هلیم بصورت یکی از سه ازوتوپ  ،  ،  وجود دارد.  نیمه عمری در حدود ۰٫۸۲ ثانیه دارد و به این دلیل از اهمیت کمتری برخوردار است. دو ایزوتوپ پایدار  (فرمیون) و  (بوزون) به اندازه­ یک نوترون در هسته با یکدیگر تفاوت دارند.گاز هلیم-IV در طبیعت کمیاب است و اولین بار توسط رمزی^[۱] در سال ۱۸۹۵ کشف شد. هلیم-III هنوز کمیاب­تر است و به ازای هر ۱۰^۴ اتم گاز هلیم، یک اتم هلیم-III وجود دارد [۱و۲]. یکی از فواید راکتورهای هسته­ای توانایی آنها برای تبدیل لیتیم-VI به هلیم-III است که بوسیله­ی بمباران نوترونی انجام می­ شود. ابتدا لیتیم به تریتیم و هلیم-IV تبدیل می­ شود،

(۱-۱)
اگر مخلوط آنها در یک تیوپ پالادیم که برای تریتیم متخلخل است گرم شود، گاز تریتیم از گاز هلیم جدا می­ شود. در نهایت تریتیم با یک واپاشی خود بخودی بتا با نیمه عمر ۱۲٫۵ سال به  تبدیل می­ شود،
(۱-۲)
از آنجا که گاز  بوسیله­ی بمباران نوترونی تولید می­ شود، فقط بوسیله­ی تعداد بسیار کمی از منابع در دسترس قرار می­گیرد و قیمت بسیار گرانی دارد.
پس از مدت کوتاهی از در دسترس قرار گرفتن گاز  در سال ۱۹۴۸ کارهای تجربی روی  کپه­ای آغاز شد. در این رابطه سیدوریاک و همکارانش^[۲] [۳]، اسبرن و همکارانش^[۳] [۴] پیشگام بوده ­اند و تحقیقاتی بر روی  مایع و جامد انجام داده­اند.

جامدات و مایعات کوانتومی
مولکول هلیم، تک اتمی بوده و از مولکول سایر عناصر کوچک­تر است. گاز هلیم سبک­ترین گاز بی­­اثر است و نیروی بین اتمی وان­دروالس^[۴] ضعیف با تقارن کروی مشخصه­ی اتم­های آن است. بهترین تقریب برای برهمکنش بین اتم­ها، پتانسیل لنارد- جونز^[۵] است [۵]،
(۱-۳)
که  قطر کره سخت اتم­ها و  انرژی بستگی در صفر مطلق است. اتم­های گازی بی­اثر سنگین­تر از قبیل آرگون بلورهای تنگ­چین مکعبی با حجم مولی نزدیک به تشکیل می­ دهند. این حجم مولی به کمک رابطه­ فوق محاسبه می­ شود و پارامترهای  این رابطه بوسیله­ی میزان انحراف از قانون بویل^[۶] برای گاز آرگون بدست می ­آید. وقتی چنین محاسباتی برای ایزوتوپ­های هلیم انجام شود یک بلور کلاسیکی تنگ­چین^[۷] با حجم مولی پیش ­بینی می­ شود که این مقدار به دلیل سبک بودن اتم­های هلیم، کمتر از مقدار حجم مولی محاسبه شده برای آرگون است.
به عنوان نتیجه­ای از اندازه­ های کوچک اتم­های هلیم، نیروهای جاذبه وان­دروالس که حالت­های جامد و مایع را به­ یکدیگر مقید می­ کنند، در مولکول هلیم نسبت به سایر مواد ضعیف­تر است. به این ترتیب ایزوتوپ­های هلیم، مایعاتی با کمترین نقطه­های جوش و بحرانی هستند (جدول (۱-۱)).
جدول (۱-۱): نقاط جوش و بحرانی هلیم

