پروتئین‌ها و ساخت زیست حسگرهای آنزیمی دارند. با وجود این، با توجه به تنوع زیاد نانولوله‌ها از نظر خصوصیات فیزیکو شیمیایی، انتخاب مناسب ترین نانولوله برای این منظور کاری بس دشوار است. در اغلب تحقیقات گذشته از دو نوع نانولوله تک جداره و چند جداره استفاده شده است. در پژوهش حاضر، نانولوله بمبو مانند، به عنوان یکی از انواع نانولوله‌ها با ویژگی‌های خاص، انتخاب شد و توانائی آن در تسهیل انتقال الکترون و حفظ فعالیت آنزیم در سطح الکترود اصلاح شده با انواع تک جداره و چند جداره معمول مورد مقایسه قرار گرفت. برای دست یابی به این منظور، پارامترهای مختلفی از جمله میزان عامل دار شدن نانولوله‌ها، مورفولوژی سطح الکترودهای اصلاح شده با نانولوله‌ها قبل و بعد از تثبیت آنزیم، انتقال الکترون مستقیم آنزیم، میزان برگشت پذیری واکنش اکسید و احیاء آنزیم، پارامترهای تعیین کننده سرعت انتقال الکترون آنزیم شامل ضریب انتقال بار (α) و ثابت سرعت ظاهری انتقال بار (k_s) روی سه نوع نانولوله کربنی تک جداره، چند جداره و بمبو مانند بررسی و مقایسه شد.