هر دو مایع دارای چگالی پایینی نیز هستند.  و  . هلیم مایع از این لحاظ منحصر بفرد است که به هیچ وجه تحت فشار بخار اشباعش جامد نمی­ شود. این مایعات تنها تحت فشارهای   و   جامد می­شوند. حجم­های مولی این جامدات   و   است که خیلی بیشتر از مقادیر پیش ­بینی شده می­باشند. این در صورتی است که فشار لازم برای متراکم کردن این مایعات تا حجم مولی  برابر   و   می­باشد.
حال می­خواهیم ببینیم منشأ این انرژی که اتم­های هلیم را در فاصله­ی دور از یکدیگر نگه می­دارد و مانع تبدیل این مایعات به یک جامد کلاسیکی شبیه آرگون می­ شود، چیست. تقریباً در تمامی مواد، نقطه­ی انجماد با برقراری تعادل بین نیروهای وان­دروالس و انرژی گرمایی تعیین می­ شود. نیروهای جاذبه تمایل دارند که مولکول­ها را به هم فشرده کرده و یک شبکه بلورین منظم تشکیل دهند. اما همان­طور که اشاره شد، نیروهای جاذبه بین اتم­های هلیم به شدت ضعیف هستند. بنابراین به این نتیجه می­رسیم که توزیع دیگری از توازن نیروها که معمولاً نادیده گرفته می­شوند را باید مد نظر قرار داده و به حساب بیاوریم. این توزیع به­نام انرژی نقطه صفر^[۸] معروف است. در مکانیک کلاسیک هر اتم جامد در دمای معین با نوسان­های معینی حول مکان خود در شبکه ارتعاش می­ کند، اما در صفر مطلق انرژی گرمایی این ارتعاشات از بین می­رود و اتم­ها در مکان­های خود در شبکه ساکن می­شوند. در نظریه کوانتومی، انرژی حالت پایه یک نوسانگر هماهنگ ساده از معادله شرودینگر^[۹] برابر  بدست می ­آید که  بسامد پایه و  ثابت پلانک^[۱۰] است. از آنجا که  متناسب با  می­باشد که m جرم یک اتم است، انرژی حالت پایه یا انرژی نقطه صفر برای سبک­ترین اتم­ها بیشترین مقدار را دارد و فقط در تعیین حجم مولی چنین جامداتی که انرژی بستگی آن­ها (مانند انرژی وان­دروالس) خیلی ضعیف است، مهم می­باشد. به شکل دیگر می­توانیم یک اتم را در یک مایع به عنوان یک ذره آزاد درون یک جعبه کوچک از اتم­های مجاور در نظر بگیریم، به این ترتیب انرژی پایین­ترین حالت برابر است با  که m جرم اتم و v حجم جعبه است. در هر دو حالت با افزایش حجم مولی، انرژی کاهش می­یابد. از این­رو انرژی حالت پایه یا انرژی نقطه­ی صفر باعث افزایش حجم مولی می­ شود. در واقع مایع  دارای حجم تعادلی در حدود سه برابر بزرگتر از حالتی است که فضای اتم­ها عمدتاً بواسطه­ی نیروهای بین اتمی تعیین می­گردند؛ در حالی­که  حجمی در حدود چهار برابر بزرگتر از این حالت دارد. حجم­های مولی بزرگ مایع  و مایع  منجر به دوری اتم­ها از یکدیگر شده و به این ترتیب فاز جامد تشکیل نمی­گردد. روش دیگر بررسی انبساط کوانتومی گازهای سبک بی­اثر بوسیله­ی دی­بوئر^[۱۱] و لانبک^[۱۲] ارائه شد [۶]. آن­ها با بهره گرفتن از پارامترهای پتانسیل لنارد- جونز و تعریف طول موج دوبروی ذره­ی متحرک، توانستند قبل از اندازه ­گیری مقدار را برای حجم مولی جامد  پیش ­بینی کنند که این به مقدار تجربی آن خیلی نزدیک است. در واقع بلورهای هلیم به دلیل انرژی نقطه صفر تا دو برابر مقدار کلاسیکی خود منبسط می­شوند. بنابراین جامدات هلیم، جامدات کوانتومی و مایعات هلیم، مایعات کوانتومی نامیده می­شوند.

گاز فرمی و مایع فرمی
طبیعت کوانتومی دو ایزوتوپ هلیم متفاوت است و مطالعه­ جداگانه­ ای در تئوری کوانتومی ماده چگال دارند. اسپین ذاتی  مضرب صحیحی از  است و این مشخصه بوزون­ها می­باشد. در صورتی­که، اسپین ذاتی  مضرب نیم­صحیحی از  می­باشد و این مشخصه فرمیون­ها است. درنتیجه صرف نظر از نیروهای بین اتمی کوچک، اتم­های  شبیه یک گاز بوزونی رفتار می­ کنند که خواص آن­ها بوسیله­ی آمار بوز - انیشتین تشریح می­ شود، اما اتم­های  شبیه یک گاز فرمی رفتار می­ کنند و خواص آن­ها بوسیله­ی آمار فرمی­- دیراک تعیین می­ شود. بنابراین انتظار می­رود که اگر این دو مایع کوانتومی تا دماهای خیلی پایین سرد شوند رفتار کاملاً متفاوتی از خود نشان دهند. انیشتین نشان داد که در دماهای به اندازه­ کافی پایین، گاز بوزونی در حالت پایه­ کوانتوم مکانیکی خود قرار می­گیرد که اصطلاحاً چگالش بوز- انیشتین نامیده می­ شود. لندن^[۱۳] برای بوزون­های  با بهره گرفتن از جرم اتم­ها و چگالی آن­ها در حالت مایع، دمای گذار به این حالت جدید را که به صورت یک منقار^[۱۴] در وابستگی دمایی گرمای ویژه ظاهر می­ شود، ۳٫۱ کلوین محاسبه کرد [۷]. از طرف دیگر گاز فرمی بطور پیوسته به حالت پایه­ خود چگالیده می­ شود که یک کره­ی فرمی در فضای تکانه است. در این حالت به دلیل اصل طرد پائولی^[۱۵]، فقط دو فرمیون یکی با اسپین بالا و دیگری با اسپین پایین در هر نقطه از فضای تکانه وجود دارد. برای گاز  دمای مشخصه­ی این حالت پایه یعنی دمای فرمی (  )، آن است که لندن از روی جرم اتم­ها و چگالی آن­ها در حالت مایع برابر ۴٫۹ کلوین محاسبه کرده است [۷]. همان­طور که در شکل (۱-۱) نشان داده شده است در دمای پایین­تر از  با کاهش دما گرمای ویژه کاهش می­یابد تا به صفر برسد و در دمای زیر ۰٫۵ کلوین این کاهش بصورت خطی است. این رفتار خطی اولین بار بوسیله سامرفلد^[۱۶] و برای گاز فرمی- دیراک الکترون­های رسانش بدست آمده است [۸].
شکل (۱-۱): مقایسه گرمای ویژه مولی گاز فرمیونی با گاز بوزونی و گاز کلاسیکی. منقار (Cusp) مشخصه­ی چگالش بوز- انیشتینی و ناحیه خطی (Linear) گاز فرمی- دیراک تبهگن است [۸].
در سال ۱۹۱۱، کامرلینگ اونس^[۱۷]، پیش­گام فیزیک دماهای پایین، نشان داد که مایع  چگالی بیشینه­ای در دمای ۲٫۳ کلوین دارد. کیسوم^[۱۸] و کلاسیوس^[۱۹] ناهنجاری بزرگی در گرمای ویژه­ی این مایع در دمای ۲٫۱۷ کلوین کشف کردند که معروف به نقطه­ی لامبدا است [۹]. در مقابل اندازه ­گیری­های اندرسون^[۲۰] و همکارانش در دماهای بین ۳ میلی کلوین و ۳ کلوین نشان داد که برای گرمای ویژه­ی مایع  گذار لامبدا وجود ندارد، اما وابستگی خطی دمایی در زیر دماهای ۵۰ میلی کلوین مشاهده می­ شود [۱۰].
تفاوت مهم دیگر این دو مایع از طبیعت مغناطیسی اتم­های آن ناشی می­ شود.  بوزونی با اسپین صفر ماده­ مغناطیسی نیست در صورتی­که  فرمیونی با اسپین هسته­ی جفت نشده ماده­ مغناطیسی ضعیفی است. بطور مثال، اندازه ­گیری­های تامسون و همکارانش برای پذیرفتاری مغناطیسی(  ) مایع  نشان داد که  از قانون کوری تبعیت می­ کند و  در دماهای بالاتر از ۰٫۸ ثابت می­ماند، اما بعد از آن بطور سریع افت می­ کند تا اینکه در دماهای زیر ۱۰۰ میلی کلوین بطور کامل مستقل از دما می­ شود [۱۱]. این رفتار مستقل از دما در دماهای پایین دقیقاً شبیه رفتار پذیرفتاری اسپینی پائولی الکترون­های رسانش (فرمیون­ها) در فلزات است.
علیرغم این توافق کیفی، دمای فرمی برای جهت­گیری­های پادموازی قابل ملاحظه اسپین­های هسته­ای ۰٫۸ کلوین بدست می ­آید و این دما کمتر از دمای ۴٫۹ کلوین است که لندن برای گاز فرمی غیر برهم­کنشی محاسبه کرده بود. بطور مشابه گرمای ویژه مایع  در ناحیه خطی شکل (۱-۱) در حدود سه برابر گرمای ویژه­ی مورد انتظار برای ذرات غیر برهم­کنشی است. بدیهی است که یک تئوری ذرات برهم­کنشی نیاز است که به بررسی این خواص در دماهای خیلی پایین بپردازد و این تئوری مایع فرمی بجای تئوری گاز فرمی است.

مروری بر برخی از اندازه ­گیری­های انجام شده روی
مایع هلیم-III دارای رفتار بسیار متفاوت با مایع هلیم-IV است. به­نظر می­رسد اغلب تمایزات از این مسئله ناشی می­ شود که این دو مایع از آمارهای متفاوتی تبعیت می­ کنند. در این بخش برخی از کارهای تجربی انجام شده برای تعیین خواص ترمودینامیکی مایع هلیم-III را مرور و آن­ها را با نتایج نظری مورد انتظار برای گاز فرمیونی مقایسه می­کنیم.
۱-۴-۱- خواص گرمایی
اگر فرض کنیم  در زیر ۵۰ میلی کلوین گاز فرمی تبهگن شود، محاسبه ویژگی­های آن بسیار سرراست می­ شود. در بررسی گرمای ویژه، درست مانند یک گاز الکترونی، تنها حالت­های با مقدار  از انرژی فرمی می­توانند در ویژگی­های گرمایی گاز فرمی تبهگن سهم داشته باشند. تعداد اتم­ها در این ناحیه متناسب با  است که  چگالی حالت­ها در یک انرژی نزدیک انرژی فرمی و برابر  است. بنابراین اگر  انرژی به هر اتم هلیم نسبت دهیم انرژی گرمایی در حدود  خواهیم داشت که محاسبات دقیق مقدار  را نشان می­دهد. بنابراین با توجه به رابطه­ قبل برای گرمای ویژه داریم،

رابطه­ بالا وابستگی خطی گرمای ویژه با دما را نشان می­دهد، آزمایشات نیز این وابستگی خطی را برای مایع هلیم-III نشان می­ دهند [۱۰و۱۲-۱۴]. در سال ۱۹۸۶، گریوال گرمای ویژه­ی مایع هلیم-III را در دماهای بین  تا  و در فشارهای صفر تا  با دقت زیادی اندازه ­گیری کرده است [۱۵]. نتایج اندازه ­گیری­های او در شکل (۱-۲) آمده است. همان­طور که می­بینیم در دماهای زیر  گرمای ویژه به صورت خطی با دما تغییر می­ کند. اندرسون، ریتس و ویتلی [۱۰] اندازه ­گیری­هایشان را در دماهای زیر  با منحنی به شکل زیر فیت کردند،

که R ثابت گازها، T دمای مطلق و  ثابت­های مثبت هستند. برای حالتی که T به سمت صفر میل می­ کند یک مقدار حدی برای گرمای ویژه به اندازه­ در فشار  تخمین زدند. که البته این مقدار با آنچه که توسط شیب میانگین در بازه­ی صفر تا ۱۰٫۱کلوین بدست آمد بطور محسوسی اختلاف دارد.
شکل (۱-۲): نتایج تجربی گرمای ویژه مایع  بر حسب دما [۱۵].
۱-۴-۲- رسانندگی گرمایی