۳-۱٫ میزان عامل­دار شدن نانولوله‌ها

یکی از عواملی که در انتقال الکترون نانولوله‌های کربنی مؤثر می‌باشد و می‌تواند بر پارامترهای دیگر تأثیر گذار باشد، میزان عامل دار شدن نانولوله‌هاست، که طی فرایند عامل­دار شدن با روش‌های متفاوت ایجاد می‌شود. در این تحقیق، بعد از این که نانولوله‌های کربنی با اسید نیتریک ۳۵% عامل­دار شدند، برای اثبات عامل­دار شدن نانولوله‌ها از تکنیک‌های مناسب این فرایند یعنی طیف سنجی رامان و طیف سنجی فرو سرخ تبدیل فوریه استفاده شد. در ابتدا طیف رامان نانولوله‌های کربنی خام قبل از عامل­دار شدن گرفته شد، شکل ۳-۱ طیف رامان نانولوله‌های کربنی خام را نشان می‌دهد.
شکل ۳-۱٫ طیف رامان نمونه‌های خام نانولوله‌های کربنی الف) بمبو مانند ب) چند جداره و ج) تک جداره.
در شکل ۳-۱-الف طیف رامان نانولوله­های کربنی بمبو مانند نشان داده شده است. در این شکل، چهار قله مشاهده شده در نواحی cm^-1276، cm^-11331، cm^-1 ۱۵۷۵و cm^-1 ۲۶۸۰ به ترتیب نمایانگر قله‌های RBM ،D-Band ،G-Band و G´-Bandهستند. در شکل ۳-۱-ب طیف رامان نانولوله­های کربنی چند جداره نـشان داده شـده اسـت. در این شــکل نیز چهـار قله در نواحی cm^-1 ۲۷۸، cm^-1 ۱۳۲۷، cm^-1 ۱۵۷۰ و cm^-1 ۲۶۷۵ به ترتیب نمایانگر قله‌های RBM، D-Band، G-Band و G´-Bandهستند. در شکل ۳-۱-ج طیف رامان نانولوله­های کربنی تک جداره نشان داده شده است. در این شکل، پنج قله در نواحی cm^-1277، cm^-1 ۱۳۲۴، cm^-1 ۱۵۷۳، cm^-1 ۲۶۴۰ و cm^-1 ۳۱۵۹ بـه ترتیـب نمایــانگر قلـه‌های RBM ،D-Band ، G-Band، Band G´- وD´-Band هستند.
شکل ۳-۲ طیف رامان نانولوله‌های کربنی بمبو مانند، چند جداره و تک جداره را پس از تیمار اسیدی نشان می‌دهد. در شکل ۳-۲-الف طیف رامان نانولوله‌های کربنی بمبو مانند نشان داده شده است. در این شکل، سه قله مشاهده شده در نواحی cm^-1 ۲۵۵، cm^-1 ۱۳۲۳ و cm^-1 ۱۵۴۵ به ترتیب نمایانگر قله‌های RBM، D-Band، و G-Band هستند. در شکل ۳-۲-ب طیف رامان نانولوله‌های کربنی چند جداره نشان داده شده است. در این شکل، سه قله در نواحی cm^-1 ۲۷۶، cm^-1 ۱۳۲۱، cm^-1 ۱۵۵۰ به ترتیب نمایانگر قله‌های RBM، D-Band و G-Band هستند. در شکل ۳-۲ ج طیف رامان نانولوله‌های کربنی تک جداره نشان داده شده است. در این شکل چهار قله در نواحی cm^-1 ۲۵۸، cm^-1 ۱۳۲۱، cm^-1 ۱۵۵۴و ۲۶۴۱ به ترتیب مربوط به RBM ،D-Band، G-Band و G´-Band هستند.
شکل ۳-۲٫ طیف رامان مربوط به الف) نانولوله کربنی بمبو مانند ب) نانولوله کربنی چند جداره و ج) نانولوله کربنی تک جداره پس از تیمار اسیدی
پس از تیمار اسیدی با اسید نیتریک ۳۵% از نانولوله‌های کربنی طیف تبدیل فوریه گرفته شد. شکل ۳-۴ طیف تبدیل فوریه نانولوله‌های کربنی بمبو مانند، چند جداره و تک جداره را نشان می‌دهد. همان طور که مشاهده می شود، در مورد نانولوله کربنی بمبو مانند، قله مشاهده شده در نواحی cm^-1 ۱۰۷۸، cm^-1 ۱۶۲۰ و cm^-1 ۳۴۱۰ را به ترتیب می توان به ارتعاش گروه ­های C-O، C=O و O-H کربوکسـیل نسبت داد [۷۲] .قله­های مشاهده شده در نواحی cm^-1 ۱۴۰۰ و cm^-1 ۲۹۱۹ نیز مربوط به ارتعاشات C=C و C-H نانولوله­ها می باشند. در مورد نانولوله­های کربـنی چند جــداره نیز قله­هایی در نواحی cm^-1 ۱۱۴۳، cm^-1 ۱۷۰۰ و cm^-1 ۳۳۷۰ مشـاهده شد که، به ترتیـب، مربوط به ارتعـاش گروه ­های C-O، C=O و O-H کربوکـسیل می­باشند. قله­های مشاهده شده در نواحی cm^-1 ۱۵۶۳ و cm^-1 ۲۹۱۰ نیز مربوط به ارتعاشات C=C و C-H نانولوله­ها می باشند. در شکل ۳-۴ منحنی بالا که مربوط به نانولوله کربنی تک جداره می‌باشد، قله­های نواحی cm^-1 ۱۰۲۰، cm^-1 ۱۷۲۲ و cm^-1 ۳۰۱۰ نیـز به ترتیـب مربوط به ارتعاش گروه ­های C-O، C=O و O-H کربوکسـیل می باشـند. در این نانـولوله­ها نـیز ارتعاشات مربوط به گروه C=C در cm^-1 ۱۵۶۶ روی می­دهد[۷۳].
شکل ۳-۳ . مربوط به طیف فرو سرخ تبدیل فوریه نانولوله‌های کربنی به ترتیب از پایین بمبو مانند، چند جداره و تک جداره پس از تیمار اسیدی