. فلک ،دیتر ، حقوق بین الملل در مخاصمات مسلحانه بین المللی، ترجمه قاسم زمانی، نادر ساعد، پیشین، ص ۵۴۱ ↑
. حقوق بین الملل ناظر بر نحوه هدایت مخاصمات مجموعه مقررات لاهه و رخی اسناد بین المللی دیگر، دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه، ترجمه رضاییان، مهرداد ،(تهران، ، نشر سرسم ، ۱۳۸۳)، ص ۱۱۱ ↑
.همان، ص ۱۱ ↑
. حقوق بین الملل ناظر بر نحوه هدایت مخاصمات مجموعه کنوانسیون های لاهه و برخی اسناد بین المللی دیگر، دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه، مترجم مهرداد رضایان ،پیشین،ص ۱۱۱ ↑
. پهمان، ص ۶۵۸ ↑
. ماده ۵: هواپیماهای غیرنظامی عمومی به جز آنهایی که برای امور پلیسی و گمرکی در نظر گرفته می شوند هنگام جنگ باید همان مشخصه ها را روی بدنه خارجی خود داشته باشند و جهت اجرای این قوانین باید به عنوان هواپیماهای خصوصی در نظر گرفته شوند. ↑

. ماده ۶ مقررات لاهه جنگ هوایی ۱۹۳: یک هواپیمای غیرنظامی عمومی که جهت امور پلیسی و گمرکی در نظر گرفته شده است باید اوراقی را به همراه داشته باشد که نشان می دهد صرفاً برای استفاده عموم به کار می روند. چنین هواپیمایی باید روی بدنه خارجی مشخصه ای دال بر ملیت و ماهیت عمومی و غیرنظامی بودن داشته باشند. ↑
. ماده ۳۲: هواپیماهای عمومی دشمن را به غیر از آنهایی که در ردیف هواپیماهای خصوصی شمرده می شوند هم می توان بدون این که به عنوان غنیمت جنگی در نظر گرفته شود توقیف کرد. ↑
. ماده ۵۲: هواپیماهای خصوصی دشمن را در هر شرایطی می توان توقیف کرد. ↑
. ماده ۵۲ یک هواپیمای خصوصی بی طرف تنها در حالی مورد تصرف قرار می گیرد که: الف) مانع اعمال حقوق مشروع دولت متخاصمه شود.
ب) ترتیبی را که فرمانداران نیروی متخاصم تحت ماده ۳۰ وضع کرده است و این هواپیمای بی طرف به آن کاملاً واقف است نقص کند.
ج) در عملیات غیر بی طرفانه ای دست داشته باشد.
د) هنگام جنگ در خارج از حوزه قضایی کشور خود مسلح باشد.
ه) دارای هیچ گونه علائم خارجی نباشد یا از علائم اشتباه استفاده کند
و) برگه ای نداشته باشد با برگه های ناقص و نامنظم داشته باشد
ز) آشکارا خارج از مسیر بین نقطه مبدأ و نقطه مقصدی که در برگه هایش قید شده است باشد و پس از انجام بازجویی هایی که نیروی متخاصم لازم می داند، دلیل موجهی برای این انحراف مسیر وجود نداشته باشد هواپیما همراه خدمه و مسافرانش هر تعدادی که باشد ممکن است توسط نیروی متخاصم بازداشت شوند.
ح) اجناس قاچاق حمل کند یا خود قاچاق باشد.
ط) در نقش محاصره ای که با رعایت تشریفات اجرا شده است به طور صحیح محافظت می شود دخیل باشد
ی) از یک تابعیت کشور بی طرف به تابعیت دولت متخاصم هنگامی و تحت شرایطی منتقل شده باشد که حاکی از قصد فرار از عواقبی است که در انتظار هواپیمای دشمن است. ↑
.. فلک ،دیتر، حقوق بشر دوستانه در مخاصمات مسلحانه بین المللی، پیشین ، ص ۲۴۹ ↑
-ماده۳۳و۳۴مقررات۱۹۰۷لاهه ↑
. طبق ماده ۲ کنوانسیون ۱۹۳۳ لاهه:موارد زیر هواپیماهای عمومی در نظر گرفته می شوند: ۱) هواپیماهای نظامی ۲) هواپیماهای غیرنظامی که صرفاً برای استفاده عموم در نظر گرفته شده است سایر هواپیماها، هواپیماهای خصوصی در نظر گرفته می شوند. ↑
. البته به استثناء کارکنان پزشکی و مذهبی مورد حمایت ویژه ↑
. فلک ،دیتر ، پیشین، ص ۱۴۶ ↑
. هیچ هواپیمایی به غیر از هواپیماهای نظامی نیروهای متخاصم نمی تواند در هیچ گونه عملیات خصمانه شرکت کند. مفهوم واژه عملیات خصمانه شامل انتقال جاسوسان نظامی برای استفاده یک نیروی متخاصم هم می شود یک هواپیمای خصوصی هنگام جنگ نمی تواند خارج از محدوده تحت صلاحیت کشورش مسلح باشد. ↑
. همان، ص ۱۴۶٫ ↑
. ماده ۱۴ مقررات لاهه جنگ هوایی ۱۹۲۳ ↑
. Delbez, L. Les Principles Ge’neraux du Droit International public. L.G.D.J. Paris. 1969.p 560-561. ↑
. ماده ۳۵: قواعد اساسی: بند اول: حق صرف های مخاصمه در انتخاب شیوه ها و وسایل جنگی در هیچ مخاصمه مسلحانه ای نامحدود نیست. ↑
. محدود به آنچه ضرورت قطعی نظامی به منظور دستیابی به اهداف نظامی است. ↑
. CF, Bretton. Principles Humanitaireset Impratives Militaires. P 37-8. ↑
. این اعلامیه در تاریخ ۲۹ نوامبر ۱۸۶۸ توسط کشورهایی که در کنفرانس صلح جهانی لاهه حضور داشتند امضا شد که بر طبق آن طرفهای قرارداد موافقت کردند تا از استفاده از گلوله هایی که به راحتی در بدن انسان منبسط یا منفجر می شوند امتناع کنند. گلوله هایی با پوشش سخت که داخل آن را به خوبی نمی پوشانند، گلوله هایی که دارای شکاف عمیقی هستند هم از این قاعده مستثنا نیستند. ↑
. Javier, Guisandez Gomez. The Law of Air Warfare. op.cit. p 6. ↑
. ماده ۳۵ …. بند دوم: به کار بردن سلاح ها، پرتاب شونده ها و مواد و شیوه های جنگی از نوعی که منجر به وارد کردن صدمات بیش از حد و درد و رنج غیرضروری می شود ممنوع است. ↑
. فلک، دیتر، پیشین، ص ۱۶۳-۱۶۴ ↑
. بند ماده ۳۵٫٫٫٫ بند سوم: به کاربران ستیزه ها با وسایل جنگی که هدف از آنها وارد کردن خسارات شدید، گسترده و دراز مدت بر محیط زیست طبیعی است یا احتمال می رود چنین اثراتی داشته باشد ممنوع است. (ماده ۵۵ بند ۱) در هنگام جنگ می بایست مراقبت شود که از محیط زیست طبیعی در برابر آسیب های گسترده، دراز مدت و شدید، حفاظت به عمل آید. این حفاظت شامل ممنوعیت استفاده از روشها با وسایل جنگی می شود که منظور از آن وارد آوردن چنین آسیبی به محیط زیست طبیعی بوده یا احتمال وارد آمدن چنین آسیبی می رود. و در نتیجه به سلامتی یا بقای سکته لطمه بزند. ↑
. Doc, Ccp/570. 1976. Sep, 3. Annex. Printed also in Delbruck Fredens Document. Vo12. Document number: 300. ↑
. بخش اول بند اول ماده ۱ پروتکل سوم کنوانسیون سلاح های متعارف. ↑
فلک، دیتر، حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه بین المللی، پیشین ،ص ۱۸۷، کنوانسیون ممنوعیت یا محدودیت کاربرد برخی از سلاح های متعارف که ممکن است موجب جراحات مفرط شدند و یا دارای اثرات غیرقابل تبعیض باشند در ۱۰ اکتبر ۱۹۸۰ تصویب و تا ۱۰ آوریل ۱۹۸۱ در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک برای امضا تمام کشورها مفتوح ماند. ↑
.مانند سوئد، مکزیک و اکثریتی از دولتهای غیرمتعهد ↑
. پیشین ص ۱۸۸ ↑
. پروتکل ژنو راجع به منع استعمال گازهای خفه کننده و مسموم و شبیه آن و همچنین مواد میکروبی در جنگ در ۲۷ ژوئن ۱۹۲۵ به تصویب بخش اعظمی از کشورها رسید. ↑
. ماده ۲۳: علاوه بر ممنوعیت هایی که توسط ک های ویژه خلاصه می شود موارد ذیل نیز ممنوع می باشد الف: استفاده از سم یا اسلحه های سمی …. ↑
. کنوانییون سلاح های بیولوژیک ۱۹۷۲ اولین معاهده جهانی برای قانونی کردن ممنوعیت دسته کاملی از سلاح های کشتار جمعی بود. ↑
. پیشین، ص ۲۰۸ ↑
. تله های به معنی هرگونه وسیله یا ماده ای است که به منظور کشتن یا زخمی کردن، طراحی و ساخته می شود و کاملاً غیرمنتظره عمل می کند بدین صورت که وقتی شخصی به یک هدف به ظاهر بی خطر و امن نزدیک می شود ناگهان به دام می افتد ↑
. Michael. N, Schmitt. Unmanned Combat Aircraft Systems and International Humanitarian Law: Simplifying the Benighted DCBAT, Boston University. International Law Journal. Vol, 30: p, 593. ↑

فرضیه فرعی2: محافظه­كاري متوسط در گزارشگري مالي بر کیفیت اقلام تعهدی مرتبط با سرمایه درگردش، تأثير معناداري دارد.
فرضیه صفر و فرضیه مخالف بصورت زیر تعریف می­شوند:
فرض : محافظه­كاري متوسط در گزارشگري مالي بر کیفیت اقلام تعهدی مرتبط با سرمایه درگردش، تأثير معناداري ندارد.
فرض  : محافظه­كاري متوسط در گزارشگري مالي بر کیفیت اقلام تعهدی مرتبط با سرمایه درگردش، تأثير معناداري دارد.
جدول4-20: نتیجه آزمون همبستگی فرضیه فرعی 2

متغیر
کیفیت اقلام تعهدی

ضریب همبستگی®
ضریب تعیین(r²)
r² تعدیل شده
خطای معیار تخمین
آماره دوربین-واتسن

محافظه ­کاری متوسط
003/0
00/0
002/0-
810130/6
017/2

همانطور که در جدول 4-20 نشان داده شده است، ضریب همبستگی بین دو متغیر 003/0می­باشد که مبین وجود همبستگی بین دو متغیر محافظه ­کاری متوسط در گزارشگری مالی و کیفیت اقلام تعهدی می­باشد.
به منظور بررسی معنادار بودن ضریب همبستگی بین دو متغیر از آزمون t استفاده شده است. چنانچه سطح معناداری کمتر از 05/0 باشد، می­توان نتیجه گرفت که ضریب همبستگی بین دو متغیر معنادار است. برای انجام آزمون t از رگرسیون خطی ساده استفاده شده است. برای انجام رگرسیون باید همواره خطاها مستقل باشند، به منظور بررسی استقلال خطاها از آماره دوربین- واتسون استفاده شده است، که همانطور که در جدول 4-20 آورده­ شده مقدار آماره دوربین واتسون 017/2 است، چون مقدار این آماره بین 5/1 تا 5/2 می­باشد نتیجه می­گیریم که میان خطاها استقلال وجود دارد و می­توانیم از رگرسیون استفاده کنیم.