۳-۲٫ مورفولوژی سطح الکترودهای اصلاح شده با نانولوله‌ها

به منظور بررسی مورفولوژی سطح الکترودهای اصلاح شده با نانولوله‌های کربنی عامل­دار شده از میکروسکوپ الکترونی نگاره نشر میدان استفاده شد. شکل ۳-۵ تصاویر میکروسکوپ الکترونی الکترودهای اصلاح شده با نانولوله‌های کربنی بمبو مانند، چند جداره و تک جداره را نشان می‌دهد. در شکل ۳-۵-الف، که مربوط به نانولوله کربنی بمبو مانند می‌باشد، نانولوله‌های کربنی به صورت نانولوله‌های کاملاً مشخص در هم تنیده دیده شدند.
شکل ۳-۵-ب مورفولوژی سطح الکترود اصلاح شده با نانولوله کربنی چند جداره را نشان می‌دهد. همان طور که مشاهده می‌گردد، در این نوع از الکترودهای اصلاح شده، نانولوله‌ها به صورت کروی مشاهده می‌شوند. به منظور اطمینان از اینکه نمونه چند دیواره به کار رفته نانولوله بوده است و ناخالصی­های کربن بی شکل آن نیست که به صورت کره دیده می شود، تصویر نانولوله‌های کربنی چند دیواره خام قبل از تثبیت روی سطح الکترود نیز گرفته شد (شکل ۳-۵-د). با توجه به تصاویر مشاهده شده از نانولوله‌های چند دیواره، قبل از عامل­دار شدن، می‌توان نتیجه گرفت که نمونه نانولوله ما از خلوص نسبتا بالایی برخوردار بوده، اما از آنجایی که طول اولیه نانولوله­های کربنی چند دیواره بسیار کوتاه بوده (در محدوده nm 500 تا µm 2) و در پروسه عامل­دار شدن طول نانولوله­ها نیز کوتاه می شود، می­توان نتیجه گرفت آنچه در تصویر مشاهده شد مربوط به نانولوله است و نانولوله‌ها به طور مؤثری تثبیت شده‌اند.
شکل ۳-۵-ج مربوط به نانولوله کربنی تک جداره می‌باشد. همان طور که ملاحظه می‌شود، نانولوله‌های کربنی به صورت توده در هم تنیده دیده می‌شوند. همان طور که دیده می‌شود این نانولوله‌ها تجمعات گسترده­ای را تشکیل می‌دهند.

شکل ۳-۴٫ تصاویر میکروسکوپ الکترونی نشر میدانی از الکترودهای اصلاح شده با نانولوله‌های کربنی عامل دار شده الف) بمبو مانند ب) چند جداره ج) تک جداره و (د) نانولوله­های چند دیواره خام.
شکل ۳-۶ تصاویر میکروسکوپ الکترونی نانولوله‌های کربنی بمبو مانند، چند جداره و تک جداره را پس از تثبیت مایع یونی نشان می‌دهد. همان طور که مشاهده می‌شود، مایع یونی به صورت لایه‌ای روی سطح الکترودهای اصلاح شده با نانولوله‌ها را پوشانده است. این تصویر مشابه گزارشات موجود در متون که از مایع یونی استفاده شده می­باشد. به عنوان مثال، در یک تحقیق در مورد انتقال الکترون مستقیم هموگلوبین با بهره گرفتن از نانولوله کربنی و مایع یونی، در تصاویر میکروسکوپ الکترونی مایع یونی مانند یک لایه چسب روی نانولوله‌ها را پوشاند [۷۴]. در تحقیق دیگری که از مایع یونی به منظورکاربرد در زیست حسگرهای آمپرومتری استفاده شده بود، در تصاویر میکروسکوپ الکترونی، مایع یونی به شکل یک لایه چسب مانند روی نانولوله‌ها دیده شد [۷۵].
شکل ۳-۷ تصاویر میکروسکوپ الکترونی نگاره نشر میدان از نانو کامپوزیت شامل انواع مختلف نانولوله‌های کربنی و مایع یونی را بعد از تثبیت آنزیم کولین اکسیداز نشان می‌دهد. شکل ۳-۷-الف مورفولوژی آنزیم را روی نانو کامپوزیت شامل نانولوله کربنی بمبو مانند را نشان می‌دهد. مشاهده می‌شود که آنزیم به طور نسبتاً یکنواخت و به مقدار زیاد روی آن‌ ها تثبیت شده است.
شکل ۳-۷-ب مورفولوژی آنزیم را روی نانو کامپوزیت شامل نانولوله کربنی چند جداره و مایع یونی را نشان می‌دهد. همان طور که ملاحظه می‌شود، نسبت به نانولوله‌های بمبو مانند، آنزیم به مقدار کمتر و غیر یکنواخت‌تر روی آن تثبیت شده است. در تصویر ۳-۷-ج مورفولوژی آنزیم روی نانو کامپوزیت شامل نانولوله کربنی تک جداره و مایع یونی مشاهده می‌شود.

شکل ۳-۵٫ تصاویر میکروسکوپ الکترونی نگاره نشر میدان از نانولوله‌های کربنی الف) بمبو مانند ب) چند جداره و ج) تک جداره زمانی که از مایع یونی به عنوان میکرومحیط فعالیت آنزیم استفاده شده است.