مدل رگرسیونی به صورت زیر می­باشد:
اگر متغیر مستقل محافظه ­کاری متوسط را با  و متغیر وابسته کیفیت اقلام تعهدی را با  نمایش دهیم، مدل رگرسیونی زیر را داریم:

بطوریکه  نشان دهنده عرض از مبدا و  نشان دهنده ضریب رگرسیونی میان متغیر مستقل محافظه ­کاری متوسط و متغیر وابسته کیفیت اقلام تعهدی است. اگر سطح معنی داری از 05/0 کمتر باشد، فرض  رد می­ شود و  پذیرفته می­ شود.
در جدول (4-21) مشاهده می­ شود که سطح معنی داری 945/0 است که از 05/0 بیشتر است، بنابراین با اطمینان 95 درصد فرض  از نظر آماری رد شده و “فرضیه فرعی 2″ رد شد.
جدول 4-21: جدول ضرایب رگرسیونی فرضیه فرعی 2

ضرایب
مقدار آماره آزمون T
سطح معنی داری
فرض مورد بررسی
نتیجه آزمون فرض

عرض از مبدا (  )
754/228905

(۳-۵۳)

که در آن I ماتریس یکه و  تانسور تنش و F بردار نیرو می­باشد.
۳-۱۳-۱ گسسته سازی معادله ممنتوم
روش گسسته­سازی شرح داده شده در بخش (۳-۱۰) برای یک معادله انتقال عددی، همچنین برای گسسته­سازی معادلات ممنتوم استفاده می­ شود. بعنوان مثال معادله ممنتوم در جهت x می ­تواند با قرار دادن  بیان شود:

(۳-۵۴)

اگر میدان فشار و دبی­های جرمی از سطوح مشخص بودند، معادله (۳-۵۲) می ­تواند به روش معین شده در بخش (۳-۱۰) حل شود و یک میدان سرعت به دست بیاید. اگر میدان فشار و دبی­های جرمی از سطوح مشخص نبودند باید در قسمتی از حل به دست بیایند. نتایج مهمی در مورد ذخیره فشار و گسسته­سازی عبارات گرادیان فشار وجود دارد که در ادامه توضیح داده خواهد شد.
FLUENTفشار و سرعت را در مرکز سلول ذخیره می­ کند. به هر حال معادله پیوستگی به مقدار فشار در سطوح بین سلول­های c0 و c1, نشان داده شده در شکل (۳-۲)، احتیاج دارد. لذا یک روش درونیابی احتیاج است که مقادیر مربوط به فشار سطح را از مقادیر سلولها محاسبه کند.
۳-۱۳-۱-۱ روش درونیابی فشار
روش پیش فرض در FLUENT مقادیر فشار را در سطوح با بهره گرفتن از ضرایب معادله ممنتوم جایگزین می­ کند. این روش تا هنگامیکه تغییر فشار بین مراکز سلولها کم است کارآمد می­باشد. هنگامیکه تغییرات ناگهانی (پرش) یا گرادیان­های بزرگی در ممنتوم در سطوح سلول وجود دارد از این روش نمی­ توان استفاده کرد.
جریان­هایی که برای آنها روش دورنیابی پیش فرض دچار مشکل می­ شود عبارتند از: جریان­های با نیروی حجمی زیاد، همانند جریان­های با پیچش زیاد، جریانهای جا به ­جایی طبیعی با عدد رایلی بالا و جریان­هایی مشابه اینها. در چنین مواقعی لازم است که شبکه­بندی در نواحی با گرادیان زیاد ریزتر گردد تا تغییرات فشار کاهش یابد.
یکی دیگر از علل ایجاد خطا این است که FLUENT فرض می­ کند که گرادیان عمودی فشار در دیواره­ها صفر است. این فرض برای لایه­ های مرزی درست است ولی برای مواقع حضور نیروهای حجمی یا خمیدگی درست نمی ­باشد. بار دیگر خطا هنگامی پدید می ­آید که گرادیان فشار مربوط به دیواره­ های ورودی و خروجی است.
روش­های جایگزین زیادی برای مواردی که روش استاندارد درونیابی فشار کارآمد نیست وجود دارد:
روش خطی مقدار فشار سطح را به صورت میانگین فشار سلول­های مجاور محاسبه می­ کند.
روش مرتبه دوم فشار سطوح را با بهره گرفتن از دقت مرتبه دوم عبارت جابجایی (بخش ۳-۱۰-۳) جایگزین می­ کند. این روش ممکن است مقداری بهبود را در مقایسه با روش­های استاندارد و خطی ایجاد کند، ولی اگر در شروع محاسبات به کار برده شود و یا با شبکه­بندی بد استفاده شود ممکن است مقداری مشکل داشته باشد.
روش وزنی براساس نیروی جسمی^[۴۹] فشار را محاسبه می­ کند با این فرض که گرادیان عمودی بین فشار و نیروی بدنی صفر است. این روش زمانی به خوبی کار می­ کند که نیروهای بدنی بعنوان بخشی از معادلات ممنتوم باشد (مانند نیروی شناوری).
PRESTO^[50] از تعادل گسسته پیوستگی برای محاسبه فشار استفاده می­ کند.این روش فقط برای شبکه­بندی­های چهار وجهی و شش وجهی قابل اعمال است.
۳-۱۳-۲ گسسته سازی معادله پیوستگی
معادله (۳-۵۲) ممکن است بر روی حجم کنترل شکل (۳-۴) انتگرال گرفته شود تا معادله گسسته شده زیر را نتیجه دهد.