الحر العاملی، محمد بن الحسن؛ وسائل الشیعه الی تحصیل المسائل الشریعه، ج۷، ج۹، ج۱۱، ج۱۴، ج۱۳، ج۱۲ و ج۱۸، التحقیق شیخ محمد رازی، دارالاحیاء التراث العربی، بیروت، بی­تا.
الحسینی الحائری، سیّد کاظم؛ فقه العقود، ج۱، الطبعه الثانیه، مجمع الفکر الاسلامی، قم، ۱۴۲۳ ه. ق.
الحسینی الروحانی، السیّد محمد صادق؛ فقه الصادق(ع)، ج۱۵، الطبعه الثالثه، مؤسسه دارالکتاب، قم، ۱۴۱۲ ه. ق.
الحسینی الروحانی، السیّد محمد صادق؛ فقه الصادق(ع)، ج۲۱، الطبعه الثالثه، مؤسسه دار کتاب، قم، ۱۴۱۴ه. ق.
الحسینی الروحانی، السیّد محمد صادق، منهاج الفقاهه، ج۱ و ج۶، الطبعه الرابعه، یاران، ۱۴۱۸ ه. ق.
الحسینی المراغه­ای، السیّد میر عبد الفتاح؛ العناوین الفقهیه، ج۲، الطبعه الاولی، مؤسسه النشر الاسلامی، قم، ۱۴۱۷ ه. ق.

1. 1. الحلبی، ابن زهره؛ غُنیَه النزوع الی علمی الاصول و الفروع، تحقیق الشیخ ابراهیم البهادری، الطبعه الاولی، مؤسسه الامام الصادق (ع)، قم، ۱۴۱۷ ه. ق.

1. 1. الحلّی، ابن ادریس؛ السرائر، ج۱، الطبعه الثانیه، جامعه المدرسین، قم، ۱۴۱۰ ه. ق.

1. 1. الحلّی، ابن ادریس؛ السرائر، ج۲ و ج۳، الطبعه الثانیه، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین، قم، ۱۴۱۱ ه. ق.

الحلّی، ابن فهد؛ الرسائل العشر، الطبعه الاولی، مکتبه آیه الله العظمی المرعشی النجفی العامّه، قم، ۱۴۰۹ ه. ق.
الخمینی، روح­الله؛ البیع، ج۲ و ج۴، الطبعه الرابعه، مؤسسه إسماعیلیان، قم، ۱۴۱۰ ه. ق.
الخمینی، روح­الله؛ تهذیب الاصول، ج۲، تقریر جعفر سبحانی، موسسه اسماعیلیان لطباعه و النشر و التوزیع، قم، بی­تا.
الخمینی، السیّد مصطفی؛ تحریرات فی الاصول، ج۱ – ۸، تحقیق و نشر مؤسسه تنظیم و تشر آثار الامام الخمینی، الطبعه الاولی، ۱۳۷۶ ه. ش و ۱۴۱۸ ه. ق.
الخمینی، السیّد مصطفی؛ الخیارات، ج۲، مؤسسه تنظیم و نشر آثار الامام الخمینی، قم، ۱۴۱۸ ه. ق.
الخوانساری، السیّد احمد؛ جامع المدارک، ج۴، الطبعه الثانیه، تحقیق علی اکبر غفّاری، مکتبه الصدوق، تهران، ۱۴۰۵ ه. ق.
الخوانساری، موسی بن محمد النجفی؛ منیه الطالب فی شرح المکاسب، تقریرات نائینی، ج۱، ج۲ و ج۳، الطبعه الاولی، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۱۸ه. ق.

1. 1. الخوئی، ابوالقاسم؛ الطهاره، ج۲، الطبعه الثالثه، دار الهادی، قم، ۱۴۱۰ه. ق.