(۳-۵۴)

که در آن  دبی جرمی از سطح f می­باشد:

(۳-۵۵)

همانطور که در بخش (۳-۹) توضیح داده ­شد معادلات ممنتوم و پیوستگی به طور مداوم و پی در پی ذخیره می­گردند. در این روش مداوم معادله پیوستگی بعنوان یک معادله برای فشار بکار می­رود. به هر حال فشار بطور واضح در معادله (۳-۵۵) برای جریان­های غیر­قابل تراکم، مادامیکه چگالی مستقیماً به فشار مربوط نیست ظاهر نمی­گردد.
الگوریتم­های خانواده SIMPLE^[51] برای ربط دادن فشار به معادله پیوستگی به کار می­رود. این روش در بخش (۳-۱۳-۳) شرح داده شده است. برای بیشتر پیش رفتن، لازم است که تا مقادیر مربوط به سطح سرعت v_n به مقادیر ذخیره شده سرعت در مرکز سلول ربط داده شود.
دبی مربوط به سطح  می ­تواند بصورت زیر نوشته شود:

شفیع آبادی، عبدالله. (۱۳۸۹). راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه‌ای و نظریه‌های انتخاب شغل. تهران: انتشارات رشد.
شکرکن، حسین. (۱۳۸۶). بررسی و مقایسه ویژگی‌های پنجگانه بزرگ شخصیتی با تعهد حرفه‌ای در پرستاران شهر اهواز. مجله علوم تربیتی دانشگاه اهواز، ۳،۳.
شولتز، دوان. (۱۳۸۹). نظریه‌های شخصیت. ترجمه‌ی یوسف کریمی و همکاران. تهران: ارسباران. چاپ چهارم.
شولتز، د و شولتز، س.آ (۱۳۸۵). نظریه‌های شخصیت. ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر ویرایش.
شیرزاد، رحیم. (۱۳۸۶). بررسی و مقایسه پنج عامل شخصیتی نئو و رضایت زناشویی در معلمان مقاطع تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و متوسطه شهر اندیمشک. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره، علوم تحقیقات اهواز.
شیروانی، محبوبه. (۱۳۸۶). رابطه بین ویژگی‌های شخصیت و سبک‌های تفکر با رضایت زناشویی در دبیران آموزش متوسطه شهر کرمان. پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان.
صادقیان، منیر و جلالی، احمد. (۱۳۸۷). بررسی مقایسه‌ای ویژگی‌های شخصیتی خلبانان، پزشکان و معلمان. فصلنامه‌ی پژوهش اجتماعی، ۱ ،۱.
فامیل رشتی، مرضیه. (۱۳۷۲). بررسی رابطه بین نگرش دانشجوـ معلمان نسبت به شغل معلمی با ویژگی‌های شخصیتی آنها در مراکز تربیت معلم دخترانه و پسرانه شهرستان همدان. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره، دانشگاه تربیت معلم.
فروغی، سعید. (۱۳۷۵). بررسی ارتباط بین ریخت‌های شخصیتی و میزان رضایت شغلی پرستاران در بیمارستان‌های وابسته به دانشگاه خرم آباد. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
فیست، جس و فیست، گریگوری. جی (۲۰۰۲). نظریه‌های شخصیت (ویرایش پنجم). ترجمه‌ی سیدمحمدی، یحیی (۱۳۸۴). تهران: نشر روان، چاپ اول.
کاپلان، هارولد و سادوک، بنیامین (۲۰۰۳). نورزها و اختلالات شخصیت. ترجمه‌ی پورافکاری، نصرت اله. تبریز: نشر تابش.
کاویانی، حسین. نظریه زیست شخصیت. تهران: انتشارات سنا ،پژوهشکده علوم شناختی۱۳۸۲: سال چهارم، صص ۱۴۷- ۱۰۳.
کاویانی، حسین و پورناصح، مهرانگیز. (۱۳۸۴). اعتباریابی و هنجارسنجی پرسشنامه سرشت و منش کلونینجر. مجله دانشگاه علوم پزشکی تهران، ۶۳ ،۲ ، صص ۹۸-۸۹.
کاویانی، حسین و حق شناس، حسن. (۱۳۸۶). نظریه‌های زیستی شخصیت. تهران: مؤسسه انتشارات علوم شناختی.
کریمی، یوسف. (۱۳۸۴). روانشناسی شخصیت. تهران: دانشگاه پیام نور.
کریمی، یوسف. (۱۳۷۸). روانشناسی شخصیت. تهران: موسسه‌ی نشر ویرایش. چاپ پنجم.
کوپر، ک. (۱۳۷۹). تفاوتهای فردی(نظریه و سنجش). ترجمه‌ی حسن پاشا شریفی و جعفر نجفی زند. تهران: انتشارات رشد. چاپ اول.
گروسی، میرتقی. (۱۳۸۰). رویکردهای نوین در ارزیابی شخصیت. تبریز: انتشارات جامعه پژوه.
محمدی، ش. (۱۳۸۷). ارتباط بین فرهنگی دو کشور ایران و هند در خصوص ویژگی‌های شخصیتی و رابطه آن با خشنودی شغلی دبیران. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، ۱، صص ۵۲ـ۳۳.
میرزا محمدی، محمد حسن. (۱۳۸۵). بررسی رابطه تأمین سلسله مراتب نیازهای مازلو با میزان رضایت شغلی مدیران آموزشی. مجله دانشور رفتار، ۱۳، صص ۳۱ـ۲۵.
نوربخش، مهوش. (۱۳۸۴). بررسی رابطه جو سازمانی با رضایت شغلی در معلمان تربیت بدنی مقطع متوسطه شهر اهواز. مجله المپیک، ۲۹، صص ۱۸ـ۷.
ویتن، و. (۲۰۰۲). روان شناسی عمومی. ترجمه سیدمحمدی.(۱۳۸۵). تهران: انتشارات روان.
هافمن، ک و همکاران(۱۹۹۷). روان شناسی عمومی(از نظریه تا کاربرد). جلد دوم. ترجمه هادی بحیرایی و همکاران. تهران: انتشارات ارسباران.
هجل، ل و زیگلر، د. (۲۰۰۰). نظریه‌های شخصیت. ترجمه علی عسگری. ساوه: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی. هیکل، کبرا. (۱۳۸۸). رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و حمایت اجتماعی با رضایت شغلی در معلمان زن شهر اهواز. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره، علوم تحقیقات اهواز.
منابع انگلیسی :
Alonso, P., Menchon, J. M., Jimenez. S, Segalas. J., Mataix-Cols, D., Jaurrieta, Netal. (2008). Personality dimension in obsessive-compulsive disorder: Relation to clinical variables, Psychiatry Res. 157(1-3), 159-68.
Aryee, S., & Tan, K. (1992). Antecedents and outcomes of career commitment journal of vocational behaviour. 40, 288-305.
Bruck, C., & Allen, T. D. (2003). The relationship between big five personality traits, negative affectivity, type A behavior, and work- family conflict. Journal of Vocational Behavior. 63(1), 457-472.
Chu Chen, y. 2005. Study of the relationship of personality traits and job statisfaction, among professional sales representatives in the pharmacecutical industry in taiwan.
Cloninger, C. R.(1987). A systematic method for clinical description and classification of personality variants. Archives of General Psychiatry. 44, 573-588.
۶- Cloninger, C. R.(1991). Brain networks underlying personality development. In B. J. corroll J. E. Barrett(Eds.), psychopathology and the brain (pp.183-20). New York: Raven Press.
۷- Cloninger, C. R., Svrakic, D. M. (1994). Differentiating normal and deviant personality model. In Strack S., Lorr, M. (Eds.), Differentiating Normal and Abnormal Personality. New York: Springer Publishing Co.
۸- Cloninger C. R., Przybeck, T. R. Svrakic, D. M., Wetzel, R. D. (1994). The Temperament and character Inventory(TCI): a guide to its Development and use. Center for psychobiology of personality, Washington University, st louis. 25-30.
۹- Cloninge, C. R., & Svrakic, D. M. (2005). Personality disorders. In B. J. Sadock. V. A. Sadock (Eds.), Comperhensive textbook of psychiatry (Eight Editin , pp. 2063-2105). Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins.
۱۰- David, Day. V., & Silverman, Stanley. B. (1989). Personality and performance: Evidence of in cremental validity. Personal Psychology, 42(1), 25-36.
۱۱- Goodwin, R. d., & Gotlib, I. H. (2004). Gender differences in depression: The role of Personality factors. Psychiatry Research, 126, 135-142.
۱۲- Gutierrez, J. L. G., Jimenez, B. m., Hernandez, E. G., & Puente, C. P. (2005). Personality and subjective wellbeing: Big five correlates and demographic variables. Personality and Individual Differences, 38, 1561-1569.
۱۳- Hayes, N., & Joseph, S.(2003). Big”۵”correlate of three measures of subjective Well-being. Personality & individual Differences, 34, 723-727.
۱۴- Johnson, J. 2003. Inter relationship of role conflict, role ambiguity and work-familyConflict with different facts of job, satisfaction and moderating effects of gender. Journal of personal selling and sales management.
۱۵- Liang chich Haung, Kim jean Chow, Big Shiav Jaw. 2004. Differnces of nursing Stagg`s working attitudes brfore and after hospital merger. Traditional chines presentation.
۱۶- Mount. M., Ilies. R., & Johnson. E.(2006). Relationship of personality traits and counterproductive work behaviors. Personnel psychology, 59(1), 591- 622.
۱۷- Salgado, Jesus., F. (1997). The five factor model of personality and job performance in the Europen community. Journal of Applied Psychology, 82(1), 30-43.
۱۸- Scott, E. Sibert., & Maria, L. Kraimer. (2001). The Five-factor model of personality and career success. Journal of Vocational Behavior, 58(1), 1-21.
۱۹- Sung. S. M., Kim. J. H., Yang. E., Abrams. K.Y., Lyoo. K. (2002). Rcliability and validity of the Korean version of the temperament and character inventory. Comperhensive Psychiatry, 43 (۳),۲۳۵-۲۴۳.
۲۰- Thoresen, CJ., Bradley, JC., Bliese, PD., & Thoresen, JD. (2004). The big five, personality traits and individual job performance growth trajectories in maintenance and transititional job stages. Journal of Applied Psychology, 8, (5), 835-853.
پیوست‌ها
پرسشنامه ۱۲۵ سؤالی کلونینجر (TCI)
شغل: …………………….. سن: …………………….. جنسیت: ……………………..
تحصیلات: …………………….. سابقه کار: …………………….. وضعیت تأهل: ……………………..