الخوئی، ابوالقاسم؛ المصباح الفقاهه، ج۱، ج۲، ج۳ و ج۴، الطبعه الاولی، مکتبه الداوری، قم، بی­تا.
الخوئی، ابوالقاسم؛ المصباح الفقاهه، ج۵، الطبعه الاولی، ناشر الوجدانی، ۱۳۶۸ ه. ش.
الخوئی، ابوالقاسم؛ المصباح الفقاهه، ج۶، الطبعه الاولی، ناشر حاجیانی، قم،۱۳۶۶ ه. ش.
الخوئی، ابوالقاسم؛ النکاح، ج۲، الناشر لطفی و دارالهادی، قم، ۱۴۰۷ ه. ق.
الخوئی، محمد تقی؛ الشروط او الالتزامات التبعیه فی العقود (فی مجلدین)، الطبعه الثالثه، الناشر عائله الفقید، قم، ۱۴۱۵ ه. ق.
الرازی، محمد بن ابی بکر بن عبد القادر؛ مختار الصحاح، تحقیق لاحمد شمس الدین، الطبعه الاولی، دارالکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۱۵ ه. ق.
الراغب الاصفهانی، ابی القاسم الحسین بن محمد؛ مفردات غریب القرآن، الطبعه الاولی، دفتر نشر الکتاب، ۱۴۰۴ ه. ق.
رستم باز لبنانی، سلیم؛ شرح المجله، چاپ سوم، بیروت، بی­تا.
الزبیدی، محمد مرتضی؛ تاج العروس من جواهر القاموس، ج۱، ج۴، ج۵، ج۷ و ج۹، مکتبه الحیاه، بیروت، بی‌تا.
السبزواری، ملّا هادی؛ شرح منظومه، دارالعلم، قم، بی­تا.
السنهوری، عبدالرزاق احمد؛ نظریه الالتزام، ج۲، دار إحیاء التراث العربی، بی‌تا، بیروت.
السنهوری، عبدالرزاق احمد؛ الوسیط فی شرح القانون المدنی، ج۱، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۹۷۳ م.
الشریف المرتضی علم االهدی، علی بن الحسین الموسوی البغدادی؛ الانتصار، مؤسسه النشر الاسلامی، قم المشرفه، شوال المکرم ۱۴۱۵ ه. ق.
الشریف المرتضی علم الهدی، علی بن الحسین الموسوی البغدادی؛ رسائل مرتضی، ج۲، دارالقرآن، قم، ۱۴۰۵ ه. ق.
الشریف المرتضی علم الهدی، علی بن الحسین بن موسی؛ مسائل الناصریات، نشر رابطه الثقافه و العلاقات الاسلامیه، تهران، ۱۴۱۷ ه. ق.
الشهید الاول، شمس الدین محمد بن مکی العاملی؛ الدروس الشرعیه، ج۳، الطبعه الاولی، مؤسسه النشر الاسلامی، قم، ۱۴۱۴ه. ق.
الشهید الاول، ابی عبدالله محمد بن مکی العاملی؛ القواعد و الفوائد، ج۱، تحقیق الدکتور السیّد عبد الهادی الحکیم، مکتبه المفید، قم، بی­تا.
الشهید الثانی، زین الدین بن علی العاملی؛ روض الجنان فی شرح الارشاد الاذهان، الطبعه الحجریه، مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۴ ه. ق.
الشهید الثانی، زین الدین بن علی العاملی؛ الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، ج۳، الطبعه الاولی، انتشارات داوری، قم، ۱۴۱۰ ه. ق.
الشهید الثانی، زین الدین بن علی العاملی؛ مسالک الافهام، ج۳، الطبعه الاولی، مؤسسه المعارف الاسلامیه، قم، ۱۴۱۴ ه. ق.
الشهید الثانی، زین الدین بن علی العاملی؛ مسالک الافهام، ج۷، الطبعه الاولی، مؤسسه المعارف الاسلامیه، ۱۴۱۶ ه. ق.
الصدوق، ابی جعفر محمد بن علی بن الحسین بن بابویه القمی؛ الخصال، تحقیق علی اکبر غفّاری، جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه، بی­تا.
الطباطبائی الحکیم، السیّد محسن؛ حقائق الاصول، الطبعه الخامسه، مکتبه بصیرتی، قم، ۱۴۰۸ ﻫ. ق.
الطباطبائی الحکیم، السیّد محسن؛ مستمسک العروه، ج۱۲، مکتبه السیّد المرعشی، ۱۴۰۴ ه. ق.
الطباطبائی الحکیم، السیّد محسن؛ مستمسک العروه، ج۱۴، مکتبه السیّد المرعشی، ۱۴۰۴ ه. ق.
الطباطبائی الحکیم، السیّد محسن؛ نهج الفقاهه، انتشارات ۲۲ بهمن، قم، بی­تا.
الطباطبائی، السیّد علی ریاض، المسائل، ج۱، الطبعه الحجریه، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۴ه. ق.

جواهری نیز معتقد است که باید به نسل جدید آموخت که افتخارات گذشته در شرایط کنونی مؤثر و مفید نیست:

(جواهری، ۲۰۰۴: ج۲: ۷۲)
اخوان طریق آزادگی و تحمل مشقات را ترجیح می دهد و زندگی عنکبوتی را رد می کند:
کولی شوریده سرم من، پرنده ام
زین گنه، ای روبهکان دغل ! مرا
مرگ دهد توبه، که گرگ درنده ام
باز فتادم به خراسان مرگبار
غمزده، خاموش، فروخفته، خصم کامل
دزدی و بیداد و ریا اندر آن حلال
حریت و موسقی و می در آن حرام
(اخوان ثالث، ۱۳۷۹: ۵۶).
یا این که در شعر «سگ ها و گرگ ها» ضمن ترسیم شب بی وزن، زوزه های باد، توفان سرد زمستان و اوضاع نابسامان، از روزگار خوش سگ ها ــ نماد عافیت طلبان ــ سخن می گوید، اما ایمان دارد که عافیت طلبی، هیچ از شب طولانی سرد زمستان نخواهد کاست و « زمستان سیاه مرگ مرکب» همچنان ادامه خواهد یافت و در سمتی دیگر، از طبقه ای حرف می زند که اعماق حکومت شب را درک می کنند. آن ها را نه «گوشه گرم کنامی» است و نه حتی مأوایی که« بتوان در آن آسود بی تشویش گاهی». برای اینان، از هر سو دشمن می بارد و از طرفی هم، باور ناپذیرشان اجازه نمی دهد تا از کرامت خویش فرود آیند و سر بر چکمه ارباب سایند. پس باید با خون خود، برف را گلگون کنند، بلکه از شدت سرما کاسته شود و به حفظ ارزشمند ترین موهبت الهی نائل گردند:

« در این سرما، گرسنه، زخم خورده
دویم آسیمه سر بر برف چون باد
ولیکن عزت آزادگی را
نگهبانیم، آزادیم، آزاد»
(اخوان ثالث، ۱۳۷۹: ۶۹).
جهل و نادانی، بیماری بی درمانی است که به اعتباری، امروز اصلی ترین عامل نگون بختی برخی از ملت ها بر شمرده می شود. این پدیده باعث می شود انسان همواره در تسلسلی از عقب ماندگی، اضمحلال و تباهی زندگی کند.
در حوزه شعر معاصر عربی و فارسی، روشنفکران و آگاهان جامعه همواره در صدد هوشیار نمودن مردم برای ساختن جامعه ای پویا هستند. آن ها بر این باورند که نادانی حاکم بر دو جامعه، فاصله آن ها را از کاروان تمدن بیش از پیش خواهد نمود. به همین علت مبارزه با آن را سرلوحه کارهای خویش قرار می دهند.
جواهری معتقد است برای دفاع از وطن، جوانان باید شرایط فکری و فرهنگی خود را تغییر دهند . وی آزادگی ملت را امری عظیم می داند و اطاعت از گمراهان را آفت سیادت و سروری:

اگر بچه­ای پیچ­سر داشته باشد: اگر پیچ راست باشد خوب است و می­گویند رزق و روزی می­آورد ولی اگر پیچ چپ باشد بد است و نحوست دارد و باید ببرند داغ کنند. اگر پیچ­ها جفت نیز باشند داغ می­ کنند.
۵-۱-۱-۶ خواباندن:
نوزاد را که در گهواره می­خوابانند، باید یک هفته مرتب روی دست راست و یک هفته روی دست چپ خوابانده شود یا به عبارتی دست به دست کنند.
۵-۱-۱-۷ چاق شدن نوزاد
یک مادربزرگ می­گفت: «در قدیم هنگام غروب که چوپانان محل گوسفندان را به آغل می­بردند و گرد و خاک بلند می­شد. داروی محلی به صورت جوشانده به نوزاد می­دادند و معتقد بودند گرد گله سنگین است و نوزاد هم راحت­تر می­خوابد و هم چاق و تپل می­ شود و نوزاد را در دست­ها تکان داده و هم­زمان این شعررا می­خوانده­اند که البته اکنون نیز خوانده می­ شود.
غَلَمبی^[۴۸] غَلَمبی
صد من گوشت و صد من پی (گوشت و پی تو زیاد شود)
جوونی از مــاه خـــدا (زیبایی را از ماه خدا بگیر)
چش مــست از مُشک اُسْی (چشم مست از موش بگیر)
جَلَدی از گربه اُسَی (زرنگی را از گربه بگیر)
دمبه­ی گت از بره اُسَی (چاقی و تپلی را از دمبه ی بره بگیر
۵-۱-۱-۸- چلّه
معتقدند که تا وقتی نوزاد در چلّه است، جن همراه اوست و ممکن است به او آسیبی برساند. بنابراین برای محافظت از نوزاد، زیر سر نوزاد تکّه­ای آهن یا نعل اسب می­گذارند.

۵-۱-۱-۹- داروی گیاهی
به نوزاد بیشتر گیاهان دارویی و آرام­بخش خورانده می­ شود که این دارو اگر فصل تابستان و هوا گرم باشد به صورت چَخْسَو^[۴۹] و داخل وسیله­ای به نام چُنگی^[۵۰] به نوزاد می­خورانند، اما اگر فصل زمستان و هوا سرد باشد، دارو را به صورت جوشانده به نوزاد می­ دهند.
۵-۱-۱-۱۰ داغ کردن پیچ سر
بچه را پیش کسی که به داغ کردن وارد باشد می­برند. این کار فقط در روز چهارشنبه انجام می­گیرد. برای داغ کردن، تکه پارچۀ استفاده نشده که نایلونی نباشد را به صورت گرد در آورده و روی آتش می­گذارند. وقتی شروع به سوختن کرد بر­می­دارند و روی پیچ سر می­گذارند تا کامل بسوزد و از بین برود.
۵-۱-۱-۱۱- زِر بنه­ای
برای نوزادی که تازه به دنیا می ­آید، چند نوع خوراکی که عموماً تنقلات است را، در بسته­بندی­های مختلف از قبل آماده می­ کنند و زیر گهواره نوزاد می­گذارند و به کودکان محّل به عنوان هدیه­ای از طرف نوزاد تازه متولّد شده می­ دهند. در قدیم این خوراکی که معمولاً بادام سبز یا شکلات بود را، لای دستمال می­گذاشته­اند و به کودکان می­داده­اند.
۵-۱-۱-۱۲- سَرفطر
جنینی که در شکم مادر است، سرفطر آن یک کلاه پر ازگندم یا برنج است که موظّف به پرداخت آن هستند.
۵-۱-۱-۱۳- شیر دادن
وقتی نوزادی به دنیا می ­آید، بلافاصله به او شیر نمی­دهند، بلکه صبر می­ کنند تا سه بانگ اذان تمام شود بعد سینه مادر را شستشو داده، پاک و طاهر می­ کنند و اولین شیر را به بچه می­ دهند و در این مدت به کودک آب­قند خورانده می­ شود. البته این رسم در بین اهالی سنی مذهب روستا رایج­تر است که در شبانه روز پنج نوبت اذان دارند.
۵-۱-۱-۱۴- صدقۀ نوزاد:
وقتی نوزادی متولّد می­ شود، مقداری گندم را داخل یک تشت با الک می­ریخته­اند و شب زیر گهواره نوزاد می­گذاشتند. هنگام صبح دور سر نوزاد می­گرداندند و بین همسایه­ها تقسیم می­کردند (به عنوان صدقه نوزاد). البته این رسم در حال منسوخ شدن است.
۵-۱-۱-۱۵- صدقۀ مو و دندان:
بچه­ای که اولین دندان را در می­آورد یا اولین موهایش را می­تراشند، پول، شکلات یا کله قند صدقه می­ دهند. در مورد اوّلین مو نیز، آن را وزن کرده و هم­وزنش، طلا یا چیز دیگری به عنوان صدقه می­ دهند.
۵-۱-۱-۱۶- قبل از تولّد:
قبل از تولّد برای نوزاد لباس و کلاه می­دوزند و معتقدند هنگام دوختن اگر اولین بچه­ای که وارد خانه شود دختر بود، نوزاد نیز دختر می­ شود و اگر پسر بود،نوزاد پسر می شود.از ماه هفت به بعد برای بچه لباس می­خرند، می­گویند قبل از آن شگون ندارد.
۵-۱-۱-۱۷- غسل هفت و چهل (چلّه کوچک و بزرگ)
روز هفتم تولّد، کودک را برای شستن و حمام کردن بر روی غربال پوستی می­خوابانند. در حین شستن به نیّت چلّه کوچک صلوات می­فرستند و او را غسل می­ دهند و می­گویند او را نماز داده­اند و طاهر کرده ­اند. انگشت اشاره دست راست کودک را رو به قبله گرفته، شهادتین او را می­خوانند و لباس و کلاه سبز بر تن نوزاد می­پوشانند. روز چهل نیز به همین صورت عمل می­ کنند که به آن چلّه بزرگ می­گویند. این رسم کماکان در منطقه پا بر­جاست.
۵-۱-۱-۱۸- وسایل گهوارۀ نوزاد
گهواره که معمولاً چوبی است و در لهجه محلی به آن نَنی یا بِنِه می­گویند.
- تَنگی: به صورت دو بند پهن است و بر روی نوزاد قرار می­گیرد که با آن نوزاد را به گهواره می­بندند تا پایین نیفتد.
- جا سانَری: کیسه­ای که بسیار زیبا دوخته و تزیین می­ شود و داخل آن پر از اسپند است. اهالی به اسپند سانَر یا سَلَنْدُرُس می­گویند وجهت محافظت نوزاد از چشم زخم استفاده می­ شود.
- تویت (تاویت)، آویز نمک.
چَش تَرَکی و میخک: از سایر وسایلی اند که به گهوارۀ کودک آویزان می­ کنند و معتقدند که هر کدام جهت جلوگیری از چشم­زخم یا چَش­سوری (چشم شور) خاصّیتی دارد.
۵-۱-۱-۱۹- وسایل مورد نیاز نوزاد:
آرکُنَه، پارچه قنداق.،
چل تکَّه: پارچه­های رنگی را به شکل­های مختلف بریده و به هم می­دوزند. معمولاً زیر نوزاد می­اندازند.
پیچی­بند، قنداق.
پیشونی­بند: کلاهی که معمولاً بلند دوخته می­ شود.
چُنگی: ظرفی مخصوص که جنس آن مفرغ یا برنز است، دو شیار دارد که با آن به کودک داروی گیاهی می­خورانند.
مَهْرَه : چوبی که با آن سرمه در چشم نوزاد می­کشند.
۵-۱-۱-۲۰- یرقان (زردی):
اگر نوزادی زردی داشته باشد با شیر گاو بدن نوزاد را شستشو می­ دهند. در قدیم­ترها، پیاز را پاک کرده و با یک بند به گهواره نوزاد و بالای سرش آویزان می­کردند و معتقد بودند که پیاز میکروب زردی را جمع می­ کند و به اصطلاح میکروب­زدایی می­ کند.
نوزادی که زردی دارد بدنش را چرب نمی­کنند و سرمه به چشمش نمی­کشند.
۵-۱-۲- ختنه
در روستای هرمود و در روزگاری نه چندان دور، عمل ختنه معمولاً بدین شیوه انجام می­شد که (در منزل یک بزرگ­تر یا کسی که اخلاق بهتر و حوصله بیشتری داشت) چند کودک را جمع می­کردند و شخصی که به ختنه کردن وارد بوده (و به او «استاد» می­گفته­اند) را می­آورده­اند و عمل ختنه را انجام می­داده است. لباس کودکان قبلاً به صورت بلند (عربی) و سبز­رنگ بوده است و معمولاً قرآن کوچکی به بازوی هر کودک بسته می­شده است. قبل از ختنه نیز کودک را آرایش و حمام می­کردند. هر کودک یک قلک برای جمع کردن هدایا داشت و در قبال این هدیه، شیرینی، نهار یا شام داده می­شد. مردم به دیدن کودکان می­آمدند و به رسم خودشان با پاشیدن بادام رنگی و شکلات و دادن هدیه، بَرِنش می­کردند و شام یا ناهار دعوت آن خانه بودند. هرگاه کودکان را به منزل خودشان می­بردند نیز مهمانی می­دادند و دوباره مردم به رسم احترام، به خانه هر کدام از کودکان رفته و بَرنِش می­کردند. در حال حاضر به دلیل کار و مشغله فراوان، کودکان تک تک و هر کدام در خانه خود ختنه می­شوند و به جای لباس سبز، هم اکنون لباس سفید بلند می­پوشند، اما رسم بَرنش و هدیه و شیرینی دادن خانواده کودک، همچنان پا­بر­جاست.
اهالی به ختنه «سنّت کردن» می گویند. قبلاً مراسم سنّت کردن همراه با «دَف زدن» توسط زنان بوده و شعرهایی نیز در این مراسم می­خواندند، برای نمونه: